KÖŞE YAZARLARI – Sayfa 9 – Sektör Türk

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 20, 2025
217 views

TRUMP-PUTİN GÖRÜŞMESİ VE TÜRKİYE’YE OLASI ETKİLERİ

Jeopolitik Bir Dönüm Noktası14 Ağustos 2025’te Alaska’nın Anchorage kentinde gerçekleşen Trump-Putin zirvesi, yalnızca iki süper güç arasındaki ilişkilere değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel dengelere de doğrudan etki edebilecek nitelikteydi. Zirve, özellikle Ukrayna savaşı, enerji arz güvenliği ve Orta Doğu’daki güç dengeleri bağlamında uluslararası politikalar açısından belirleyici bir moment olarak öne çıktı. Türkiye gibi hem Batı hem Doğu ile stratejik ilişkiler kurmak durumunda olan ülkeler için bu görüşme, bir dizi fırsat ve riski beraberinde getirdi.Zirvenin Temel Dinamikleri ve Tartışılan Konular Trump ve Putin’in buluşmasında öne çıkan başlıklar arasında Ukrayna’daki çatışmalar, enerji arzı, Suriye’deki askeri dengeler, ekonomik yaptırımlar ve küresel ticaret konuları yer aldı. Trump’ın zirvede Ukrayna konusundaki daha yumuşak tavrı ve Putin’e karşı esnek yaklaşımı, uluslararası kamuoyunda farklı tepkilere yol açtı. Birçok analist, bu tavrın Rusya’nın pozisyonunu güçlendirebileceğini ve barış sürecinde zaman kazandırabileceğini öne sürdü.Öte yandan, Putin’in görüşme boyunca sabırlı ama kararlı bir pozisyon sergilemesi, ABD ve müttefiklerinin önümüzdeki dönemde nasıl bir strateji izleyeceğine dair belirsizliği artırdı. Trump’ın “Başlangıç için olumlu bir adım attık” açıklaması, somut bir anlaşmanın henüz oluşmadığını gösterse de iki liderin iletişim kanallarını açık tutması, gelecekte olası bir diplomatik çözümün sinyalini verdi.Türkiye’ye Yansımaları: Enerji ve EkonomiTürkiye, enerji ihtiyacının büyük kısmını Rusya’dan karşılıyor. Trump-Putin zirvesi sonrası Rusya-ABD ilişkilerinde olası normalleşme süreci, Türkiye’nin enerji maliyetlerini ve arz güvenliğini doğrudan etkileyebilir. Özellikle doğal gaz fiyatlarında artış riski veya arzın kısmen kesilmesi olasılığı, Türkiye’nin enerji stratejilerini çeşitlendirmesini zorunlu kılıyor.Ayrıca, ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları gevşetme ihtimali, Türkiye-Rusya enerji iş birliğini destekleyebilir. Örneğin, Akkuyu Nükleer Santrali ve Türk Akım projesi gibi büyük enerji yatırımlarının uzun vadeli ekonomik etkileri daha öngörülebilir hale gelebilir. Öte yandan, ABD ile ilişkilerde dikkatli bir denge politikası izlemek, Türkiye’nin enerji tedarikini güvence altına alması açısından kritik önemde.Suriye ve Orta Doğu’daki Güvenlik PolitikalarıZirvede Suriye ve Orta Doğu’daki askeri dengeler de ele alındı. Rusya’nın Suriye’deki varlığının güçlenmesi, Türkiye’nin sınır güvenliği ve operasyon stratejileri açısından doğrudan bir etkendir. Özellikle PYD/YPG’nin varlığı ve ABD’nin bölgedeki rolü, Türkiye’nin güvenlik planlamalarını şekillendiren temel unsurlar arasında. Trump’ın Putin ile olan görüşmesinde Suriye konusu öne çıkmış ve ABD’nin bölgedeki askeri pozisyonunu yeniden değerlendirme ihtimali gündeme gelmişti. Bu durum, Türkiye’nin sınır ötesi politikalarını ve insani yardım projelerini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir.NATO ve Türkiye’nin Stratejik Denge PolitikasıTrump’ın Putin’e yaklaşımında gösterdiği esneklik, NATO içindeki dengeleri de etkilemiştir. Türkiye hem Batı ittifakıyla ilişkilerini sürdürmek hem de Rusya ile stratejik iş birliğini korumak zorunda kalmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin dış politikada çok yönlü bir diplomasi yürütmesini ve NATO içindeki pozisyonunu dikkatle yönetmesini gerektiriyor. Özellikle savunma ve güvenlik politikalarında bağımsız hareket etme kabiliyeti, Türkiye için uzun vadede kritik bir avantaj olabilir.Savunma Sanayi ve Teknoloji TransferiTrump-Putin zirvesi, Türkiye’nin savunma sanayi stratejilerini de etkileyebilir. ABD-Rusya ilişkilerinin normalleşme olasılığı, Türkiye’nin S-400 gibi projelerle ilgili uluslararası algıyı ve teknoloji transferlerini dolaylı olarak etkileyebilir. Bu bağlamda, Türkiye’nin yerli ve milli savunma sanayi hamlelerini hızlandırması, dış politika risklerini minimize etmesi açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor.Sonuç ve Öngörüler14 Ağustos 2025 Trump-Putin görüşmesi, küresel ve bölgesel dengeleri yeniden şekillendirme potansiyeline sahip bir diplomatik girişim olarak değerlendirilebilir. Türkiye, enerji güvenliği, bölgesel istikrar, savunma politikaları ve uluslararası ittifaklar açısından ortaya çıkabilecek değişiklikleri yakından izlemek durumundadır. Türkiye’nin atacağı diplomatik adımlar, yalnızca ulusal çıkarları korumakla kalmayacak, aynı zamanda bölgesel liderlik ve güvenlik kapasitesini de güçlendirecektir.Özetle, zirve Türkiye için doğrudan bir tehdit unsuru oluşturmamakla birlikte, enerji,…

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 20, 2025
204 views

TÜRKİYE’DE YATIRIM ARAÇLARI

Ekonomik Ortamın Analizi2025 yılı Türkiye için yüksek enflasyon, dalgalı döviz kurları ve faiz oynaklıklarının gölgesinde ilerliyor. Merkez Bankası’nın uyguladığı sıkı para politikası ve faiz indirim süreci, yatırımcıların hem güvenli hem de kazanç potansiyeli yüksek araçlara yönelmesini gerekli kılıyor. Bu ortamda bireysel yatırımcılar için bilgiye dayalı kararlar almak her zamankinden daha kritik.Mevduat ve Sabit Getirili Araçlar Vadeli TL Mevduat Hesapları: Nisan–Haziran 2025 döneminde yıllık brüt mevduat faiz oranları %51‑52 seviyelerine ulaştı. Ancak net reel faizler TÜİK’e göre yıllık bazda yüzde %5,83 seviyesinde gerçekleşti.Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS/Tahvil): Ocak ayında reel getiri açısından en yüksek performans, yüzde %1,21 (TÜFE ile düzeltilmiş) sağladı. 3 ve 6 aylık değerlendirmelerde de DİBS öne çıktı.Para Piyasası Fonları: İlk 6 ayda ortalama net %18 civarında getiri sundu. Likidite avantajı sayesinde bireysel yatırımcılar için cazibesini koruyor.Döviz ve Altın: Korumalı LimanlarAltın (külçe/gram): 6 ayda yaklaşık %12,9 değer kazandı. Yıllık bazda TÜİK’in verilerine göre Yİ‑ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 12‑19 aralığında reel getiri sağladı; yıllık en fazla kazandıran yatırım aracı oldu.Döviz (USD/EUR): Ocak–Haziran 2025’te USD/TRY %10,9 artış gösterdi. Ancak enflasyon karşısında reel bazda negatif getiriler söz konusu.Hisse Senetleri ve FonlarBorsa İstanbul (BIST 100): Endeks genelinde 6 aylık dönemde yaklaşık %2,9 kayıp yaşandı. Ancak aynı dönemde bazı bireysel hisseler portföylerine göre farklı sonuç verebilir. Üç ayda %7,26 (Yİ‑ÜFE), yıllık bazda yaklaşık %1‑2 reel kayıp yaşandı.Yatırım Fonları (özellikle hisse senedi ve tematik fonlar): Yapı Kredi portföy gibi kurumlar tarafından sunulan TL ağırlıklı hisse, borçlanma, para piyasası fonları yatırımcılar tarafından inceleniyor.2025’in ikinci yarısında hisse senetlerinin özellikle teknoloji, enerji, sağlık gibi sektörlerde yeniden öne çıkması bekleniyor.Diğer Alternatifler: Kripto, Gayrimenkul & Tematik AlanlarKripto Paralar: Bitcoin başta olmak üzere kripto paralara ilgi artmış durumda. Ancak uzmanlar, yüksek risk nedeniyle portföyün yalnızca küçük bir kısmında yer almasını öneriyor.Gayrimenkul & Arsa: Özellikle faizlerin düşeceği beklentisiyle konut, arsa yatırımı ve GYO projeleri yatırımcı ilgisini çekiyor. Kiraya verilebilir portföy oluşturmak uzun vadeli strateji açısından önemli.Tematik Yatırımlar: Teknoloji (yapay zekâ, siber güvenlik, fintech), yenilenebilir enerji, biyoteknoloji ve dijital varlıklar gibi alanlara odaklanan yatırım stratejileri 2025’te ön planda. ESG kriterlerine uygun şirket hisseleri de değerlendiriliyor.Stratejik ÖnerilerÇeşitlendirme: Farklı risk seviyeli araçlara yatırım dağılımıyla portföyünüzü dengeleyin.Risk Profili Tanımlaması: Yüksek volatiliteyi tolere edebilecek misiniz? Stratejiler buna göre şekillenmeli.Vade Seçimi: Kısa vadede mevduat ve fonlar, uzun vadede hisse ve gayrimenkul daha uygun olabilir.Veri ve Uzman Takibi: TCMB, TÜİK, yatırım kurumlarının yayınlarını düzenli takip edin.Sonuç: Beklentiler ve Öngörüler2025’te TL mevduat ve para piyasası fonları en azından kısa–orta vadede en güvenli seçenekler olmaya devam edecek. Altın, enflasyona karşı etkili bir koruma sağlar. Devlet tahvilleri de reel getiri açısından değerli araçlar arasında. Hisse senetleri özellikle sektör seçimine bağlı olarak yılın ikinci yarısında ikinci çıkışını yapabilir. Kripto gibi dijital varlıklar yüksek risk – yüksek kazanım potansiyeli içerirken, asıl dikkat tematik sektörlerdeki girişimlerde ve yenilenebilir enerjide.Yatırım yapmadan önce bireyin risk toleransı, yatırım süresi ve likidite gereksinimi net biçimde belirlenmeli, piyasa takibi ve uzman önerileri ışığında kararlar alınmalı.ÖNEMLİ NOT: Bu makale, 2025 Türkiye ekonomisi bağlamında yatırım araçlarına genel bir bakış sunmakta olup, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.ZAFER ÖZCİVAN

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 20, 2025
238 views

KODLAMANIN EKONOMİ AÇISINDAN ÖNEMİ, GÜNCEL DURUMU VE GELECEĞİ

Kodlama Neden Ekonomik Bir Güçtür?Dijital çağın en stratejik dili olan kodlama, yalnızca bir teknik beceri değil, aynı zamanda bir ülkenin ekonomik geleceğini şekillendiren güçlü bir kaldıraçtır. Tıpkı sanayi devriminde makine kullanımı nasıl üretim yapısını değiştirdiyse, bugün de yazılım ve kodlama tüm ekonomik sektörleri yeniden biçimlendirmektedir. Kodlama; üretim süreçlerinden pazarlamaya, tarımdan lojistiğe, bankacılıktan sağlığa kadar hemen her alanda iş verimliliğini artırmakta, maliyetleri düşürmekte ve yeni ekonomik modellerin önünü açmaktadır.Kodlamayı bilen bireylerin sayısındaki artış, sadece bireysel istihdamı artırmakla kalmaz; aynı zamanda bir ülkenin ihracat kalemlerine “dijital ürün ve hizmetler” gibi yüksek katma değerli unsurlar ekler. Bu da cari açığın azaltılmasına, döviz girdisinin artırılmasına ve ülkenin küresel rekabette elini güçlendirmesine neden olur.Özellikle yapay zekâ, blockchain, nesnelerin interneti (IoT), büyük veri ve robotik sistemler gibi yükselen teknolojilerin temelinde kodlama yer almaktadır. Bu teknolojiler ise önümüzdeki on yıllarda dünya ekonomisinin lokomotif gücü olacak. Dolayısıyla kodlama sadece bugünün değil, geleceğin de ekonomik güvencesidir.Bugünkü Durum – Türkiye ve Dünya PerspektifiBugün dünya genelinde kodlama, temel bir okuryazarlık düzeyi olarak kabul edilmeye başlandı. ABD, Almanya, Güney Kore ve Estonya gibi ülkeler ilkokul düzeyinden itibaren kodlamayı müfredata almış durumda. Bu ülkelerde çocuklar sadece tüketici değil, aynı zamanda üretici bireyler olarak yetiştiriliyor. Bu yaklaşım sayesinde, teknoloji ihracatında büyük sıçramalar yaşanmakta, start-up ekosistemleri büyümekte ve genç girişimciler küresel arenada söz sahibi olmaktadır.Türkiye’de ise bu alanda son yıllarda önemli adımlar atıldı. MEB’in “Kodlama Haftası” gibi projeleri, bazı özel okulların erken yaşta yazılım eğitimine yönelmesi ve TÜBİTAK gibi kurumların yazılım alanındaki destekleri dikkat çekici. Bununla birlikte, kodlama eğitimi hala yaygınlık ve derinlik açısından istenen seviyeye ulaşabilmiş değil. Türkiye’nin, bilişim sektörünün GSYH içindeki payını artırmak için daha kararlı, bütüncül ve uzun vadeli stratejilere ihtiyacı bulunuyor.Öte yandan yazılım ihracatında da umut verici gelişmeler yaşanıyor. Türk yazılım firmaları Orta Doğu, Avrupa ve Afrika gibi pazarlara açılarak önemli sözleşmelere imza atıyor. Finans teknolojileri (fintech), oyun yazılımı ve mobil uygulamalar, Türkiye’nin global rekabette dikkat çeken alanları arasında yer almakta. Ancak sektörde nitelikli yazılımcı eksikliği, firmaların büyüme hızını sınırlayan en temel unsurlardan biri olmayı sürdürüyor.Gelecekte Kodlama – Dijital Ekonominin Temel TaşıGelecekte ekonomik kalkınmanın anahtarı, dijital üretkenlikte yatacak. Kodlama bilgisi, bireysel düzeyde iş güvencesi sağlarken, makroekonomik düzeyde teknoloji üretim kapasitesini artıracak. Yapay zekâ destekli uygulamaların geliştiricileri, veri güvenliği sağlayan yazılımcılar, blok zinciri teknolojisini ekonomik sistemlere entegre eden mühendisler, önümüzdeki yılların aranan uzmanları olacak.Ayrıca kodlama, klasik istihdam anlayışını da dönüştürüyor. Freelance çalışan yazılımcılar, dijital göçebeler (digital nomads), küresel yazılım platformları üzerinden iş yapan bireyler, sınır ötesi ekonomik etkileşimlerin yeni aktörleri haline geliyor. Böylece kodlama, ekonomik sınırları aşarak küresel gelir eşitsizliğini azaltabilecek potansiyele de sahip.Geleceğin ekonomisinde, sadece doğal kaynaklara sahip olmak yetmeyecek. Kodlama ve dijital yetkinlikler, ülkelerin yeni doğal kaynağı haline gelecek. Kodlama eğitiminin tüm toplumsal katmanlara yayılması, kadınların ve dezavantajlı grupların bu alana katılımının artırılması ve ulusal yazılım politikalarının oluşturulması, Türkiye’nin dijital ekonomide ön sıralarda yer alabilmesi için kritik önemde.Sonuç: Kodlama Ekonominin AnahtarıdırKodlama artık sadece yazılımcıların değil, herkesin meselesidir. Ekonomi, dijitalleşme ile birlikte yazılım odaklı bir yapıya evriliyor. Üretim, hizmet, finans, sağlık ve eğitim gibi temel sektörlerde kodlama bilgisi; yenilikçilik, verimlilik ve küresel rekabetin belirleyici faktörüdür. Kodlamayı erken yaşta öğrenen nesiller, ekonomik kalkınmanın taşıyıcı kolonları olacak. Bu nedenle kodlamaya yapılacak her yatırım, sadece bireylerin değil, ülkenin geleceğine yapılmış stratejik bir hamle olacaktır.ZAFER ÖZCİVANEkonomist-YazarZaferozcivan59@gmail.com

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 18, 2025
233 views

TÜRKİYE’DE DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ

Sektörün Güncel ManzarasıTürkiye, 2025 yılında ham çelik üretiminde hâlâ dünya sıralamasında 8. konumda yer alıyor. 2024’te sektörde %9,4 oranında büyüme ile yaklaşık 36,9 milyon ton üretim gerçekleştirildi; pik demir üretimi ise %17,2 artarak 10,2 milyon tona ulaştıAncak yılın ilk yarısında üretimde bir miktar gerileme yaşandı: Ocak–Mayıs 2025 döneminde toplam çelik üretimi, geçen yıla göre %1,4 düşerek 15,41 milyon tona, pik demir üretimi ise %12,6 azalarak 3,82 milyon tona gerilediBu veriler, sektörün toparlanma sürecinde olduğunu gösterse de aktif kapasite kullanım oranları hâlâ %62–63 seviyesinde seyrediyor. 2025 için hedef, bu oranı %70’lere çıkararak yeniden 2021 üretim seviyelerini aşmakİç talep ve küresel talep belirsizlikleri hâlâ sektörün ana risk unsurları olarak öne çıkarken, özellikle Asya merkezli fiyat rekabeti ve jeopolitik riskler üretim performansını baskı altında tutuyor.İhracat, Yeşil Dönüşüm ve Yeni Pazarlarİhracatta Güçlü Başlangıçİhracat cephesinde ise sektör, 2025 yılına pozitif bir giriş yaptı. Ocak ayında 1,3 milyar dolar tutarında çelik ihracatıyla %12,4 büyüme kaydedildi; demir-demir dışı metaller ihracatı ise %7,8 artışla 1 milyar dolara ulaştıADMİB’in verilerine göre yalnızca Akdeniz bölgesindeki çelik ihracatı %44 artışla 174 milyon dolara yükseldiAlmanya, Romanya, İtalya, Irak ve ABD sektörün önde gelen pazarları arasında yer alıyorYeşil Dönüşüm ve SKDM HazırlıklarıAB’nin 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girecek olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Türk çelik sektörünü köklü bir dönüşüme hazırlıyor. Sektörün toplam enerji tüketiminin yaklaşık %22’si ve ülke emisyonlarının %7’si demir‑çelik kaynaklı; bu yüzden karbon fiyatlandırmasının ihracatçı firmalar açısından hem zorlayıcı hem de belirleyici olması bekleniyorBu kapsamda ilk etapta “Demir ve Demir dışı Metaller Sektöründe Yeşil Dönüşüm ve Yurtdışı Pazarlama URGE Projesi” başlatıldı. Ayrıca Yeşil Akademi Programı ile firmaların personeline sürdürülebilirlik ve yeşil üretim eğitimleri verilecekSektör temsilcileri, yeşil üretim, enerji verimliliği ve karbon yönetimi konularına hız kazandırmayı amaçlıyor.Uluslararası Fuarlar ve Ticaret HeyetleriKuveyt başta olmak üzere Körfez ülkelerine yönelik ticaret heyetleri düzenlenerek yeni pazarlara açılım planlanıyorKritik Başlıklar ve BeklentiBüyük Oyuncuların KonumuTürkiye’nin önde gelen entegre demir-çelik üreticilerinden Erdemir, yıllık yaklaşık 7–8 milyon ton çelik kapasitesi ile sektörde lider konumdaİsdemir ve Kardemir gibi tesisler hem uzun hem de yassı çelik ürünleri üretiyor ve iç pazara katkı sağlıyor. Ancak bu şirketler aynı zamanda kömür bazlı üretim yaptıkları için karbon salımı açısından SKDM’ye karşı hazırlıklarını yoğunlaştırıyorSektörün Temel ZorluklarıKüresel arz fazlası ve Asya menşeili düşük fiyatlı çelik ürünlerle rekabet,Düşük kapasite kullanım oranları (%62–63),Karbon maliyetlerine karşı adaptasyon süreci,İç ve dış talepte görülen belirsizlikler.Bu zorluklar, sektörde stratejik dönüşümü ve inovasyonu daha da zorunlu kılıyor.Gelecek Beklentileri: Umutlu Bir Yol HaritasıÜretim: 2025’te kapasite kullanımını artırarak 2021 üretim rakamlarının aşılması bekleniyorYeşil Dönüşüm: SKDM sürecine uyum ve karbon nötr üretim hedefiyle firmalar, yeşil teknolojileri benimsiyor.İhracat: Hem ton hem değer bazında büyümenin devam etmesi; yeni pazarlara açılım.Uluslararası İş birliği: Sektörel projeler, fuarlar ve eğitim programları ile küresel rekabet gücünün artırılması.SonuçTürkiye’nin demir‑çelik sektörü, 2025 yılında hâlâ ekonomik büyüme, üretim ve ihracat anlamında kritik bir eşikte. İçinde bulunduğu zorluklara rağmen yeşil dönüşüm, stratejik planlama ve dış pazarlarda genişleme hedefiyle sektör yeni bir ivme kazanıyor. Özellikle SKDM’ye hazırlık süreci hem maliyet hem de sürdürülebilirlik açısından belirleyici olacak. Bu nedenle önümüzdeki dönemde çevreci üretim yatırımları, inovasyon ve pazar çeşitlendirmesi sektörün başarısının anahtarı görünmektedir.ZAFER ÖZCİVANEkonomist-Yazarzaferozcivan@hotmail.com

Cevdet USTA
Genel , KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 17, 2025
245 views

TRUMP’IN GÜMRÜK VERGİLERİNİN KÜRESEL TİCARET VE SERBEST BÖLGELERE OLASI ETKİLERİ

Gümrük Vergilerinde Yeni Dalgalar ABD’de Donald Trump’ın yeniden gündeme getirdiği gümrük vergileri, küresel ticaret düzenini yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Özellikle “önce Amerika” söylemiyle güçlenen bu yaklaşım, 2017-2020 döneminde Çin başta olmak üzere birçok ülkeyle ticaret savaşlarına yol açmıştı. Şimdi ise Trump’ın daha sert ve kapsamlı gümrük vergileri planladığına yönelik sinyaller, uluslararası ticaret sisteminde yeni bir belirsizlik dalgası yaratıyor.Trump’ın savunduğu politika, ABD’nin dış ticaret açığını azaltmayı ve yerli üretimi teşvik etmeyi amaçlıyor. Ancak küresel ekonomi, özellikle son yıllarda pandeminin, enerji krizinin ve jeopolitik gerginliklerin gölgesinde kırılgan bir yapı sergiliyor. Böyle bir dönemde ticaret duvarlarının yükselmesi, yalnızca ABD ile ticaret yapan ülkeleri değil; tedarik zincirlerinin tamamını etkileyebilir.Küresel Ticaretin Yeni RiskleriTrump’ın uygulamayı düşündüğü yüksek gümrük tarifeleri, yalnızca Çin değil, Avrupa Birliği, Meksika ve Kanada gibi yakın ticaret ortaklarını da kapsayabilir. Bu durum, küresel ticaretin temelini oluşturan “serbest piyasa ve düşük gümrük vergisi” ilkesine meydan okuyor.Küresel ölçekte gümrük tarifelerinin yükselmesi şu sonuçlara yol açabilir:Maliyet Artışı: İthal girdilere bağımlı olan birçok sektör, üretim maliyetlerinde keskin artışlarla karşılaşabilir.Tedarik Zinciri Aksamaları: Otomotiv, elektronik ve tekstil gibi küresel ölçekte parçalı üretim yapan sektörler ciddi aksaklıklarla yüzleşebilir.Yeni Ticaret Blokları: ABD dışındaki ülkeler, alternatif ticaret anlaşmaları ve bölgesel iş birlikleriyle Amerikan pazarına bağımlılığı azaltma arayışına girebilir.Korumacılığın Küreselleşmesi: ABD’nin attığı adımlar diğer ülkelere örnek teşkil edebilir, dünya genelinde korumacı politikaların artmasına yol açabilir.Bu tablo, 1930’larda yaşanan ve Büyük Buhranın derinleşmesine neden olan Smoot-Hawley Tarifelerini hatırlatıyor. Tarih, ticarette duvarların yükselmesinin küresel refaha katkı sunmadığını defalarca göstermiştir.Serbest Bölgeler İçin Yeni Fırsatlar mı, Yoksa Risk mi?Trump’ın gümrük vergilerinin en ilginç yansımalarından biri de serbest bölgeler üzerinde hissedilecektir. Serbest bölgeler, genellikle yatırımcıya gümrük ve vergi avantajı sağlayarak dış ticareti kolaylaştıran alanlardır. Bu bölgeler, dünya ticaretindeki korumacı eğilimlerden hem olumlu hem de olumsuz etkilenebilir.Olumlu Etkiler:ABD ile doğrudan ticarette zorlanan firmalar, üretimlerini serbest bölgelerde konumlandırarak maliyet avantajı elde edebilir.Asya ve Avrupa’daki bazı serbest bölgeler, küresel şirketlerin “ara üsleri” haline gelebilir.Türkiye gibi stratejik konumdaki ülkelerin serbest bölgeleri, yeni yatırımlar için cazip hale gelebilir.Olumsuz Etkiler:ABD’ye doğrudan ihracat yapan serbest bölge şirketleri, yüksek gümrük duvarları nedeniyle pazar kaybı yaşayabilir.Yatırımcılar, ticaret savaşlarının belirsizliği nedeniyle uzun vadeli yatırım kararlarında temkinli davranabilir.Dolayısıyla serbest bölgelerin geleceği, Trump’ın politikalarının yönü kadar, diğer ülkelerin vereceği karşılıklarla da belirlenecek.Türkiye İçin Çifte EtkiTürkiye açısından Trump’ın gümrük vergileri iki yönlü sonuç doğurabilir. Bir yandan ABD’ye ihracatta belirli sektörler kayıp yaşarken, diğer yandan Türkiye’nin serbest bölgeleri ve gümrük birliği avantajı yeni fırsatlar yaratabilir. Özellikle lojistik açıdan Avrupa ile Asya arasında köprü konumundaki Türkiye, küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesinde daha stratejik hale gelebilir.Ancak burada kritik nokta, Türkiye’nin ticaret politikalarını hızla uyarlayabilmesi ve alternatif pazar stratejilerini geliştirebilmesidir. Örneğin, savunma, makine ve otomotiv gibi sektörlerde ABD pazarına erişim zorlansa da Orta Doğu ve Afrika pazarlarında daha güçlü konumlanma ihtimali doğabilir.Sonuç: Dünya Ticaretinde Çalkantılı Bir DönemTrump’ın gümrük vergileri, küresel ticaret düzenine meydan okuyan yeni bir “korumacılık dalgası” olarak değerlendirilebilir. Kısa vadede Amerikan üreticilerine nefes aldırsa da uzun vadede hem ABD ekonomisi hem de dünya ticareti açısından olumsuz sonuçlar doğurması kuvvetle muhtemeldir.Serbest bölgeler, bu süreçte hem fırsatların hem de risklerin merkezinde yer alacaktır. Küresel şirketler, yeni gümrük duvarlarını aşabilmek için bu bölgeleri birer “kaçış noktası” olarak görebilir. Ancak aynı zamanda artan belirsizlik, yatırım iştahını da törpüleyebilir.Sonuç olarak, önümüzdeki dönem, ülkelerin ticaret politikalarını yeniden gözden geçirdiği, serbest bölgelerin stratejik değerinin arttığı, ancak küresel ticaretteki kırılganlıkların da büyüdüğü…

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 16, 2025
199 views

ABD HİNDİSTAN ARASINDA YENİ GÜMRÜK KRİZİ

Petrol siyaseti yeni bir cephe daha açtı: ABD ile Hindistan arasında ticari tansiyon tırmanıyorABD Başkanı Donald Trump, küresel enerji denkleminde yeni bir müdahalede bulundu. Hindistan’ın Rusya’dan petrol ithalatını sürdürmesine tepki olarak, bu ülkeye yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi getirileceğini duyurdu. Trump’ın imzaladığı kararnameyle birlikte, Hindistan’dan ABD’ye ihraç edilen mallar 21 gün sonra yürürlüğe girecek yeni bir vergi tarifesiyle karşı karşıya kalacak. Bu karar, yalnızca iki ülke arasındaki ticari ilişkileri değil, aynı zamanda enerji piyasasında yeni politik kırılmaları da beraberinde getirme potansiyeline sahip.Trump’ın Hesabı: Rus Petrolü Hem Alıyor Hem SatıyorTrump yönetiminin açıklamasında, Hindistan’ın yalnızca Rusya’dan petrol almakla kalmayıp, bu petrolü işleyerek daha yüksek fiyatlarla başka ülkelere yeniden sattığı vurgulandı. Bu da Beyaz Saray’a göre yalnızca ABD’nin enerji politikalarını değil, küresel enerji ticaretinin dengesini de zedeliyor.Trump, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamalarda bu durumu “adil olmayan bir kâr oyunu” olarak nitelendirmiş, Hindistan’ın bu tutumunun “ABD çıkarlarıyla bağdaşmadığını” ifade etmişti. Ek vergi kararının bu açıklamadan sadece birkaç gün sonra gelmiş olması, Washington’un süreci hızla ekonomik baskıya dönüştürdüğünü ortaya koyuyor.Yeni tarife, Hindistan’a daha önce uygulanmakta olan yüzde 25’lik gümrük vergisine ek olarak getirilecek. Yani bazı Hindistan menşeli ürünlerde toplam vergi yükü yüzde 50’ye kadar çıkabilecek.Hindistan’dan Sert Yanıt: “Ulusal Çıkarlarımızı Koruyacağız” Trump’ın bu ani ve agresif vergi kararı Hindistan’da ciddi tepkiyle karşılandı. Yeni Delhi yönetimi yaptığı açıklamada, ABD’nin aldığı kararın “adaletsiz ve tek taraflı” olduğunu belirtti. Hindistan hükümeti, kararın “küresel enerji pazarlarının karmaşık gerçeklerini” göz ardı ettiğini ve böyle bir müdahalenin Hindistan’ın enerji güvenliği üzerindeki olası sonuçlarını görmezden geldiğini ifade etti.Açıklamada ayrıca Hindistan’ın kendi ulusal çıkarlarını savunmak adına gerekli adımları atmaktan çekinmeyeceği vurgulandı. Bu da önümüzdeki günlerde Hindistan’ın misilleme amaçlı bazı karşı önlemler alabileceğine işaret ediyor.Neden Şimdi? Zamanlama StratejikTrump’ın bu kararı tam da Kasım 2025’teki ABD başkanlık seçimlerine doğru ilerlerken alması dikkat çekici. Amerikan kamuoyunda “enerji milliyetçiliği” giderek popülerleşirken, Trump da dış ticaret politikalarında sertleşerek seçmen nezdinde kararlı ve müdahaleci bir lider profili çizmeyi sürdürüyor. Hindistan’a yönelik ek vergi kararı, içerideki ekonomik milliyetçi seçmene yönelik açık bir mesaj taşıyor: “Amerikan çıkarlarını dış ticarete feda etmeyiz.”Ayrıca bu adım, sadece Hindistan’a değil, Rusya’yla enerji ticaretini sürdüren diğer ülkelere de bir gözdağı niteliğinde. Trump yönetimi, kararnameyle birlikte “başka ülkelerin de Rus petrolünü ithal edip etmediği izlenecek ve benzer önlemler alınabilecektir” diyerek açıkça bir küresel baskı stratejisi yürüttüğünü gösteriyor.Ticaret Savaşlarında Yeni Cephe: ABD-Hindistan İlişkileri Sarsılıyor mu?Aslında ABD ile Hindistan son yıllarda askeri, stratejik ve dijital teknoloji alanlarında yakınlaşma içerisindeydi. Ancak bu vergi krizi, iki ülkenin ticari ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluşturdu. Hindistan, ABD’nin en büyük 10 ticaret ortağından biri konumunda. Teknoloji, ilaç, tekstil ve yazılım gibi alanlarda Hindistan’dan ABD’ye yapılan ihracatın toplamı milyarlarca doları buluyor.Trump’ın yeni vergileri özellikle tekstil, otomotiv parçaları, elektronik aksamlar gibi kalemleri doğrudan etkileyebilir. Bu da sadece Hindistanlı ihracatçılar için değil, ABD’li tüketiciler açısından da fiyat artışları ve tedarik sıkıntıları anlamına gelebilir.Öte yandan, bu gelişme ABD’nin Çin’e karşı yürüttüğü ticaret savaşı politikalarının bir benzerinin Hindistan’a da uygulanabileceği yönünde yorumlanıyor. Bu da Washington’un dış ticarette “ya bizimlesin ya değilsin” tarzı sert çizgisini giderek genişlettiğini gösteriyor.Rusya ve Enerji Gerçeği: ABD’nin Asıl Derdi Ne?Bu kararın merkezinde elbette enerji ticareti yer alıyor. ABD, Ukrayna savaşından bu yana Rusya’yı uluslararası izolasyona zorlamak için hem doğrudan yaptırımlar uyguluyor hem de müttefiklerini Rus enerjisinden uzaklaştırmaya çalışıyor. Ancak Hindistan, bu baskılara rağmen Rusya’dan petrol alımını…

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 16, 2025
225 views

ÜRKİYE’DE KİLİT VE EMNİYET SİSTEMLERİNDE 20 YILLIK DÖNÜŞÜM

Türkiye’de son 20 yıl, yalnızca şehirlerin siluetinin değiştiği, yeni binaların yükseldiği bir dönem olmadı; aynı zamanda bireysel ve toplumsal güvenlik anlayışında da köklü bir dönüşüm yaşandı. Özellikle kilit ve emniyet sistemleri, gelişen teknolojiyle birlikte, sadece hırsızlık gibi tehditlere karşı önlem alan basit mekanik yapılar olmaktan çıkarak akıllı, takip edilebilir ve kişiselleştirilebilir çözümler sunan sistemlere dönüştü. Bu makalede, Türkiye’de 2005’ten bugüne kilit ve emniyet sistemlerinin nasıl değiştiğini, hangi faktörlerin bu dönüşümü tetiklediğini ve bireylerin bu süreçteki rolünü inceliyoruz.2000’lerin ortasında hâkim olan mekanik güvenlik kültürü2000’li yılların ortalarında, Türkiye’de konut ve işyerlerinde hâlen en yaygın güvenlik çözümü, mekanik kilitler ve sürgü sistemleriydi. Çift kilitli çelik kapılar, özellikle 90’lı yıllarda artan kentleşme ve göçle beraber apartman kültürünün yaygınlaşmasıyla birlikte standart hale geldi. O dönemde kapı göbekleri, pimli veya barel tipi mekanik sistemlerle donatılır, kapıya birden fazla sürgü konularak güvenlik sağlanmaya çalışılırdı. Yüksek güvenlik algısı, daha kalın ve ağır çelik kapılara yatırım yapmakla eş değer görülüyordu. Ancak 2005–2010 yılları arasında, medyada sıkça yer alan “maymuncukla kapı açma” haberleri, mekanik sistemlerin zayıf noktalarını gözler önüne serince, tüketiciler ve üreticiler arasında yeni bir arayış başladı.2010’ların yükselen trendi: Elektronik destekli kilitler ve apartman güvenlik sistemleri2010’lu yılların başında, Türkiye’de inşa edilen yeni konut projelerinde güvenlik, artık sadece apartman kapısına konan kalın kilitle değil; kamera sistemleri, interkom cihazları ve kartlı giriş gibi teknolojilerle desteklenmeye başladı. Kapı kilitlerinde ise, mekanik yapı korunurken, manyetik kart veya şifreyle çalışan sistemler yaygınlaştı. Böylece konut sakinleri, anahtar taşımak zorunda kalmadan kapı açabilme rahatlığına kavuştu.Bu dönemde “akıllı bina” kavramı da hayatımıza girdi. Özellikle site konseptli projelerde, ortak alan güvenliği için turnike sistemleri, kartlı otopark girişleri ve merkezi kamera izleme sistemleri standart hale geldi. Kullanıcılar, telefon uygulamaları veya web arayüzleri üzerinden misafirlerine geçici kart tanımlayabilme ya da kapı giriş-çıkış kayıtlarını görebilme imkânına kavuştu. Tüm bu gelişmeler, güvenlik algısını bireysel çözümden toplu ve entegre çözümlere doğru yöneltti.Son 10 yılın devrimi: Akıllı kilit ve biyometrik sistemler2015’ten itibaren ise Türkiye’de kilit ve emniyet sistemlerinde gerçek anlamda bir teknoloji devrimi başladı. Akıllı ev sistemlerinin yaygınlaşması, kilit sistemlerinin de akıllanmasına zemin hazırladı. Parmak izi okuyucular, yüz tanıma sistemleri ve cep telefonu uygulamalarıyla kontrol edilen akıllı kilitler, artık yalnızca ofis binalarında değil, bireysel konutlarda da kullanılmaya başlandı.Bugün Türkiye’de birçok yeni konutta, anahtar yerine cep telefonu uygulaması, NFC veya Bluetooth bağlantısıyla çalışan kilitler tercih ediliyor. Ayrıca, ev sahipleri akıllı kilitlerini uzaktan kontrol edebiliyor; örneğin şehir dışındayken bile bir misafire geçici dijital anahtar gönderebiliyor. Biyometrik sistemlerde ise parmak izi ve yüz tanıma özellikleri, özellikle villalarda ve üst segment apartman dairelerinde güvenliği bir üst seviyeye taşıyor.Tüketici beklentilerinin değişimi ve yeni tehdit algısıKilit ve emniyet sistemlerindeki bu hızlı evrimde en önemli etkenlerden biri, kullanıcıların tehdit algısının değişmesi oldu. Geçmişte en büyük kaygı hırsızlıkken; günümüzde veri güvenliği, kişisel mahremiyet ve siber tehditler de gündeme geldi. Akıllı kilitlerin internete bağlı olması, kullanıcıları sadece fiziksel değil, dijital güvenlik önlemleri almaya da zorladı. Bu durum, yerli ve yabancı üreticileri hem donanımsal hem de yazılımsal güvenlik katmanları geliştirmeye yöneltti.Yerli üretimin yükselişi ve inovasyon dalgasıSon 20 yılda Türkiye’deki kilit ve güvenlik sistemleri pazarı, ithalata bağımlılıktan çıkarak, Ar-GE yatırımlarıyla büyüyen yerli markaların ortaya çıkmasına da sahne oldu. İstanbul, Ankara ve Bursa gibi sanayi merkezlerinde kurulan firmalar, elektronik kilit ve akıllı güvenlik sistemlerinde rekabetçi ürünler geliştirerek hem iç piyasaya hem de ihracata yönelik üretim yaptı. Yerli…

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 12, 2025
192 views

Türkiye’de Hırdavat Piyasasının Dünü ve Bugünü Giriş ve Tarihsel Gelişim

Türkiye’de hırdavat sektörü, tarihsel olarak zanaatkârlığın ve küçük ölçekli el emeğine dayalı üretimin bir uzantısı olarak ortaya çıkmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde demircilik, marangozluk ve nalbantlık gibi meslekler içinde değerlendirilen hırdavat ürünleri, genellikle yerel ihtiyaçlara göre imal edilmekteydi. Bu dönemde üretim, tamamen el işçiliğine dayalı olup sınırlı miktarda ve oldukça basit nitelikteydi. Ürünler arasında çivi, menteşe, kapı kolu, kazma-sap gibi temel el aletleri ve yapı donanımları yer almaktaydı. Cumhuriyet’in ilk yıllarında ise sanayileşme çabaları, hırdavat sektörünün de yavaş yavaş sistematik hale gelmesine zemin hazırlamıştır. 1930’lu yıllarda kurulan bazı devlet fabrikaları, makine ve metal işleme konularında ilk önemli adımların atılmasını sağladı. Ancak bu dönemde yine de iç pazarın ihtiyacını karşılamak büyük ölçüde ithalata dayalıydı. 1950’li yıllarla birlikte başlayan özel sektör odaklı ekonomik politikalar, Türkiye’de küçük sanayi sitelerinin yaygınlaşmasına ve zanaatkârlıktan sanayiye geçişin hızlanmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler, hırdavat üretimi ve ticaretinin kurumsallaşmasına önemli katkı sağlamıştır. Özellikle 1960-1980 yılları arasında Türkiye’deki sanayi altyapısının güçlenmesiyle birlikte, hırdavat üretimi daha teknik ve çeşitlenmiş bir yapıya kavuşmuştur. Bu dönemde torna, freze ve kaynak makinelerinin yaygınlaşmasıyla, ürün çeşitliliği ve dayanıklılığı artmıştır. Bununla birlikte 1970’li yıllarda yaşanan ekonomik krizler, döviz darboğazı ve ithalat kısıtlamaları, yerli üreticilerin ürün geliştirme ve teknik yeterlilik kazanmaları açısından bir tür zorunlu gelişim sürecini beraberinde getirmiştir. 1980 SONRASI DÖNÜŞÜM VE KÜRESEL AÇILIM 1980’li yıllarda uygulanan dışa açılma politikaları ile birlikte Türkiye, ithalata dayalı ekonomik modele yönelmiş ve hırdavat ürünleri de bu süreçten etkilenmiştir. Avrupa ve Asya ülkelerinden ithal edilen ürünler, hem kalite hem de çeşitlilik açısından iç pazarda rekabeti artırmıştır. Bu dönemde Çin, Almanya, İtalya ve Güney Kore gibi ülkelerden gelen hırdavat ürünleri, Türkiye pazarında önemli bir yer edinmiştir. Özellikle Alman el aletleri ve İtalyan bağlantı elemanları, yüksek kalite standartları ile dikkat çekmiş, yerli üreticiler de buna karşılık kendi üretim süreçlerini modernize etmeye başlamıştır. Aynı dönemde organize sanayi bölgelerinin kurulması, sanayi altyapısının güçlendirilmesi ve KOBİ’lerin desteklenmesiyle birlikte Türkiye’de yerli hırdavat üretimi daha profesyonel hale gelmiştir. İstanbul, Bursa, İzmir, Konya, Kayseri ve Gaziantep gibi illerde faaliyet gösteren sanayi firmaları, hem iç pazar hem de ihracat için üretim yapar duruma gelmiştir. Yerli markalar, çeşitli ürün gruplarında (el aletleri, vida, matkap ucu, kaynak aparatları vb.) kendilerini ispatlamış ve bölgesel pazarlarda söz sahibi olmaya başlamıştır. GÜNÜMÜZDE TÜRKİYE HIRDAVAT PİYASASININ YAPISI VE DİNAMİKLERİ Bugün Türkiye’de hırdavat sektörü, yalnızca küçük esnaf ya da nalburların ilgilendiği bir alan olmaktan çıkmış, çok sektörlü ve ihracata açık bir ticaret koluna dönüşmüştür. Sektörün kapsamı oldukça geniştir. Başlıca ürün grupları şunlardır: El aletleri (çekiç, pense, tornavida, keski) Bağlantı elemanları (vida, somun, cıvata, dübel) Elektrikli el aletleri (matkap, taşlama, testere) Boya ve sıva ekipmanları (rulo, ıspatula, maskeleme bantları) Yapıştırıcılar, sızdırmazlık malzemeleri İş güvenliği ekipmanları Kapı, pencere, mobilya aksesuarları İnşaat, otomotiv, beyaz eşya, mobilya ve tarım sektörleri hırdavatın yoğun olarak kullanıldığı alanlardır. Türkiye’de yaklaşık 30.000’i aşkın firma bu sektörde doğrudan veya dolaylı olarak faaliyet göstermektedir. Bu firmaların büyük çoğunluğu KOBİ ölçeğindedir ve bu yapı, esnek üretim kabiliyetine sahip olmaları sayesinde pazardaki değişimlere hızla uyum sağlayabilmektedir. DIŞ TİCARET VE İHRACAT PERFORMANSI Türkiye, son yıllarda hırdavat ürünleri ihracatında da ciddi ilerlemeler kaydetmiştir. 2024 itibarıyla yaklaşık 3 milyar doların üzerinde hırdavat ihracatı gerçekleştirilmiş, başlıca ihracat pazarları arasında Almanya, Irak, Rusya, Azerbaycan, Romanya ve Katar gibi ülkeler yer almıştır. İhracatın önemli bir kısmı bağlantı elemanları ve el aletleri üzerinden gerçekleşmektedir. Ayrıca Türk…

Cevdet USTA
Genel , KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 8, 2025
209 views

TEMMUZ 2025 VERİLERİYLE FİNANSAL YATIRIM ARAÇLARININ REEL GETİRİSİ

Finansal Gösterge Panosunda Temmuz 20252025 yılının ilk yedi ayı genel ekonomik belirsizlikler, sıkı para politikaları, yüksek enflasyon ve döviz kuru dalgalanmaları ile geçti. Temmuz ayı itibarıyla yatırımcılar açısından en temel soru yine aynıydı: “Paramı nereye yatırsam?” TÜİK tarafından açıklanan finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları verilerine göre, yatırımcıların bazı tercihlerinin enflasyon karşısında eridiği, bazılarının ise yüksek reel kazanç sağladığı net biçimde ortaya çıktı.Temmuz 2025’te aylık TÜFE artışı %2,18 olarak gerçekleşti. Bu oran, finansal enstrümanların nominal getirilerinin enflasyona karşı test edildiği çıta oldu. Reel getiri, yani yatırımcının enflasyon sonrası elinde kalan gerçek kazancı bu çerçevede değerlendirildiğinde, tablo dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.Temmuz ayında yatırımcısına en yüksek reel getiriyi külçe altın sağladı. Altını sırasıyla BIST 100 endeksi ve Euro takip etti. Mevduat faizleri ise yatırımcıyı kâğıt üzerinde sevindiriyor gibi görünse de enflasyonla eriyerek gerçek anlamda negatif getiri sundu. Döviz cephesinde, Dolar ve Euro arasındaki performans farkı dikkat çekerken, yatırımcılar için kur riskinin ve küresel politikaların da ne kadar belirleyici olduğu bir kez daha görüldü.Yatırım Araçlarının Performans Analizi Külçe Altın: Yine Güvenli Liman Rolünde Temmuz ayında altın, %4,6’lık nominal getiri ile listenin başında yer aldı. Enflasyondan arındırıldığında ise %2,37’lik reel getiri sunarak yatırımcısını gerçek anlamda sevindirdi. Altının yükselişinde, küresel belirsizlikler, merkez bankalarının faiz politikalarındaki yumuşama beklentileri ve ABD-Çin arasında yeniden alevlenen ticaret gerginlikleri etkili oldu. Ayrıca içeride TL’nin değer kaybı ve jeopolitik risk algısı da altına olan talebi artırdı.BIST 100 Endeksi: Borsada Yüksek Volatilite, Ama Pozitif GetiriBIST 100 endeksi temmuz ayında nominal olarak %3,9 artış gösterdi. Enflasyon etkisi düşüldüğünde bile yatırımcısına yaklaşık %1,7’lik reel kazanç sağladı. Endeksin yükselişinde, banka hisseleri ve ihracatçı şirketlerin finansallarındaki iyileşme belirleyici oldu. Temmuz sonunda TCMB’nin faizleri sabit tutması ve “sıkı duruş devam edecek” mesajı da yabancı yatırımcının iştahını sınırlı da olsa canlandırdı. Ancak yine de borsa yatırımcıları açısından risk algısı yüksek kaldı.Euro ve Dolar: Kur Cephesinde AyrışmaDöviz piyasasında Euro, temmuz ayında %3,1’lik nominal getiri ile pozitif reel kazanç sunan yatırım araçları arasında yer aldı. Euro’nun reel getirisi yaklaşık %0,9 olarak hesaplandı. Dolar ise %2,0’lık artışla negatif reel getiri sundu. Bu durumda Euro’nun daha güçlü performansı, Avrupa Merkez Bankası’nın faiz politikalarında beklentiler ve Euro bölgesi dış ticaret dengelerinde yaşanan toparlanmayla ilişkilendiriliyor. Ayrıca Türkiye’nin dış ticaretinde Euro’nun ağırlığı da Euro yatırımlarına destek sağladı.Mevduat Faizleri: Enflasyona Karşı Kaybettirdi. Brüt %2,2 oranındaki 1 aylık vadeli TL mevduat faizi, net %1,87 seviyesinde bir getiri sundu. Ancak bu oran %2,18’lik enflasyonun altında kalarak yatırımcısına -0,30 puanlık reel kayıp yazdırdı. Bu, tasarruflarını mevduat hesabında değerlendiren bireylerin alım gücünün ay sonunda azaldığı anlamına geliyor. Yatırımcılar açısından risksiz gibi görünen bu araç, reel anlamda erimeye neden oldu.Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS): Durağan Getiri, Zayıf KorumaDİBS’ler temmuz ayında yatırımcısına nominal olarak %2,0 civarında getiri sağladı. Ancak bu da enflasyonun gerisinde kaldı. Özellikle kısa vadeli tahvillerin getiri potansiyeli düşük kalırken, uzun vadeli kağıtlarda faiz beklentileriyle oynaklık yaşandı. Neticede DİBS’ler de reel kayıp yaşatan yatırım araçları arasında yer aldı.Genel Değerlendirme ve Yatırımcıya MesajlarTemmuz 2025 verileri, bir kez daha yatırım kararlarında enflasyonun göz ardı edilemeyecek kadar belirleyici olduğunu gösterdi. Nominal kazançlar yanıltıcı olabilirken, reel getiri, yatırımcının satın alma gücünü gerçekten artıran unsuru yansıtıyor. Bu çerçevede: Altın, temmuz ayında hem küresel hem yerel risklerden korunma aracı olarak öne çıktı. Borsa, seçici hisselerde ve iyi bilançoya sahip şirketlerde kazandırmaya devam etti.Euro, kur sepetinde daha…

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 7, 2025
239 views

TOPLU İŞTEN ÇIKARMALARIN SUÇLUSU SADECE YAPAY ZEKâ MI?

Küresel teknoloji devleri işten çıkarmaların faturasını yapay zekaya kesiyor; peki gerçek bundan mı ibaret?Son yıllarda teknoloji dünyasında adeta bir yapay zekâ rüzgârı estiğini görüyoruz. Yeni nesil üretken yapay zekâ araçları, bir yandan hayatımızı kolaylaştırırken, diğer yandan da milyonlarca çalışanı tedirgin ediyor. Çünkü şirketler, yapay zekâ alanında daha hızlı hareket etmek ve “dijital çağa” ayak uydurmak adına toplu işten çıkarmalara gidiyor. Ancak uzmanlar, bu işten çıkarmaların tek sebebinin yapay zekâ olmadığını; işin arkasında çok daha karmaşık, çok katmanlı bir tablo olduğunu söylüyor. Düşünün; bir teknoloji devinin CEO’sundan gelen tipik bir 2025 işten çıkarma e-postasını okuduğunuzda, ilk akla gelen “yapay zekâ yüzünden binlerce kişi işsiz kaldı” oluyor. Oysa gerçekte bu adımlar, yalnızca insan kaynağını kesmek değil, aynı zamanda şirketin genel giderlerini azaltarak daha verimli ve yatırımcıların gözünde “daha kârlı” görünme çabasının bir parçası. Kısacası işten çıkarma dalgalarının arka planında; yüksek teknoloji yatırımları, dev veri merkezleri ve maliyet baskıları da yer alıyor.Veriler tek başına konuşuyor mu?İş ilan sitesi Indeed’in yaptığı araştırma, 2025 Temmuz itibarıyla teknoloji sektöründeki iş ilanlarının 2020’nin başına göre yüzde 36 oranında azaldığını ortaya koydu. Bu ciddi bir rakam. Ancak rapor, işten çıkarmaların ve ilan sayısındaki düşüşün tek sorumlusunun yapay zekâ olmadığını açıkça vurguluyor.Indeed Hiring Lab’den Ekonomist Brendon Bernard’a kulak verelim: “Teknoloji iş piyasası şu anda görece zayıf bir dönemde; ama aynı yavaşlama ekonominin diğer alanlarında da var. Yani bu tablo sadece yapay zekâya bağlanamaz.” Bernard’ın anlattığına göre, teknoloji sektöründe iş ilanları tıpkı ekonominin geri kalanındaki gibi, pandemi sonrası istihdam patlamasının ardından doğal bir düzeltme evresine girdi.Aslında pandeminin ilk dönemlerinde, dijitalleşme zorunluluğu yüzünden teknoloji şirketleri olağanüstü hızlı büyüdü, çok sayıda personel aldı. Şimdi ise şirketler, özellikle finansal baskıları azaltmak ve kârlılığı artırmak adına daha “düşük hacimli” ve “daha verimli” ekiplerle yollarına devam etmeye çalışıyor. Yapay zekâ neden manşette?Peki CEO’lar neden işten çıkarmaları duyururken hep yapay zekâdan söz ediyor? Bu durumun iki temel nedeni var: Birincisi, yatırımcılara “biz de çağın gerisinde kalmıyoruz, yenilikçi adımlar atıyoruz” mesajını vermek. İkincisi ise şirket içindeki ve kamuoyundaki tepkiyi bir nebze olsun yumuşatmak.Mesela Workday CEO’su Carl Eschenbach, bu yıl başında gönderdiği bir e-postada, “Her yerde şirketler işleri yeniden tasarlıyor” diyerek, yapay zekâya olan talebin artmasını gerekçe gösterdi. Hindistan’ın teknoloji devi Tata Consultancy de, 12 bin kişiyi işten çıkarırken “müşterilerimiz için daha geniş ölçekte yapay zekâ kullanmaya hazırlanıyoruz” dedi.Bu açıklamalar kulağa mantıklı gelse de uzmanlara göre şirketlerin asıl hedefi yalnızca çalışanları “yapay zekâ ile değiştirmek” değil; aynı zamanda artan yapay zekâ yatırımlarına kaynak yaratmak. Veri merkezleri, yüksek kapasiteli çipler ve gelişmiş yazılımlar ciddi bir maliyet gerektiriyor. Bu da kaçınılmaz olarak tasarruf baskısını artırıyor.Hangi işler daha çok etkileniyor?, Yapay zekânın etkisi özellikle giriş seviyesi pozisyonlarda çok daha güçlü hissediliyor. Pazarlama, idari işler ve insan kaynakları gibi alanlarda, üretken yapay zekâ araçları birçok temel görevi kısa sürede yerine getirebiliyor. Bu nedenle yeni mezun veya deneyimsiz adaylara yönelik ilanlarda daha büyük bir düşüş yaşanıyor.Indeed raporu, en az beş yıllık deneyim aranan pozisyonlarda düşüşün daha sınırlı olduğunu söylüyor. Bu da bize şunu gösteriyor: Yapay zekâ “bazı” işleri hızla dönüştürüyor; ancak belirli bir deneyim ve uzmanlık gerektiren pozisyonlar, hâlâ görece daha güvenli.Yine de herkesin aklındaki soru şu: “Yapay zekâ işleri tamamen elimizden alacak mı?” Uzmanlar bu soruya daha temkinli yanıt veriyor: Bazı işleri evet; ama aynı zamanda yeni işler de yaratacak. Örneğin yapay zekâyı…

Cevdet USTA
Genel , KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 7, 2025
204 views

Akıllı Tarım Uygulamaları

1959 yılında Antalya’nın İbradı ilçesine bağlı ÜRÜNLÜ köyünde doğdu. İnşaat ustası baba ve ev hanımı annenin yedi çocuğunun en küçüğüdür. Antalya’da ilk, orta ve lise öğrenimi sırasında inşaat işçiliği, sebze meyve işçiliği yaptı.1978 yılında İstanbul Üniversitesi işletme fakültesini kazandı ve 1982 yılında mezun oldu. Üniversite öğreniminin ikinci sınıfında İstanbul Tahtakale’de hırdavat ticaretine başladı.21 yıl hırdavat ticareti yaptıktan sonra ülkenin ekonomik koşullarından dolayı büyük bir fabrikaya satış müdürü oldu. Daha sonraki süreçte başka işletmelerde satış direktörlüğü, grup satış müdürlüğü ve sektör başkanlığı yaptı. 2008 yılında yakalandığı kronik böbrek yetmezliği ve 2013 yılında diyaliz tedavisine başladıktan sonra emekli olmak durumunda kaldı. Emekli olduktan sonra kendi bilim dalı olan ekonomi konusunda çalışmalar yaptı. SATIŞIN TEMELLERİ ve Ürünlü köyünü anlatan İŞTE KÖYÜM İŞTE KÖYLÜM kitabına ilaveten EV HEMODİYALİZİ kitaplarının yazarıdır. Halen DÜNYA GAZETESİ-SANAYİ HABER AJANSI,TÜNAYDIN GAZETESİ NALBUR TEKNİK DERGİSİ-İŞ GELİŞTİRME DERGİSİ VE MADE IN TURKEY dergilerinde ekonomik ve sosyal makaleler yazan ZAFER ÖZCİVAN evli ve iki çocuk babasıdır. Bir zamanlar sadece çiftçinin elindeki kürek ve gözüyle görebildiği kadarını bilmek yeterliydi. Oysa artık tarlalarda sensörler, uydular, drone’lar ve yapay zekâ destekli sistemler var. Tarımda dijital dönüşüm, ‘akıllı tarım’ adı altında sessiz ama derin bir devrim yaratıyor. Bu devrim, sadece çiftçilerin değil; şehirdeki tüketicinin, gıda sanayisinin ve hatta çevrenin geleceğini de doğrudan etkiliyor. Topraktan Sofraya Dijital Yolculuk Geleneksel tarım yöntemleri, yüzlerce yıldır benzer şekilde uygulana geldi. Hava durumuna bakarak ekim yapmak, gözle hastalık tespiti ve sezgilerle sulama gibi yöntemler, geçmişte belki yeterliydi. Ancak günümüzde nüfusun artması, iklim değişikliği, su kaynaklarının azalması ve gıda talebindeki hızlı artış; tarımda daha bilimsel, veriye dayalı ve sürdürülebilir çözümleri zorunlu kılıyor.İşte tam bu noktada “akıllı tarım” kavramı devreye giriyor. Gelişmiş sensörler, GPS tabanlı takip sistemleri, drone teknolojileri ve yapay zekâ algoritmaları, tarladaki bitkinin büyümesini anbean izliyor. Çiftçiler, cep telefonlarına gelen bildirimlerle toprağın nem durumunu, hava koşullarını ve bitkinin gelişim sürecini takip edebiliyor. Bu sayede, tarlalar suya ihtiyaç duyduğunda sulama yapılabiliyor; gereksiz gübre veya ilaç kullanımı azaltılıyor. Bu teknolojilerin en önemli faydalarından biri de kayıpların önüne geçmek. Örneğin, bitkilerde erken hastalık tespiti sayesinde verimde ciddi düşüşlerin önlenmesi mümkün hale geliyor. Tüm bu veriler, hasat zamanının da daha isabetli belirlenmesini sağlıyor. Sadece Büyük Çiftçilere Değil, Küçük Ölçekli Üreticiye de Umut Akıllı tarım uygulamaları ilk başta maliyetli gibi görünse de uzun vadede ciddi kazanç sağlıyor. Daha az su, daha az gübre ve ilaç kullanımı hem çevreyi koruyor hem de üretim maliyetlerini düşürüyor. Bu da özellikle küçük ve orta ölçekli çiftçilerin rekabet gücünü artırıyor.Türkiye’de de son yıllarda birçok girişim, kooperatif ve teknoloji şirketi, küçük çiftçilere özel düşük maliyetli çözümler sunuyor. Tarımsal drone kiralama hizmetleri, cep telefonu tabanlı uygulamalar ve yerli sensör sistemleri, çiftçilere teknolojiyi erişilebilir hale getiriyor.Bu gelişmeler, tarımda “büyük balık küçük balığı yutar” anlayışının yerini, “bilgiyi kullanan kazanır” yaklaşımına bırakıyor. Yani artık tarlasında dijital sensör kullanan küçük bir çiftçi, büyük bir holding kadar verimli üretim yapabiliyor. Sürdürülebilirlik ve Çevresel Etkiler Akıllı tarım uygulamalarının bir diğer önemli yönü de çevresel sürdürülebilirlik. Bilinçsizce yapılan sulama ve gübreleme işlemleri, toprağın verimsizleşmesine ve su kaynaklarının tükenmesine neden oluyor. Oysa akıllı sistemler, gerçek zamanlı verilerle tam ihtiyacı kadar sulama ve gübreleme yapılmasını sağlıyor. Böylece hem üretim maliyetleri düşüyor hem de doğaya verilen zarar en aza iniyor. Ayrıca, doğru veriler sayesinde ilaç ve pestisit kullanımı da azaltıldığı için hem bitki sağlığı…

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 5, 2025
302 views

TEMMUZ 2025 KAPASİTE KULLANIM ORANI

TTEMMUZ 2025 KAPASİTE KULLANIM ORANITürkiye imalat sanayisinin kalp atışını ölçen en önemli göstergelerden biri olan kapasite kullanım oranı (KKO), temmuz ayında da aşağı yönlü seyrini sürdürerek, reel sektörde temkinli duruşun güçlendiğini gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) açıkladığı verilere göre, mevsimsel etkilerden arındırılmamış KKO, Temmuz’da bir önceki aya göre 0,4 puan gerileyerek %74,2 seviyesine indi. Mevsimsel etkilerden arındırılmış KKO ise 0,3 puanlık düşüşle %74,1 olarak kaydedildi.Bu veriler, üretim hatlarının yaklaşık dörtte birinin hâlen boş kaldığını, yani firmaların “tam kapasite” yerine “kısmen kapasiteyle, talepten emin olmadan ve riskleri minimize ederek çalıştığını ortaya koyuyor.Geçmişten Günümüze Seyir: 2024 ve 2025 KarşılaştırmasıSon iki yılın verileri daha geniş bir perspektiften incelendiğinde tablo daha çarpıcı hâle geliyor:Ay 2024 2025Ocak 76,2 74,6Şubat 76,4 74,5Mart 76,2 74,4Nisan 76,7 74,3Mayıs 76,3 75,0Haziran 76,3 74,6Temmuz75,9 74,22024 yılında KKO, dalgalanmakla birlikte %76 bandında güçlü bir şekilde tutunurken, 2025’in ilk aylarından itibaren bu seviye kademeli olarak geriledi ve temmuz ayında son 19 ayın en düşük noktası olan %74,2’ye indi.Bu tablo, firmaların 2025 yılına daha zayıf bir talep ve daha yüksek belirsizlik ortamında girdiğini ve üretim planlarını daha ihtiyatlı şekilde yaptığını gösteriyor.Sektör Bazında Görünüm: Kim Daha Fazla Fren Yaptı?KKO verileri toplam ortalamayı verse de asıl hikâye sektörlerin detayında saklı:*Otomotiv ve yan sanayi: Avrupa pazarındaki yavaşlama ve artan maliyet baskısı nedeniyle siparişlerde duraksama, bazı fabrikaların vardiya azaltmasına yol açtı.*Tekstil ve hazır giyim: Hem iç piyasada alım gücü düşüşü hem de ihracatta siparişlerdeki azalma, kapasite kullanımında gerilemeyi tetikledi.*Kimya ve plastik: Hammadde fiyatlarındaki dalgalanma ve enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesi, firmaları üretim kısıntısına itti.*Makine ve teçhizat: Kısmen daha dirençli kaldı; özellikle yatırım mallarına olan talebin zayıf da olsa sürmesi sayesinde kapasite kullanımında daha sınırlı düşüş görüldü.Bu tablo, özellikle ihracat bağımlı ve enerji-yoğun sektörlerin 2025’in ilk yarısında daha kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.Düşüşün Arkasında Ne Var?Kapasite kullanım oranındaki düşüş tek başına bir mevsimsel dalgalanma değil; ardında pek çok faktör var:*İç talepteki soğuma: Yüksek enflasyon ve kredi maliyetleri, tüketicilerin dayanıklı mal ve otomobil gibi yüksek tutarlı harcamalarını ertelemesine yol açtı.*Dış pazarda zayıflık: Avrupa başta olmak üzere ana ihracat pazarlarındaki ekonomik büyümenin yavaşlaması, sipariş akışını zayıflattı.*Maliyet baskısı: Enerji, işçilik ve hammadde maliyetlerinin hâlen yüksek seyretmesi, firmaları “daha az kapasiteyle, daha seçici üretim” modeline itti.*Belirsizlik: Kur oynaklığı, küresel ticaretteki riskler ve iç siyasetteki beklentiler, firmaların yeni yatırımlarını ve üretim artışı planlarını frenlemesine neden oldu.Dünya ile Karşılaştırma: Türkiye Nerede Duruyor?Türkiye’de kapasite kullanım oranı Temmuz itibarıyla %74,2 seviyesindeyken, Euro Bölgesi’nde son açıklanan veriler %80 civarında. Almanya ve İtalya gibi sanayi devlerinde de 2025’in ilk yarısında hafif düşüş görülse de oran hâlen Türkiye’nin 5-6 puan üzerinde.Bu fark; daha yüksek teknoloji ve katma değerli üretimin, istihdam ve yatırımda devam eden istikrarın, sanayinin kapasitesini daha verimli kullanmasını sağladığını gösteriyor.Geleceğe Bakış: Temkinli İyimserlikPeki, yılın kalanında ne bekleniyor?*İç talepte toparlanma ihtimali: Turizm gelirlerinin artışı ve yaz sonu harcamaları, yılın son çeyreğinde üretime destek verebilir.*İhracatta yeni pazarlar: Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya ülkelerine açılma girişimleri, kapasitenin daha etkin kullanılmasına katkı sağlayabilir.*Yatırım ortamı: Kur ve faiz beklentilerindeki istikrar, ertelenen yatırımların devreye alınmasını hızlandırabilir.*Teknoloji ve verimlilik yatırımları: Dijitalleşme ve enerji verimliliği projeleri, özellikle büyük ölçekli firmalarda üretim kapasitesini daha etkin hâle getirebilir.Ancak tüm bu olumlu senaryoların gerçekleşmesi, küresel ekonomide ciddi bir şok yaşanmaması ve iç piyasada enflasyonist baskıların kontrol altında tutulmasına bağlı olacak.Sonuç: Yavaşlayan Çarklar, Bekleyen FırsatlarTemmuz 2025 verileri, Türkiye imalat…

Cevdet USTA
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Ağustos 3, 2025
206 views

ÜLKEMİZDE ZEYTİN, ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİ VE İHRACATI

Akdeniz güneşiyle yıkanmış topraklarda asırlardır kök salan zeytin ağaçları, Anadolu’nun bereket ve kültür sembollerinden biri olmayı sürdürüyor. Türkiye, dünyanın önde gelen zeytin ve zeytinyağı üreticilerinden biri olarak hem iç piyasada hem de küresel pazarda güçlü bir konuma sahip. Son yıllarda özellikle ihracatta yaşanan artış, sektörde yeni bir dönemi de beraberinde getiriyor. Kökleri Binlerce Yıla Dayanan Bir Hikâye Zeytin ağacı, Anadolu’da yaklaşık 5 bin yıllık bir tarihe sahip. Ege ve Akdeniz kıyılarında taş duvarlarla çevrili, yüzyıllık ağaçların oluşturduğu zeytinlikler, yalnızca tarımsal üretimin değil; aynı zamanda kültürel mirasımızın da bir parçası. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e, köy ekonomilerinden modern tesislere uzanan bu yolculuk, bugün Türkiye’yi dünyanın önemli zeytin ve zeytinyağı üreticileri arasında ilk sıralara taşımış durumda. 2024/2025 sezonu verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 190 milyon zeytin ağacı bulunuyor. Bu ağaçlardan her yıl 1,7-2 milyon ton civarında sofralık ve yağlık zeytin elde ediliyor. Bu üretimin önemli bir bölümü Ege, Marmara, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden geliyor. Özellikle Aydın, Muğla, Balıkesir, Manisa ve Mersin gibi iller, üretimin kalbi sayılıyor. Üretimden Sofraya ve Dünya Pazarına Uzanan Yol Türkiye’de zeytinin en önemli iki kullanım alanı sofralık zeytin ve zeytinyağı olarak öne çıkıyor. Sofralık zeytin üretiminde Gemlik, Domat, Uslu, Memecik gibi yerli çeşitler dünya genelinde de tanınıyor. Ancak zeytinyağında asıl değer, kalitede ve coğrafi işaretlerde saklı. Ayvalık, Milas, Edremit gibi bölgelerin zeytinyağları, Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret alarak marka değerini artırdı. Son yıllarda, modern sıkım tesislerinin ve erken hasat soğuk sıkım teknolojilerinin yaygınlaşması, kalitenin yükselmesini sağladı. Artık daha düşük asit oranına sahip, aroması ve tadı güçlü butik yağlar hem iç pazarda hem de ihracatta dikkat çekiyor. İhracatta Rekorlar ve Yeni Hedefler Türkiye’nin zeytinyağı ihracatı 2023/24 sezonunda yaklaşık 160 bin ton ile tarihi bir rekor kırdı. İhracat gelirleri ise 700 milyon dolar seviyesine ulaştı. Başlıca pazarlar arasında ABD, İspanya, İtalya, Japonya ve Suudi Arabistan yer alıyor. ABD, Türkiye’den zeytinyağı ithal eden en büyük ülke konumunda. Sofralık zeytin ihracatı da yıllık yaklaşık 90-100 bin ton civarında gerçekleşiyor ve bu alanda da Almanya, Irak, Romanya ve Yunanistan gibi ülkeler öne çıkıyor. Özellikle ABD pazarında Türk zeytinyağına ilgi artarken, markalaşma ve paketli ürün ihracatı sayesinde katma değerin de yükseldiği görülüyor. Artık dökme yerine, cam şişede, tenekede veya özel ambalajlarda sunulan ürünlerin payı artıyor. Bu da Türkiye’nin litre başına ihracat gelirini artırıyor. Fiyat ve Rekabet Zorlukları Bütün bu başarı hikâyesine rağmen sektörün önünde önemli zorluklar da var. İklim değişikliği, kuraklık ve don olayları nedeniyle yıllara göre ciddi üretim dalgalanmaları yaşanıyor. 2022/23 sezonunda İspanya ve İtalya’daki üretim düşüşü, dünya fiyatlarını rekor seviyelere taşırken; Türkiye’de üretim iyi gidince fırsata dönüştü. Ancak küresel fiyat dalgalanmaları, ihracat politikaları ve iç piyasada fiyat artışları tüketicileri de zorluyor. Diğer taraftan, bazı dönemlerde getirilen dökme zeytinyağı ihracat yasakları, üretici ve ihracatçı arasında tartışmalara yol açıyor. Sektör temsilcileri, yüksek katma değer için paketli ihracatın desteklenmesini savunurken, dökme ihracat kısıtlamalarının uzun vadede üretici ve ihracatçının gelirini azaltabileceğini belirtiyor. Katma Değer ve Sürdürülebilirlik İçin Yeni Adımlar Türkiye’nin zeytinyağı ihracatında litre başına gelir hâlen 3-4 dolar civarında. İtalya ve İspanya gibi ülkelerde bu rakam 8-10 dolara kadar çıkabiliyor. Bunun temel nedeni ise marka değeri, coğrafi işaret, kalite algısı ve tanıtım yatırımları. Son dönemde ihracatçı birlikleri ve üretici kooperatifleri bu konuda önemli adımlar atıyor. Uluslararası fuarlar, tadım etkinlikleri ve dijital pazarlama çalışmaları, Türk zeytinyağının dünyada daha bilinir hale gelmesini sağlıyor.…

Cevdet USTA
Genel , KÖŞE YAZARLARI , Suat ELİBÜYÜK
Temmuz 21, 2025
214 views

Dış Ticaret Evrak Takibi ve Komisyonculuk Değildir

Dış Ticaret Evrak Takibi ve Komisyonculuk Değildir Dış ticaret, sadece belgelerin hazırlanması ya da bir malın bir ülkeden diğerine gönderilmesinden ibaret değildir. Bu alan, çok daha geniş bir vizyon, strateji ve profesyonellik gerektirir. Ne yazık ki Türkiye’de dış ticaret denince hâlâ birçok kişinin aklına “gümrük evrakı hazırlamak”, “nakliyeyi ayarlamak” ya da “komisyon almak” geliyor. Oysa bu, buzdağının yalnızca görünen kısmıdır. Stratejik Zeka Gerektiren Bir Alandır. Dış ticaret; bir ülkenin ekonomik kalkınmasının en kritik taşıyıcı kolonlarından biridir. Hedef pazar analizi yapmadan, doğru fiyatlandırma stratejisi oluşturmadan, kültürel ve hukuki farklılıkları dikkate almadan başarılı bir ihracat ya da ithalat mümkün değildir. Bu alan, aynı zamanda döviz girdisi sağlayarak ülkenin makroekonomik dengesine doğrudan katkıda bulunur. Pazarlama Bilgisi, Finansal Yeterlilik ve Diplomasi Şart Bir ihracatçı, yalnızca ürününü satmakla kalmaz. Aynı zamanda ülkesini temsil eder. Yabancı alıcıyla kurduğu ilişki, sunduğu hizmet kalitesi ve kriz anındaki yaklaşımı, sadece kendi markasını değil, tüm Türk ürünlerinin algısını etkiler. Üstelik dış ticaretin içinde döviz kuru yönetimi, uluslararası sözleşmeler, ödeme sistemleri (akreditif, vesaik mukabili, peşin vs.) ve ticari istihbarat gibi teknik alanlar da yer alır. Bunlar, sadece “evrak takibi” ile yönetilebilecek unsurlar değildir. Komisyonculuktan Fazlası Elbette komisyonla çalışan dış ticaret aracılık firmaları vardır. Ancak bu yapılar, çoğu zaman sadece kısa vadeli kazanç peşindedir ve markalaşma, pazar geliştirme, sürdürülebilir müşteri ilişkileri gibi temel taşları göz ardı eder. Oysa dış ticarette kalıcı başarı, derinlemesine araştırma, uzun vadeli müşteri ilişkileri ve yerel pazarlara uyumla mümkün olur. Komisyonculuk modeli, çoğunlukla satılabilir olanı değil, kolay satılabilir olanı hedefler. Bu ise ülke markasına ve ihracat kalitesine zarar verebilir. Gerçek Profesyonelleri Fark Edelim Bugün Türkiye’de yüzlerce genç, dış ticaret eğitimi alıyor, lisans ve yüksek lisans düzeyinde bu alana hazırlanıyor. Ancak sahada hâlâ “belgeci” ve “komisyoncu” anlayışı baskın. Bu anlayışı kırmak, dış ticaretin gerçekten değer yaratan bir meslek olduğunun altını çizmek hepimizin görevi. Kısacası; dış ticaret evrak düzenlemek ya da aracılık yapmak değildir. Dış ticaret, dünyayı okuyabilmek, kültürleri anlayabilmek, stratejik kararlar verebilmek ve sürdürülebilir büyümeye katkı sunabilmektir. Bu da vizyon, donanım ve küresel düşünce ister.

aaaa aaaa
Genel , KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Temmuz 11, 2025
263 views

TÜRKİYE’DE YEŞİL DÖNÜŞÜMÜN MİLAT NOKTASI

Türkiye, çevre ve iklim politikaları açısından önemli bir adım atarak tarihinin ilk İklim Kanunu’nuyürürlüğe koydu. Muhalefetin ve kamuoyunun eleştirileri üzerine düzenlemelere tabi tutulan teklif,Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) yapılan oylama sonucunda kabul edildi. Bu yasa artıksadece bir çevre politikası değil, aynı zamanda Türkiye’nin kalkınma anlayışını da yenidenşekillendirecek güçlü bir çerçeve sunuyor. ARTIK HAVA DEĞİL, KANUN DEĞİŞİYORYıllardır çevre konusunda yapılan çağrılar, uluslararası anlaşmalara verilen sözler ve halktan gelenbaskılar, sonunda karşılık buldu. Türkiye bu yasayla, iklim değişikliğiyle mücadelede hem kurumsalaltyapısını kuruyor hem de planlama ve uygulama süreçlerini bağlayıcı hale getiriyor. Bu da demekoluyor ki; artık iklimle ilgili konular “gönüllü çabalar” olmaktan çıkıp, yasal zorunluluklar halinegeliyor. KANUN NEYİ AMAÇLIYOR?Kanunun temel amacı, ülkemizin sera gazı emisyonlarını azaltmak ve iklim değişikliğine uyumlu birkalkınma modeli oluşturmak. Bu kapsamda, sadece çevreyi değil, aynı zamanda ekonomiyi, tarımı,şehirleşmeyi, enerjiyi ve su kaynaklarını da içine alan çok geniş bir çerçevede dönüşüm hedefleniyor.Net sıfır emisyon hedefi, artık resmen Türkiye’nin kalkınma stratejisinin bir parçası.Adil geçiş ilkesiyle, dönüşümden etkilenecek sektörlerin ve emekçilerin hakları da korunacak.İklim adaleti, sadece çevreyi değil sosyal eşitsizlikleri de gözeten bir yaklaşım sunacak.KİM SORUMLU?Bu kanun yalnızca devletin değil, herkesin sorumluluğunu ortaya koyuyor:Kamu kurumları plan yapacak, uygulayacak ve denetleyecek.Özel sektör, üretim süreçlerini karbon ayak izine göre yeniden kurgulayacak.Yerel yönetimler kendi bölgelerine özel iklim eylem planlarını hazırlayacak.Vatandaş ise çevreye duyarlı tüketim alışkanlıklarıyla bu sürecin bir parçası olacak.İklim Değişikliği Başkanlığı tüm bu süreci koordine edecek ve yıllık ilerleme raporlarıyla hesapverecek.ETS SİSTEMİ: KİRLETEN ÖDEYECEK, TEMİZ ÜRETEN KAZANACAKYeni yasayla birlikte Türkiye’de Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulacak. Yani yüksek emisyon yapanişletmeler belirlenen sınırlar içinde salım yapabilecek ve bu hakları piyasada alıp satabilecek. Busistem sayesinde: Kirleten daha fazla ödeyecek,Temiz üretim yapan şirketler ekonomik avantaj elde edecek,Türkiye, Avrupa Birliği’nin sınırda karbon vergisi gibi uygulamalarına uyum sağlamış olacak.TARIMDAN SANAYİYE, ENERJİDEN SUYA HERKES DAHİLKanun sadece fabrikalara ya da enerji santrallerine yönelik değil. Aynı zamanda: Tarımda iklim dirençli ürün desenleri geliştirilecek,Su yönetiminde kuraklık ve taşkın gibi risklere karşı yeni stratejiler uygulanacak,Ormanlar ve doğal yutak alanlar korunarak karbon emilimi artırılacak,Sıfır atık sistemleri yaygınlaştırılacak,Yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji yatırımları desteklenecek.YEŞİL EKONOMİ İÇİN MALİ DESTEK GELİYORİklim Kanunu sadece yasaklar ve yükümlülükler getirmiyor, aynı zamanda dönüşüm için ciddi destekmekanizmaları da içeriyor:Yeşil finansman ve teşvikler,Karbon kredisi sistemleri,Yeşil yatırım kriterleri,İklim dostu projelere öncelikli kamu desteği.Ayrıca, iklim değişikliğiyle mücadelede eğitimden müfredata, üniversite-sanayi iş birliğinden halkınbilinçlendirilmesine kadar birçok alanda düzenleme yapılacak.YEREL EYLEM PLANLARI ZORUNLU HALE GELİYORHer il, artık kendi iklim risklerine göre bir plan hazırlamak zorunda. Valilikler öncülüğünde kurulacak İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları, bu planların hazırlanmasından ve uygulanmasından sorumluolacak. Böylece iklimle mücadele sadece Ankara’dan yönetilmeyecek, yerel ihtiyaçlara göreşekillenecek.KARBON PİYASASI KURULUYORKanunla birlikte Karbon Piyasası Kurulu da oluşturuluyor. Bu kurulda çevre, enerji, finans, sanayi vetarım gibi farklı bakanlıklar temsil edilecek. Ayrıca özel sektör ve meslek kuruluşlarının da danışmakurullarıyla sürece katkı vermesi sağlanacak.SONUÇ: KâĞITTA DEĞİL, SAHADA DEVRİM ŞARTİklim Kanunu, Türkiye’nin bugüne kadar attığı en büyük çevresel adımlardan biri. Ancak bu yasanıngerçek anlamda başarıya ulaşması için üç temel unsur şart:Siyasi kararlılık ve kurumsal koordinasyon,Yerel düzeyde uygulama becerisi,Toplumun bu süreci sahiplenmesi ve bilinçlenmesi.Kısacası, artık iklim değişikliğiyle mücadele lafla değil, kanunla yapılacak. Türkiye hem ekonomik hemde çevresel olarak dönüşecekse, bu kanun milat olacak. Ama unutmayalım: Yasayı çıkarmak ilk adım,asıl iş şimdi başlıyor. “Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen…

aaaa aaaa
Genel , Zafer ÖZCİVAN
Temmuz 8, 2025
259 views

ÇİFTÇİYE BÜYÜK DESTEK

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ziraat Bankası’nın ev sahipliğinde düzenlenen 4. Tarım Ekosistemi Buluşması’nda yaptığı konuşmada tarıma ve hayvancılığa dair çok önemli mesajlar verdi. Üreticiye doğrudan dokunan kredi desteklerinden, zirai don zararlarının karşılanmasına kadar birçok başlıkta dikkat çeken açıklamalarda bulunan Erdoğan, özellikle kırsalda üretim yapan vatandaşlara güvence verdi: “Çiftçimiz asla yalnız değil, devlet daima yanındadır.” Verilen mesajlar sadece birer müjde değil, aynı zamanda Türkiye’nin tarım ve hayvancılık politikasının yeni rotasının da işaretiydi. Özellikle son yıllarda artan maliyetler ve küresel iklim krizinin etkileri karşısında üreticinin elini güçlendirecek somut adımların atılması, büyük önem taşıyor. SERA, BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ YATIRIMLARINA DEVLET DESTEĞİ Açıklanan kredi paketleri, üç önemli üretim alanını doğrudan hedef alıyor: Sera yatırımı, süt hayvancılığı ve küçükbaş yetiştiriciliği. Bu destekler, özellikle Anadolu’nun dört bir yanında üretim yapan, ancak sermaye erişiminde zorlanan çiftçiler için ciddi bir rahatlama anlamına geliyor. SERA YATIRIMI YAPMAK İSTEYENE 10 MİLYON TL’YE KADAR KREDİ: Sebze ve meyve üretimi için sera kurmak isteyen üreticilere yönelik bu yeni kredi paketi, özellikle küçük ölçekli üreticiler için cazip. 10 dekar altındaki yatırımlar için 1 yıl geri ödemesiz, toplamda 10 yıl vadeli 10 milyon TL’ye kadar kredi sunuluyor. Bu, klasik kredi koşullarına kıyasla ciddi bir ayrıcalık. Üstelik genç ve kadın üreticiler için öz kaynak oranının %10’a düşürülmesi, tarıma katılımı artırabilecek önemli bir teşvik. Kırsalda yaşayan genç kadınların üretime katılması hem ekonomik hem de toplumsal açıdan güçlü bir dönüşüm yaratabilir. BÜYÜKBAŞ SÜT HAYVANCILIĞINA 5 MİLYON TL DESTEK: Süt üretimi yapan büyükbaş işletmelerin hayvan sayısını artırmalarına yönelik destek ise öz kaynak şartı olmadan sunuluyor. 1 yıl ana para ödemesiz, toplamda 7 yıl vadeli 5 milyon TL’ye kadar yatırım kredisi, özellikle halihazırda üretim yapan ama büyümekte zorlanan işletmeler için önemli bir can suyu olacak. Süt ve süt ürünleri sektörü son dönemde maliyet baskıları nedeniyle zorlanıyor. Bu destek, bu baskıyı bir nebze de olsa hafifletip arz güvenliğini korumayı amaçlıyor. KÜÇÜKBAŞ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE LİMİT İKİ KATINA ÇIKTI: “Köyümde Yaşamak İçin Bir Sürü Nedenim Var” projesi kapsamında verilen küçükbaş kredi limiti 600 bin TL’den 1 milyon 200 bin TL’ye çıkarıldı. Bu artış, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da küçükbaş hayvancılık yapan üreticiler için büyük önem taşıyor. Hayvancılığın sürdürülebilirliği sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir meseledir. Köyde yaşamı cazip kılmak, gençlerin göç etmesini engellemek ve âtıl durumda kalan kapasitenin üretime kazandırılması açısından bu destekler stratejik bir adım olarak görülmeli. ZİRAİ DON ZARARLARINA TELAFİ SÖZÜ: SİGORTALI OLANA DA OLMAYANA DA DESTEK Nisan ayında yaşanan zirai don felaketi, 65 ilde üreticiyi derinden etkilemişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, sadece sigortalı üreticilerin değil, sigortasız olanların da zararlarının karşılanacağını belirtti. Bu oldukça dikkat çekici bir yaklaşım. Çünkü genellikle yalnızca TARSİM sigortası olan üreticiler desteklenirken, bu sefer sigortası olmayanlar da unutulmadı. Bu uygulamanın çiftçiye verdiği mesaj çok açık: “Devlet olarak sizi yalnız bırakmayacağız.” Elbette burada altı çizilmesi gereken başka bir nokta da şu: Erdoğan, çiftçileri tarım sigortası yaptırmaya çağırıyor. %70’e varan prim desteğiyle sigortanın yaygınlaştırılması amaçlanıyor. Bu, doğal afetlere karşı üreticinin daha güçlü durmasını sağlayacak önemli bir adım. VERİYE DAYALI TARIM POLİTİKALARI: 1 TEMMUZ’DA TARIM SAYIMI BAŞLIYOR Cumhurbaşkanı’nın bir diğer önemli açıklaması, tarım alanında veri temelli planlamaya geçildiği yönündeydi. 1 Temmuz itibariyle başlatılacak tarım sayımıyla, arazi büyüklüğünden ürün çeşitliliğine kadar birçok veri güncellenecek. Bu ne anlama geliyor? Nerede ne ekiliyor? Hangi ürün ne kadar verim veriyor? Hangi bölgede hayvancılık potansiyeli daha yüksek?…

aaaa aaaa
Genel , KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Temmuz 8, 2025
254 views

İTHALATA DAYALI HAYVANCILIĞIN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) yayımladığı “Hayvancılık Sektörüne Bakış: Sorunlar ve ÇözümÖnerileri” başlıklı rapor, aslında uzun zamandır görmezden gelinen ama toplumun sofrasına kadarsirayet eden bir gerçekliği gözler önüne seriyor: Türkiye hayvancılıkta üretimden uzaklaşıyor, ithalatabağımlı hale geliyor.İSO Başkanı Erdal Bahçıvan’ın da ifade ettiği gibi, hayvancılık yalnızca ekonomik bir sektör değil; aynızamanda sosyal adaletin, sağlıklı nesillerin, kırsal kalkınmanın ve ulusal gıda güvenliğinin temel taşı.Ancak son 10 yılda yaşanan gelişmelere bakıldığında, ülke olarak bu alanda yanlış bir rota izlediğimizçok açık.MİLYAR DOLARLIK İTHALAT: GIDA YERİNE DÖVİZ VERDİKSon 13 yılda canlı hayvan ve kırmızı et ithalatına tam 10,6 milyar dolar harcanmış. Buna karşılık,hayvancılık sektörüne verilen destek 8,88 milyar dolarda kalmış. Bu tabloya dikkatle bakarsak,Türkiye’nin üretimi desteklemek yerine, dışa bağımlı hale gelmiş bir tüketim modeline yöneldiğini netbiçimde görebiliriz.Daha da çarpıcısı, Türkiye her yıl dünya sığır ithalatının yaklaşık %10’unu tek başına yapıyor. Yanidünya genelinde en çok ithalat yapan ülkelerden biriyiz. Bu durum, sadece dövizi yurt dışınaakıtmakla kalmıyor; aynı zamanda krizlere, fiyat dalgalanmalarına, dış politikalara karşı da kırılganlıkyaratıyor. Böylesine dışa bağımlı bir yapıyla ne fiyat istikrarı sağlanabilir ne de üretici korunabilir. Olan daüreticiye oluyor, tüketiciye oluyor. Kimi zaman kasap reyonlarında kırmızı etin kilosu 600 lirayadayandığında bunun nedenini sadece piyasa dalgalanmasıyla açıklayamayız.YEM BULMAK DERT, MERAYI KULLANMAK AYRI BİR DERTİSO raporuna göre Türkiye’nin kaba yem açığı %25 seviyesine ulaşmış durumda. Yani hayvanlarındoğal ve ucuz şekilde beslenebileceği kaynaklar yetersiz. Bunun doğal sonucu da yem ithalatınayönelmek. Özellikle karma yem fiyatlarının dövize bağlı olarak artması üretim maliyetlerinitırmandırıyor ve üreticiyi köşeye sıkıştırıyor.Bir başka temel sorun ise mera alanlarının etkin kullanılmaması. Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğubölgeleri gibi potansiyeli yüksek alanlarında hayvancılık geri plana düşmüş durumda. Mera mülkiyetsorunları, verimsizlik ve bakım eksikliği yüzünden, bedava doğal yem kaynağımız olan meralar adetakaderine terk edilmiş durumda. Oysa gelişmiş ülkeler meralarını korur, ıslah eder ve çiftçiye ücretsiztahsis ederken biz tam tersini yapıyoruz.YERLİ ÜRETİMİ DESTEKLEMEZSEK GIDA MİLLİYETÇİLİĞİ NASIL OLACAK?İSO Başkanı Bahçıvan çok yerinde bir tespitte bulunmuş: “Tarım ve gıdada milliyetçilik yükseliyor.”Pandemiden, Ukrayna savaşından ve küresel tedarik krizlerinden sonra tüm ülkeler kendi üretiminikoruma altına aldı. Kimse başka ülkelere bel bağlamıyor artık.Türkiye’nin de bu rüzgârı doğru okuması gerekiyor. Tarım ve hayvancılığı savunma sanayi kadarstratejik bir alan olarak görmeden, bu alana gerçek anlamda yatırım yapmadan gıda güvenliğinisağlamak mümkün değil. Unutmayalım: Savunma sanayiniz olabilir, silahınız olabilir, ama halkınız açsahiçbir şeyin anlamı yok.KIRMIZI ETTE KÜÇÜKBAŞA DÖNÜŞ ŞART OLDU Türkiye’de kırmızı et deyince ilk akla gelen büyükbaş hayvancılık oluyor. Oysa bu yaklaşım artık hempahalı hem de sürdürülemez. İSO verilerine göre, Türkiye’de kırmızı et tüketiminde büyükbaşın payı%39 seviyesinde. Gelişmiş ülkelerde ise bu oran %25 civarında.Küçükbaş hayvancılık (koyun ve keçi) hem maliyet açısından daha ucuz hem coğrafi koşullara dahauygun hem de meraya dayalı olduğu için yem krizinden daha az etkileniyor. Yani çözüm aslındaelimizin altında. Fakat koyun ve keçi etine yönelik tüketici alışkanlıkları yeterince desteklenmiyor.Üstelik şarküteri ve işlenmiş et sektörlerinde hâlâ büyükbaş etin egemenliği sürüyor.Artık küçükbaş et üretimini ve tüketimini artırmak bir tercih değil, mecburiyet haline geldi. Bunoktada hem kamu politikalarına hem de toplumun bilinçlendirilmesine ihtiyaç var.ANAÇ HAYVANLARIN KESİMİ: GELECEĞİN KURBAN EDİLMESİRaporda dikkat çeken bir diğer nokta ise anaç hayvan kesimleri. 2021-2023 arasında 300 binden fazlaanaç hayvan kesilmiş. Bu durum, doğrudan üretimin geleceğini tehdit ediyor. Anaç hayvan demek,yeni yavruların kaynağı demek. Onlar kesilirse, gelecekte hayvan varlığınız da kalmaz.Bu tabloya rağmen yeterli müdahale yapılmadıysa, bu sektörün kaderine terk edildiğini gösterir.Tarımda da hayvancılıkta da günü…

aaaa aaaa
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Temmuz 8, 2025
245 views

HISİAD HIRDAVAT SEKTÖRÜNÜN YÜKSELEN SESİ OLMAYA DEVAM EDİYOR

1-HİSİAD’IN TEMELLERİ: SANAYİYİ BİRLEŞTİRME VİZYONU… Türkiye sanayisinin en köklü ve fakat yıllarca dağınık halde varlığını sürdüren alanlarından biri olan hırdavat sektörü, özellikle 2000’li yıllarla birlikte büyük bir dönüşüm ihtiyacıyla karşı karşıya kaldı. Bu noktada, Hırdavat Sanayici ve İş Adamları Derneği (HİSİAD), sektörde faaliyet gösteren firmaları tek bir çatı altında birleştirme hedefiyle kuruldu. Dernek, sadece klasik anlamda bir “meslek örgütü” değil, aynı zamanda Türkiye’nin üretim kapasitesini dünyaya tanıtan stratejik bir platform haline geldi. HİSİAD’ın kuruluşundaki temel hedefler şunlardı: Sektördeki bilgi dağınıklığını gidermek, iletişim ağını güçlendirmek Küçük ve orta ölçekli üreticilerin global pazarlara entegrasyonunu sağlamak Yerli üretimi destekleyerek ithalat bağımlılığını azaltmak Kalite standartlarını yükselterek Türk malı algısını dünyada pozitif yönde değiştirmek Bu amaçlarla yola çıkan HİSİAD, zamanla sadece bir dernek değil, aynı zamanda sektörel dönüşümün mimarı haline geldi. HİSİAD’ın bu dönüşüm yolculuğunun en kritik yapı taşlarından biri, kuşkusuz Başkan Sn. Çetin Tecdelioğlu’dur. Aslen aile mesleği olan cıvata ve bağlantı elemanları sektöründe yetişen Tecdelioğlu, sadece bir sanayici değil, aynı zamanda bir vizyon geliştiricidir. HİSİAD başkanlığı görevinin yanı sıra, İDMİB (İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği) Başkanlığı gibi önemli görevleri de yürüten Tecdelioğlu, Türk sanayisinin sesi haline gelmiştir. Kendisinin liderlik anlayışını farklı kılan unsurlar arasında şunlar öne çıkar: Sahadan gelen bir lider olması: Üretim hattından yönetime kadar her kademede bulunmuş olması, onu teoriden çok pratiğe dayalı bir yönetici haline getiriyor. İnovasyona açıklığı: Endüstri 4.0, dijitalleşme, yeşil dönüşüm gibi kavramları yalnızca konuşmayan, firmalara yol haritası çizen bir lider. İhracat odaklılık: “Yerli üret, dünyaya sat” ilkesini sadece slogan değil, kurumsal bir strateji haline getirdi. Başkan Sn. Tecdelioğlu’nun medya platformlarındaki açıklamaları, Bloomberg HT gibi yayınlarda verdiği demeçler, yurt dışı fuar ve ticaret heyetlerine katılımı, onun aktif ve çözüm odaklı yaklaşımını net şekilde ortaya koymaktadır.

aaaa aaaa
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Haziran 29, 2025
258 views

34 MİLYON KİŞİ YARDIM KUYRUĞUNDA

Son yıllarda Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz artık sadece en yoksul kesimi değil, giderek daha geniş halk kitlelerini etkisi altına alıyor. Artan enflasyon, işsizlik, hayat pahalılığı ve düşük gelir düzeyleriyle baş edemeyen milyonlarca vatandaş, çareyi sosyal yardımlarda arıyor. Bunu rakamlar çok net bir şekilde ortaya koyuyor: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yardım hattı olan Alo 144, sadece son 4 yılda 34 milyon 3 bin 818 kez aranmış. Her bir arama, temel yaşam ihtiyacını karşılamakta zorlanan bir insanı temsil ediyor. Bu durum artık sıradan bir ekonomik göstergenin çok ötesinde; yoksulluğun kitleselleştiğini, sosyal yardımın ise olağan hale geldiğini gösteriyor. Türkiye’de devlet yardımı bir destek olmaktan çıkıp, bir hayatta kalma aracı haline dönüşmüş durumda. BAŞVURULARIN SAYISI YIL YIL KATLANARAK ARTTI Veriler, ekonomik gidişatın halk üzerindeki yıkıcı etkisini açıkça gözler önüne seriyor. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın verdiği bilgiye göre: 2020 yılında Alo 144’e 6 milyon 638 bin 270 kişi yardım için başvurdu. 2021 yılında bu sayı 6 milyon 26 bin 918 oldu. 2022’de rekor kırıldı: 9 milyon 7 bin 545 başvuru yapıldı. 2023’te az da olsa bir düşüş yaşansa da başvuru sayısı yine 7 milyon 383 bin 143 oldu. 2024 yılına gelindiğinde, sadece ilk beş ayda bile 4 milyon 947 bin 942 başvuru yapıldığı açıklandı. Bu rakamlar tek başına bile Türkiye’de derin bir sosyal yara olduğunu ispatlıyor. Özellikle kömür, gıda ve barınma yardımı gibi temel yaşam gereksinimleri için yapılan başvurular, toplumun önemli bir kesiminin artık en temel ihtiyaçlarını bile kendi başına karşılayamadığını gösteriyor. BAKANLIĞIN AÇIKLAMASI: FARKINDALIK MI, GERÇEKLERDEN KAÇIŞ MI? Aile Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ise bu artışı, yoksulluğun derinleşmesine değil, sosyal devletin daha fazla kişiye ulaştığına bağlıyor. Bakan, “Yararlanıcı sayısındaki artış, yoksulluğun artmasından ziyade sosyal devlet uygulamalarının yaygınlaşmasından kaynaklanıyor” diyerek tabloyu farklı bir yerden okumayı tercih ediyor. Buna ek olarak, vatandaşların sosyal yardımlarla ilgili farkındalığının ve bilgi düzeyinin arttığını savunarak, başvuru sayılarındaki yükselişi olumlu bir gelişme gibi sunuyor. Oysa gerçek şu ki: Eğer her yıl milyonlarca insan yardım istemek zorunda kalıyorsa, burada konuşulması gereken şey farkındalık değil, ekonomik çöküntüye itilen milyonların yaşadığı travmadır. GÖRMEZDEN GELİNEN BİR SORUN: ÇARESİZLİK Bu kadar yüksek yardım başvurusunu farkındalık artışıyla açıklamaya çalışmak, yoksulluğu görünmez kılmak anlamına geliyor. Çünkü bu çağrılarda bulunan insanlar, yalnızca bilgi sahibi oldukları için değil, mecbur kaldıkları için yardım istiyorlar. İş bulamayan gençlerden, geçinemeyen emeklilere; üç kuruş maaşla çocuklarını okutmaya çalışan ailelerden, ay sonunu getiremeyen beyaz yakalılara kadar geniş bir kesim, artık sosyal yardımlara bel bağlamış durumda. Bu tablo aynı zamanda Türkiye’de sosyal sınıflar arasında derin bir uçurum oluştuğunun da göstergesi. Zenginler daha da zenginleşirken, orta sınıf hızla eriyor, alt gelir grubu ise hayatta kalmak için devlet kapısında bekliyor. SOSYAL YARDIMLAR KALICI ÇÖZÜM MÜ, GEÇİCİ YAMA MI? Evet, sosyal yardımlar kısa vadede önemli bir destek olabilir. Ancak bu yardımlar, kalıcı bir ekonomik çözümün yerini alamaz. Milyonlarca insanın her yıl devletten kömür, gıda veya barınma yardımı talep etmesi, aslında üretime dayalı olmayan, tüketimi bile borçla sürdürülen bir ekonomi modelinin iflas ettiğini gösteriyor. Bu yardımların sistematikleşmesi, vatandaşları üretken olmaktan çok bağımlı hale getiriyor. Devletin görevi sadece yardım etmek değil; insanların yardıma ihtiyaç duymadan yaşayabileceği bir ekonomik düzeni kurmaktır. Eğer 34 milyon kişi sosyal yardım arıyorsa, bu sistemin değil, ekonomik modelin çöktüğünün resmidir. SONUÇ: YOKSULLUKLA MÜCADELE, YARDIMLA DEĞİL ADALETLE OLUR Türkiye’deki mevcut tablo, sosyal yardımlara olan ihtiyacın azalmadığını, tersine arttığını…

aaaa aaaa
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Haziran 26, 2025
260 views

EKONOMİDE KAPANIŞI OLMAYAN BORÇ DÖNGÜSÜ VE BANKALARIN KÂR ZİRVELERİ

Günümüz Türkiye’sinde vatandaşın ekonomik hayatı, artan yoksulluk ve azalan alım gücü nedeniylegiderek daha zorlaşmakta. Bu olumsuz tablo karşısında birçok aile için kredi ve kredi kartları, temelihtiyaçları karşılamanın adeta tek çaresi haline geldi. Ne yazık ki bu tercihin bedeli ise yüksek faiz yüküolarak geri dönüyor. Bankaların faiz gelirlerindeki rekor artış, aslında toplumdaki derin finansalsıkıntının, borçlanma üzerinden nasıl sürdürülemez bir hale geldiğinin açık göstergesi.KREDİ VE KREDİ KARTLARI, VATANDAŞIN “SON KALESİ” OLDUİstatistikler, Türkiye’de tüketici kredilerinden ve kredi kartlarından alınan faiz gelirlerinde olağanüstüartışlar yaşandığını ortaya koyuyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK)verilerine göre 2025 Nisan ayında bankaların toplam faiz geliri 2,46 trilyon lirayı aşarken, geçen yılınaynı dönemine göre yüzde 54,53 gibi yüksek bir artış gerçekleşti. Tüketici kredilerinden alınan faizgetirisi yüzde 49, kredi kartı faizleri ise yüzde 55,7 yükseldi. Bu rakamlar sadece bankaların kârınıdeğil, aynı zamanda vatandaşın ödeme güçlüğünü ve artan borç yükünü de net biçimde yansıtıyor.Vatandaşlar alım gücünün azalması karşısında temel harcamalarını bile karşılayabilmek için kredikullanmak zorunda kalıyor. Bu kredi kullanımı ise özellikle yüksek faiz oranları nedeniyle ödemegüçlüğüne, dolayısıyla takipteki kredi oranlarının artmasına yol açıyor. Takipteki kredilerden eldeedilen faiz gelirindeki yüzde 150,5’lik artış, bu riskin boyutunu açıkça ortaya koyuyor. Yani bankalarsadece sağlam kredilerden değil, ödeme sıkıntısı yaşayan vatandaşların borçlarından da yüksek faizgeliri elde ediyor.FAİZ SARMALI: VATANDAŞIN BORÇ YÜKÜ HIZLA BÜYÜYORBugün Türkiye’de vatandaşın kredi ve kredi kartı borçları, uzun vadede sürdürülebilir olmaktan çokuzak. Çünkü faiz oranları yüksek olduğu gibi, alım gücünün azalması ile borçlanma ihtiyacı artıyor;borçlar zamanında ödenemeyince de üzerine faiz binerek toplam borç daha da büyüyor. Bu döngü birsarmal halini alıyor ve vatandaş finansal açıdan çıkmaza sürükleniyor. Özellikle düşük ve orta gelirlikesimler için kredi kullanmak, geçici bir çözüm değil, kalıcı bir borç yükü yaratıyor.Bu durumun en büyük mağduru ise geniş halk kesimleri. Zira gelirlerin reel anlamda düşmesi ve artanhayat pahalılığı karşısında, vatandaşlar ya kredi kartı ekstrelerini ödeyemiyor ya da tüketicikredilerinin faiz yükünü karşılamak için yeni borçlara giriyor. Bu sistemin içinde büyüyen faiz gelirleriise bankaların kârını rekor seviyeye taşıyor. Yani halkın borç yükü, bankacılık sektörünün gelirrekorlarıyla paralel artıyor.BANKALAR KÂR ETMEYE DEVAM EDİYOR, VATANDAŞ YOKSULLUĞA MAHKÛMBankaların tüketici kredilerinden ve kredi kartlarından elde ettiği faiz gelirindeki yüzde 50’ninüzerindeki artış, finans sektörünün bu dönemde kazandığı büyük pastayı gösteriyor. Ancak bu kâr,aslında toplumun genel refahının değil, finansal baskının göstergesi olarak okunmalı. Bankalaraçısından bu durum, sürdürülebilir ve kârlı bir iş modeli demek; vatandaş açısından ise giderekbüyüyen borç yükü, artan yoksulluk ve finansal çıkmaz anlamına geliyor.Üstelik takipteki kredilerden elde edilen faiz gelirinin yüzde 150’nin üzerinde artması, birçokvatandaşın borcunu zamanında ödeyemediğinin ve bankaların da bu borçlardan faiz geliri üretmeyedevam ettiğinin ifadesi. Bu tablo, finansal kriz belirtileri taşımakta ve acilen vatandaşın borç yükünühafifletecek, faiz oranlarını makul seviyelere çekecek, ekonomik refahı artıracak politikaların devreyealınması gerektiğine işaret ediyor.ALIM GÜCÜ DÜŞERKEN KREDİYE BAĞIMLILIK ARTIYOR: REEL EKONOMİ İÇİN TEHLİKE Türkiye ekonomisinin uzun süredir yaşadığı enflasyonist baskı, artan fiyatlar ve ücretlerin reelanlamda erimesi, vatandaşın temel ihtiyaçları karşılamasını güçleştiriyor. Bu ortamda kredi ve kredikartı kullanımı bir ihtiyaç olmaktan çıkıp, bir zorunluluk haline geliyor. Ancak bu geçici çözüm, yüksekfaizlerle borçlanmayı büyütüyor ve mali açıdan daha kırılgan bir toplum yaratıyor.Kredi kartlarının faiz oranları özellikle çok yüksek seviyelerde seyrediyor ve bu durum tüketicilerinödeme zorluklarını daha da artırıyor. Faiz yükü sadece borcun ana parasını değil, borcun üzerinesürekli bindirilen ek maliyetleri de içeriyor. Bankaların faiz gelirlerinin artması, tüketicininödeyemediği yüksek faizlerin bankaların gelirine yansıması anlamına geliyor.…

Or check our Popular Categories...

Or check our Popular Categories...

Bunlarada Gözat