Zafer ÖZCİVAN2026 MART AYI KÜMES HAYVANCILIĞI ÜRETİMİ
Türkiye’de kümes hayvancılığı sektörü 2026 yılının mart ayında üretim artışını sürdürdü. Özellikle tavuk yumurtası üretimindeki güçlü yükseliş dikkat çekerken, tavuk eti üretimindeki artışın daha sınırlı kaldığı görüldü. Açıklanan veriler hem iç tüketimdeki canlılığın hem de sektörün üretim kapasitesindeki genişlemenin devam ettiğine işaret ediyor. Buna karşın yem maliyetleri, enerji giderleri ve ihracat pazarlarındaki belirsizlikler sektörün önündeki temel risk alanları olmayı sürdürüyor.
Mart 2026 dönemine ilişkin kümes hayvancılığı üretim verilerine göre tavuk eti üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,2 artarak 232 bin 63 tona ulaştı. Aynı dönemde kesilen tavuk sayısı yüzde 4,1 artışla 127 milyon 7 bin adet olurken, tavuk yumurtası üretimi ise yüzde 17,6 gibi dikkat çekici bir yükseliş göstererek 1 milyar 920 milyon 705 bin adede çıktı.
Yılın ilk çeyreğini kapsayan Ocak-Mart döneminde de sektör genel olarak büyüme eğilimini korudu. Üç aylık dönemde tavuk eti üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,3 artarak 698 bin 650 ton seviyesine ulaştı. Kesilen tavuk sayısı yüzde 4,3 artarken, tavuk yumurtası üretimindeki yükseliş yüzde 16,8 oldu. Bu tablo, özellikle yumurta üretiminde kapasite kullanımının hızlandığını ortaya koyuyor.
YUMURTA ÜRETİMİNDE GÜÇLÜ SIÇRAMA
Veriler içinde en dikkat çekici gelişme yumurta üretimindeki hızlı yükseliş oldu. Mart ayında yıllık bazda yüzde 17,6 artan üretim, sektör açısından önemli bir büyüme performansı anlamına geliyor. Uzmanlara göre bu yükselişin arkasında birkaç temel neden bulunuyor.
İlk olarak iç piyasada yumurta tüketimi yüksek seyrediyor. Artan gıda fiyatları karşısında tüketiciler daha uygun maliyetli protein kaynaklarına yönelirken yumurta, fiyat-performans açısından öne çıkıyor. Özellikle kırmızı et fiyatlarının yüksek seyretmesi, hane halkı tüketim tercihlerinde yumurtanın payını artırıyor.
İkinci önemli unsur ise ihracat talebi. Orta Doğu başta olmak üzere yakın coğrafyadaki birçok ülkeye yapılan yumurta ihracatı sektörün üretim iştahını destekliyor. Bölgesel tedarik sorunları yaşayan ülkelerin Türkiye’den daha fazla ürün talep etmesi üretim hacmine doğrudan katkı sağlıyor.
Bunun yanında üreticilerin son dönemde modern tesis yatırımlarına hız vermesi de kapasite artışını destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor. Teknoloji kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte verimlilik artarken, üretim kayıpları da azalıyor.
TAVUK ETİ ÜRETİMİNDE SINIRLI ARTIŞ
Tavuk eti üretiminde ise daha sınırlı bir büyüme yaşandı. Mart ayında yıllık bazda sadece yüzde 0,2 artış gerçekleşmesi, sektörün maliyet baskıları altında faaliyet gösterdiğini gösteriyor. Buna rağmen aylık bazda üretimde artış dikkat çekti. Şubat ayında 227 bin 793 ton olan tavuk eti üretimi mart ayında yüzde 1,9 yükselerek 232 bin 63 tona çıktı.
Sektör temsilcileri özellikle yem maliyetlerinin üretim üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini vurguluyor. Yem hammaddelerinde dışa bağımlılık, döviz kurundaki hareketlerin maliyetlere hızlı şekilde yansımasına neden oluyor. Mısır ve soya gibi temel girdilerdeki fiyat oynaklığı üreticilerin kâr marjlarını daraltıyor.
Enerji maliyetleri de sektör açısından önemli bir yük oluşturuyor. Kümeslerin ısıtılması, havalandırılması ve lojistik süreçlerdeki enerji ihtiyacı üretim giderlerini artırıyor. Bu nedenle üreticiler kapasite kullanımında daha temkinli hareket ediyor.
KESİLEN TAVUK SAYISINDA YÜKSELİŞ
Kesilen tavuk sayısındaki yüzde 4,1’lik artış ise sektörde üretim hareketliliğinin sürdüğünü gösteriyor. Ancak kesim sayısındaki yükselişin tavuk eti üretimine aynı oranda yansımaması, hayvan başına ortalama karkas ağırlığında değişim yaşandığına işaret ediyor olabilir.
Uzmanlar, üretim planlamasında ihracat taleplerinin yanı sıra iç piyasa fiyatlarının da belirleyici olduğunu ifade ediyor. Özellikle zincir marketlerin fiyat politikaları ve tüketici talebindeki değişimler üreticilerin arz kararlarını doğrudan etkiliyor.
BEYAZ ET SEKTÖRÜ STRATEJİK ÖNEMİNİ KORUYOR
Türkiye’de beyaz et sektörü, hayvansal protein ihtiyacının karşılanmasında stratejik bir konuma sahip bulunuyor. Tavuk eti, kırmızı ete göre daha erişilebilir fiyatlı olması nedeniyle geniş tüketici kitlesi tarafından tercih ediliyor. Bu durum sektörü hem ekonomik hem de sosyal açıdan önemli hale getiriyor.
Ayrıca sektör; yem sanayi, lojistik, ambalaj, veterinerlik hizmetleri ve perakende gibi birçok alanı da besleyen büyük bir ekonomik ekosistem oluşturuyor. Üretimde yaşanan artışlar, bağlantılı sektörlerde de hareketlilik yaratıyor.
Ancak sürdürülebilir büyüme için maliyet yönetimi kritik önem taşıyor. Üreticiler özellikle yem hammaddelerinde yerli üretimin artırılmasını ve enerji maliyetlerini azaltacak destek mekanizmalarının güçlendirilmesini talep ediyor.
ÜRETİM ARTIŞI FİYATLARA NASIL YANSIYACAK?
Üretimdeki yükselişin tüketici fiyatlarına etkisi ise merak konusu olmaya devam ediyor. Normal şartlarda arzın artması fiyatlar üzerinde dengeleyici etki oluşturabilir. Ancak maliyet baskılarının devam etmesi, üretim artışının fiyatlara tam anlamıyla yansımasını zorlaştırıyor.
Yumurta üretimindeki güçlü artışın kısa vadede piyasadaki arzı rahatlatabileceği değerlendiriliyor. Buna karşın yem ve enerji maliyetlerindeki yükseliş sürerse fiyatlarda kalıcı düşüş sağlanması kolay olmayabilir.
Önümüzdeki aylarda iç talebin seyri, ihracat pazarlarındaki gelişmeler ve tarımsal girdi maliyetleri kümes hayvancılığı sektörünün yönünü belirleyen temel faktörler olacak. Mevcut veriler ise sektörün üretim kapasitesini koruduğunu ve özellikle yumurta üretiminde güçlü büyüme eğilimini sürdürdüğünü gösteriyor.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
Formun Altı
aaaa aaaa
Cevdet USTA
