2026 MART AYI KONUT SATIŞ İSTATİSTİKLERİ

Zafer ÖZCİVAN
KÖŞE YAZARLARI, Zafer ÖZCİVAN
Nisan 18, 2026
0 Comments

2026 MART AYI KONUT SATIŞ İSTATİSTİKLERİ

Mart 2026 konut ve iş yeri satış istatistikleri, Türkiye’de gayrimenkul piyasasının hem talep hem de finansman kanalları açısından ayrışan bir yapıya doğru ilerlediğini gösteriyor. Özellikle ipotekli satışlardaki güçlü artış dikkat çekerken, ikinci el konut ve iş yeri satışlarındaki gerileme piyasanın daha seçici ve finansmana bağımlı hale geldiğine işaret ediyor. Genel tablo, toplam satışlarda sınırlı bir daralma ile birlikte segment bazlı farklı yönlü hareketlerin belirginleştiği bir döneme girildiğini ortaya koyuyor.

KONUT SATIŞLARINDA SINIRLI GERİLEME, YAPISAL DEĞİŞİM

Türkiye genelinde mart ayında toplam konut satışları 113 bin 367 adet olarak gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre %2,1 oranında düşüşe işaret ediyor. Yılın ilk çeyreği birlikte değerlendirildiğinde ise satışların 349 bin 396 seviyesinde olduğu ve yıllık bazda neredeyse yatay bir görünüm sergilediği görülüyor.

Piyasanın iç dinamiklerine bakıldığında ise belirgin bir ayrışma dikkat çekiyor. İlk el konut satışları mart ayında 35 bin 725 adet ile yıllık bazda %1,3 artış gösterdi. Buna karşılık ikinci el konut satışları 77 bin 642 adet ile %3,6 oranında geriledi. Toplam konut satışlarının yaklaşık üçte biri ilk el, üçte ikiden fazlası ise ikinci el satışlardan oluşuyor. Bu yapı, Türkiye konut piyasasında hâlen ikinci el stokun baskın rolünü koruduğunu ortaya koyuyor.

İlk el satışlardaki sınırlı artış, yeni konut üretiminin hâlâ talep tarafından tamamen karşılanamadığını veya üretim tarafının kontrollü ilerlediğini düşündürüyor. Buna karşın ikinci el piyasadaki gerileme, fiyat beklentileri ile alım gücü arasındaki uyumsuzluğun devam ettiğine işaret ediyor.

İPOTEKLİ SATIŞLARDA SERT SIÇRAMA: FİNANSMAN ETKİSİ

Mart verilerinin en dikkat çekici başlığı ipotekli satışlar oldu. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları 25 bin 978 adede yükselerek geçen yılın aynı dönemine göre %35,9 gibi oldukça güçlü bir artış gösterdi. Toplam satışlar içinde ipotekli işlemlerin payı %22,9 seviyesine çıktı.

Bu artış, finansman koşullarındaki göreli iyileşme ya da krediye erişimdeki artış eğiliminin piyasaya doğrudan yansıdığını gösteriyor. Özellikle konut kredisi kanalının yeniden aktif hale gelmesi, talebin önemli bir kısmının yeniden finansmana dayalı olarak şekillendiğini ortaya koyuyor.

Buna karşılık “diğer satışlar” kategorisi 87 bin 389 adet ile %9,6 oranında geriledi. Bu durum, nakit alım gücüne dayalı işlemlerin zayıfladığını, piyasadaki hareketliliğin giderek daha fazla kredi mekanizmasına bağlı hale geldiğini gösteriyor.

MEVSİMSEL VERİLERDE YAVAŞLAMA SİNYALİ

Takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış veriler, piyasanın kısa vadeli momentumunda da zayıflama olduğunu ortaya koyuyor. Buna göre ilk el konut satışları aylık bazda %9,6, ikinci el satışlar ise %5,5 oranında geriledi. Yıllık bazda da her iki segmentte düşüş görülmesi, konut piyasasında kısa vadeli ivme kaybının sürdüğünü gösteriyor.

Bu tablo, özellikle fiyat seviyeleri ve kredi maliyetleri arasındaki dengenin hâlâ tam olarak sağlanamadığını düşündürüyor. Alıcı tarafında bekle-gör eğilimi devam ederken, satıcı tarafında fiyat esnekliği sınırlı kalıyor.

YABANCI ALICILARDA GERİLEME SÜRÜYOR

Mart ayında yabancılara yapılan konut satışları 1.353 adet ile yıllık bazda %20 oranında düşüş gösterdi. Toplam satışlar içindeki pay %1,2 seviyesinde kaldı. Ocak-Mart döneminde ise yabancıya satışlar %14,9 oranında azalarak 4 bin 165 adet oldu.

Ülke bazında bakıldığında Rusya Federasyonu vatandaşları 229 satış ile ilk sırada yer alırken, İran (130) ve Almanya (84) onları takip etti. Yabancı talebindeki bu zayıflama, küresel ekonomik koşullar, döviz hareketleri ve Türkiye’deki fiyat seviyelerinin yabancı yatırımcı açısından daha temkinli bir algı oluşturduğunu düşündürüyor.

İŞ YERİ PİYASASINDA DAHA SERT DARALMA

Konut piyasasına kıyasla iş yeri satışlarında daha belirgin bir gerileme dikkat çekiyor. Türkiye genelinde mart ayında toplam iş yeri satışları 13 bin 499 adet olarak gerçekleşti ve yıllık bazda %10,5 oranında düşüş kaydedildi. Yılın ilk üç ayında ise toplam iş yeri satışları %8,3 geriledi.

Segment bazında bakıldığında ilk el iş yeri satışları 3 bin 787 adet ile %5,4, ikinci el iş yeri satışları ise 9 bin 712 adet ile %12,3 oranında azaldı. Bu tablo, ticari gayrimenkul tarafında talep daralmasının konuta göre daha derin olduğunu ortaya koyuyor.

İş yeri piyasasında ekonomik büyüme beklentileri, işletme maliyetleri ve yatırım iştahı doğrudan belirleyici olduğu için bu segment genellikle daha hızlı reaksiyon verir. Mart verileri, ticari alanda temkinli bir yatırım davranışının öne çıktığını gösteriyor.

İŞ YERİ KREDİLİ SATIŞLARDA TERS YÖNLÜ HAREKET

İlginç bir şekilde iş yeri tarafında ipotekli satışlar %60,1 gibi yüksek bir artış göstererek 698 adede yükseldi. Buna karşılık diğer satışlar %12,6 oranında geriledi. Bu durum, konut piyasasında olduğu gibi ticari gayrimenkulde de finansmana dayalı işlemlerin arttığını ancak toplam hacmin daraldığını gösteriyor.

Yani piyasada kredi kullanımı artarken, genel talep tabanı daralmış durumda. Bu da daha seçici ve proje bazlı bir yatırım eğilimine işaret ediyor.

GENEL DEĞERLENDİRME: SEÇİCİ PİYASA DÖNEMİ

Mart 2026 verileri, Türkiye gayrimenkul piyasasında üç temel eğilimi öne çıkarıyor. Birincisi, toplam satışlarda yatay-sınırlı gerileme ile birlikte piyasanın doygunluk ve fiyat uyum arayışına girmesi. İkincisi, ipotekli satışlardaki güçlü artış ile finansmanın yeniden belirleyici faktör haline gelmesi. Üçüncüsü ise ikinci el konut ve iş yeri piyasasında daha belirgin bir zayıflama yaşanması.

Bu görünüm, piyasanın artık tek yönlü bir genişleme döneminde olmadığını; bunun yerine finansman koşulları, fiyat seviyeleri ve beklentiler arasında hassas bir denge arayışına girdiğini gösteriyor. Özellikle önümüzdeki aylarda kredi koşulları ve faiz patikası, konut ve ticari gayrimenkul piyasasının yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.

Genel çerçevede Mart 2026 verileri, “büyüyen ama yavaşlayan ve daha seçici hale gelen bir gayrimenkul piyasası” tablosu çiziyor.

Kaynak: TÜİK

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

Zaferozcivan59@gmail.com

Zafer ÖZCİVAN

BEYİN DOLAŞIMI

BEYİN DOLAŞIMI Küreselleşmenin hız kazandığı, dijitalleşmenin sınırları ortadan kaldırdığı günümüzde ülkeler arasındaki rekabet yalnızca doğal kaynaklar, enerji ya da finansal sermaye üzerinden yürümüyor. Artık asıl mücadele, insan sermayesi üzerinde yoğunlaşıyor. Bu bağlamda “beyin dolaşımı” kavramı, ekonomik kalkınmanın en kritik belirleyicilerinden biri olarak öne çıkıyor. Bir zamanlar “beyin göçü” olarak daha çok tek yönlü bir kayıp şeklinde değerlendirilen bu süreç, günümüzde çift yönlü, dinamik ve stratejik bir olguya dönüşmüş durumda. Beyin dolaşımı, nitelikli iş gücünün farklı ülkeler arasında hareket ederek bilgi, deneyim ve yenilik üretme kapasitesini küresel ölçekte yaymasını ifade eder. Bu süreç, doğru yönetildiğinde hem göç veren hem de göç alan ülkeler için önemli fırsatlar sunabilir. Ancak kontrolsüz ve dengesiz ilerlediğinde, özellikle gelişmekte olan ekonomiler açısından ciddi riskler barındırır. İnsan Sermayesi: Ekonomik Büyümenin Yeni Yakıtı Modern ekonomilerde büyümenin temel kaynağı artık sadece fiziksel sermaye değildir. Eğitimli, yaratıcı ve yenilikçi insan gücü; üretkenliği artıran, teknolojik dönüşümü hızlandıran ve rekabet avantajı sağlayan en önemli unsur haline gelmiştir. Bu nedenle ülkeler, yüksek nitelikli iş gücünü çekmek ve elde tutmak için yoğun politikalar geliştirmektedir. Gelişmiş ülkeler; güçlü üniversite sistemleri, yüksek yaşam standartları, araştırma destekleri ve cazip maaş politikalarıyla küresel yetenekleri kendilerine çekmektedir. Bu durum, özellikle gelişmekte olan ülkelerde yetişen nitelikli bireylerin yurtdışına yönelmesine neden olmaktadır. Böylece bu ülkeler, yetiştirmek için ciddi kaynak harcadıkları insan sermayesini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Beyin Göçünden Beyin Dolaşımına Geçiş Geçmişte beyin göçü daha çok kalıcı bir ayrılışı ifade ederken, günümüzde iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve ulaşım maliyetlerinin düşmesiyle birlikte bu hareketlilik daha esnek hale gelmiştir. Artık birçok nitelikli çalışan, kariyerinin farklı dönemlerinde farklı ülkelerde çalışmakta, bilgi ve deneyimini çeşitli coğrafyalara taşımaktadır. Bu durum “beyin dolaşımı” olarak adlandırılmakta ve doğru politikalarla desteklendiğinde ülkeler için önemli bir avantaja dönüşebilmektedir. Örneğin yurtdışında eğitim alan ya da çalışan bireylerin ülkelerine geri dönmesi veya uzaktan katkı sağlaması, bilgi transferini artırarak ekonomik gelişime katkı sunabilir. Ekonomik Etkiler: Kazananlar ve Kaybedenler Beyin dolaşımının ekonomik etkileri ülkeden ülkeye farklılık gösterir. Gelişmiş ülkeler açısından bu süreç genellikle pozitif sonuçlar doğurur. Çünkü bu ülkeler, halihazırda güçlü olan ekonomik yapıları sayesinde küresel yetenekleri çekerek inovasyon kapasitelerini artırır. Teknoloji şirketleri, araştırma merkezleri ve start-up ekosistemleri bu sayede güçlenir. Öte yandan gelişmekte olan ülkeler için durum daha karmaşıktır. Nitelikli iş gücünün yurtdışına yönelmesi, kısa vadede üretkenlik kaybına ve ekonomik büyümenin yavaşlamasına neden olabilir. Özellikle sağlık, mühendislik ve akademi gibi kritik alanlarda yaşanan insan kaynağı eksikliği, kamu hizmetlerinin kalitesini doğrudan etkileyebilir. Ancak bu süreç tamamen olumsuz değildir. Yurtdışında çalışan bireylerin ülkelerine gönderdikleri döviz transferleri (remittances), yerel ekonomiye önemli katkılar sağlar. Ayrıca geri dönüş yapan ya da uluslararası ağlarını kullanan bireyler, yeni iş fırsatları ve yatırımların önünü açabilir. Türkiye Perspektifi: Riskler ve Fırsatlar Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler açısından beyin dolaşımı çift yönlü bir etkiye sahiptir. Son yıllarda özellikle genç ve eğitimli nüfusun yurtdışına yönelmesi, kamuoyunda “beyin göçü” tartışmalarını yeniden gündeme taşımıştır. Daha iyi yaşam koşulları, kariyer fırsatları ve akademik imkanlar, bu eğilimi tetikleyen başlıca faktörler arasında yer almaktadır. Bu durum kısa vadede nitelikli iş gücü kaybı anlamına gelse de uzun vadede doğru politikalarla fırsata dönüştürülebilir. Türkiye’nin güçlü diaspora ağı, bu noktada önemli bir avantajdır. Yurtdışında yaşayan Türk profesyonellerin bilgi birikimi ve uluslararası bağlantıları, ülke ekonomisine katkı sağlayabilecek önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Politika Önerileri: Beyin Dolaşımını Yönetmek Beyin dolaşımının ekonomik faydaya dönüşebilmesi için ülkelerin proaktif…

Zafer ÖZCİVAN
KÖŞE YAZARLARI , Zafer ÖZCİVAN
Haziran 7, 2026
36 views

İŞ GÜVENCESİNİN YETERSİZLİĞİ

İŞ GÜVENCESİNİN YETERSİZLİĞİ Günümüz çalışma hayatında en çok konuşulan konulardan biri işsizlik olsa da en az onun kadar önemli ve çoğu zaman göz ardı edilen bir sorun daha var: iş güvencesinin yetersizliği. Artık mesele sadece bir iş bulabilmek değil; bulunan işin ne kadar sürdürülebilir ne kadar güvenli ve ne kadar insan onuruna yakışır olduğu da büyük bir tartışma konusu haline gelmiş durumda. Özellikle küresel ekonomik dalgalanmalar, teknolojik dönüşüm ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaşması, iş güvencesini ciddi şekilde aşındırıyor. Bugün birçok çalışan, yarın işini kaybetme endişesiyle yaşıyor. Bu durum sadece ekonomik değil, aynı zamanda psikolojik bir baskı da yaratıyor. İş güvencesinin zayıf olduğu bir ortamda çalışan birey, kendisini sürekli “geçici” hissediyor. Bu geçicilik hissi, uzun vadeli plan yapmayı zorlaştırırken, bireyin hem işine hem de hayata bakışını olumsuz etkiliyor. İnsanlar artık sadece işlerini kaybetmekten değil, haklarını savunamamak, seslerini çıkaramamak ve güvencesizliğin yarattığı belirsizlik içinde kaybolmaktan da korkuyor. İş güvencesinin zayıflamasının arkasında birçok faktör bulunuyor. Bunların başında esnek çalışma modellerinin kontrolsüz yayılması geliyor. Kısa süreli sözleşmeler, taşeron sistemleri, freelance çalışma biçimleri ve platform ekonomisi gibi yeni iş modelleri, ilk bakışta özgürlük ve esneklik sunsa da çoğu zaman çalışanı korumasız bırakıyor. İşveren açısından maliyet avantajı sağlayan bu sistemler, çalışan açısından belirsizlik ve güvencesizlik anlamına geliyor. Bir diğer önemli sorun ise işten çıkarmaların kolaylaşması. Birçok sektörde çalışanlar, performans değerlendirmesi adı altında ya da ekonomik gerekçelerle hızlı bir şekilde işten çıkarılabiliyor. Bu durum, çalışanların işyerine olan bağlılığını zayıflatırken, aynı zamanda verimliliği de düşürüyor. Çünkü güvencesiz çalışan, uzun vadeli katkı sunmak yerine, günü kurtarmaya odaklanıyor. İş güvencesinin yetersizliği sadece bireysel bir sorun değil, aynı zamanda toplumsal bir meseledir. Güvencesiz çalışan bireylerin tüketim alışkanlıkları değişir, tasarruf eğilimleri artar ve ekonomik hareketlilik yavaşlar. Bu durum, genel ekonomik büyümeyi de olumsuz etkiler. Ayrıca sosyal adalet duygusu zedelenir. Aynı işi yapan insanlar arasında farklı statü ve hakların olması, toplumda eşitsizlik algısını güçlendirir. Türkiye gibi genç nüfusu yüksek ülkelerde bu sorun daha da belirgin hale geliyor. Gençler iş bulmakta zorlandıkları gibi, buldukları işlerde de uzun süre kalamıyor. Bu durum, “geçici nesil” olarak adlandırılan yeni bir çalışan profilinin ortaya çıkmasına neden oluyor. Sürekli iş değiştiren, geleceğe dair net bir plan yapamayan ve güvencesizlikle yaşayan bu kesim, toplumsal yapının geleceği açısından da risk barındırıyor. Kadın çalışanlar açısından da iş güvencesi önemli bir sorun alanıdır. Özellikle kayıt dışı istihdamın yüksek olduğu sektörlerde çalışan kadınlar hem düşük ücretle çalışmakta hem de iş güvencesinden yoksun kalmaktadır. Bu durum, ekonomik bağımsızlığı zayıflatırken, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini de derinleştirir. Peki çözüm ne? Öncelikle iş güvencesini güçlendiren yasal düzenlemelerin etkin bir şekilde uygulanması gerekiyor. Mevcut yasaların kağıt üzerinde kalmaması, sahada denetlenmesi büyük önem taşıyor. Bunun yanı sıra sendikalaşma oranlarının artırılması da kritik bir unsur. Sendikalar, çalışanların haklarını koruma konusunda önemli bir denge mekanizmasıdır. Ancak günümüzde birçok çalışan, işini kaybetme korkusuyla sendikal faaliyetlerden uzak duruyor. Ayrıca yeni çalışma modellerine uygun sosyal güvenlik sistemlerinin geliştirilmesi gerekiyor. Freelance ya da platform çalışanlarının da sosyal haklara erişebilmesi, iş güvencesinin modern dünyaya uyarlanması açısından büyük önem taşıyor. Dijitalleşen dünyada eski kurallarla yeni sorunları çözmek mümkün değil. İşverenler açısından da iş güvencesi bir yük değil, uzun vadeli bir yatırım olarak görülmelidir. Güvenceli çalışan, daha bağlı, daha üretken ve daha yaratıcı olur. Bu da işletmelerin sürdürülebilir başarısına katkı sağlar. Kısa vadeli maliyet hesapları yerine, uzun vadeli insan kaynağı politikaları…