Cevdet USTA
Borsada yeni rekorların kırıldığı bir yılın ardından, 2025’in daha fazla ralli bekleniyor. Peki yeni yılda piyasa duyarlılığını değiştirebilecek temel faktörler neler?
Küresel hisse senetleri 2024 yılında, özellikle üretken yapay zekâ ve küresel ekonomik toparlanma sayesinde rekor seviyelere ulaştı.
Analistlere göre, 2024’teki olumlu ekonomik zemine dayanarak, küresel ekonominin büyümeye devam etmesi ve hisse senetlerinin yeni yılda da dalgayı sürdürmesi bekleniyor.
Borsa coşkusu 2025’te de sürecek mi?
İngiltere merkezli yatırım yönetimi şirketi Brooks Macdonald, enflasyon baskılarının hafiflemesi ve faiz oranlarının düşmesinin piyasa performansını artırmasının beklendiğini belirtiyor.
Crawford Fund Management’ın yönetici ortağı Chris Crawford, ABD’de piyasaların “2025’te vergi indirimlerinin uzatılması (ve olası iyileştirilmesi)” ile de desteklenebileceğini söyledi.
Bir başka servet yöneticisi AJ Bell de yatırımcıların “doğru yaklaşımı” seçmeleri halinde hisse senedi piyasalarında, özellikle de “Büyük Teknoloji” alanında iyi sonuçlar alınacağını öngörüyor.
AJ Bell yatırım direktörü Russ Mould, yapay zeka sayesinde piyasanın kurallarının değiştiği konusunda uyardı ve “yatırımcıların bir zamanlar ‘hızlı değişim zamanlarında, deneyim en kötü düşmanınız olabilir’ diyen Amerikalı sanayici J. Paul Getty’nin sözlerini dikkate almaları gerektiğini, çünkü uzun süredir devam eden değerleme disiplinlerine bağlı kalanların, genel olarak ABD hisse senetleri, daha spesifik olarak yapay zeka ile ilgili isimler ve kripto para birimleri hızla yükselirken geride kaldığını” söyledi.
Mould, daha soğuk enflasyon, istikrarlı büyüme ve düşük faiz oranları umulduğu gibi geliştiği sürece bu eğilimin devam etmesini beklediğini belirtti.
Chris Crawford, Bitcoin’in son rallisinin sona ermediğini de sözlerine ekledi. “Finansal danışmanlar ve kurumlar Bitcoin’i portföylerine entegre ettikçe Bitcoin’in artan ana akım benimsenmesi yeni yılda beklediğimiz bir başka ilginç anlatıdır,” dedi.
Bununla birlikte, piyasaların ticaret ve büyüme üzerinde baskı yaratabilecek borç, gümrük vergileri ve daha güçlü bir dolar gibi risklerin farkında olması gerektiğini belirtti.
Piyasayı şekillendirebilecek beş temek faktör nelerdir?
- Devlet borçları
Analistler, büyük ekonomilerin ekonomik büyümeyi tehlikeye atabilecek artan bir borç sorunuyla boğuştuğu konusunda hemfikir. Brooks Macdonald, 2025 yılı için hazırladığı görünüm raporunda “Bu zorlukların ele alınması, 2025 yılında ekonomik istikrarın korunması açısından hayati önem taşıyacaktır” dedi.
İngiltere ve Fransa’da borcun GSYH’ye oranı sırasıyla neredeyse yüzde 100 ve yüzde 112. Havuzun diğer tarafında ise ABD yüzde 123 ile karşı karşıya ve bu oranın daha da yükselmesi bekleniyor.
“Başkan seçilen Trump’ın politika paketi, halihazırda rekor düzeyde olan 36 trilyon dolar tutarındaki devlet borçlanmasındaki büyümeyi daha da hızlandırabilir” diyen Mould, ABD’nin bu borcun yıllık faiz faturasının halihazırda 1 trilyon doları aştığını ve bunun “savunma bütçesinden daha büyük bir meblağ” olduğunu sözlerine ekledi.
ABD giderlerini kısmaya ya da gelirlerini arttırmaya başlamadığı sürece, ileride sorun çıkabilir. Olası senaryolar arasında “artan arz karşısında tahvil getirilerinin yükselmesi, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalması ya da FED’in faiz oranlarını düşürmeye çalışması” olduğunu belirten Mould, “bu son senaryo, yatırımcıların algılanan değer depoları aramasıyla altının (ve bu bağlamda Bitcoin’in) yükselişe geçmesinin nedeni olabilir” dedi.
- Dünya ticaretindeki gelişmeler
ABD’nin ekonomik büyümesinin etkileyici olması beklenirken, Başkan Donald Trump’ın gümrük tarifeleri de dahil olmak üzere ticaret politikası Çin’i ve başta Almanya olmak üzere Euro bölgesini diğer bölgelerin gerisine itebilir. Gümrük vergileri ayrıca ABD’de enflasyonu körükleyerek FED’in para politikasını değiştirmesine yol açabilir.
Ancak analistler iyimser.
Crawford, “Trump yönetiminin gümrük tarifeleri uygulamasının hedefli ve sınırlı kalması beklendiğinden, büyük bir ticaret savaşı olasılığı abartılı olabilir,” dedi.
Mould, “Trump ilk döneminde gümrük vergileri konusunda yüksek sesle konuştu ve büyük bir sopa taşıdı, ancak sopayı gerçekten sadece Çin’e karşı kullandı,” dedi. “Trump’ın anlaşma arayışındaki eğilimi göz önüne alındığında bu kez de aynı şeyi görebiliriz.”
Brooks Macdonald’ın görüşüne göre, ABD ve Çin arasındaki olası küresel ticaret gerilimleri küresel tedarik zincirlerinde aksamalara yol açabilir.
- Doları izleyin
ABD tarifeleri ABD’nin ticaret açığını düşürebilir ve bu da ülkeden daha az doların çıkmasına neden olur. AJ Bell’e göre, “Amerika’nın 1975’ten bu yana ilk ticaret fazlasını üretirlerse, dolarlar aktif olarak ABD’ye geri akacak.” Mould, doların küresel ekonomi ve finans piyasalarında kullanılan dünyanın rezerv para birimi statüsü nedeniyle, daha az dolara sahip olmanın “potansiyel olarak zararlı sonuçlarla birlikte küresel likiditenin kurumasına” yol açabileceğini vurguladı.
Daha az dolara, yani esasen güçlü bir ABD para birimine sahip olmak, genellikle bu para birimiyle borçlanan gelişmekte olan ülkelerin borç servis maliyetini de artıracaktır.
- Muhteşem Yedili ‘sihrini’ koruyacak mı?
Borsada, Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia ve Tesla’dan oluşan Muhteşem Yedili bu yıl çok para kazandı. Ancak, yeni yılda 2024’te olduğu gibi aynı düzeyde coşkuyla beslenmeyebilirler.
Mould, “Bu yıl yedilinin ortalama yüzde 65’lik kazancı, onlara toplamda 18 milyon dolarlık bir piyasa değeri ya da S&P 500’ün yüzde 35’ini bırakıyor” dedi ve beklenmedik bir durgunluğun bu şirketler için bir zorluk oluşturabileceğini, bunun yanı sıra enflasyonun devam edebileceğini ve faizlerin beklenenden daha yüksek olabileceğini ekledi. Mould, “Yüksek değerlemelerini haklı çıkarmak için sadece mükemmel bir orta yol olabilir,” diye ekledi.
Crawford ise şöyle düşünüyor: “Muhteşem Yedili’nin hakimiyetinin, aşırı beklentiler ve bu şirketlerin büyüklüğü performansı kısıtladıkça azalması bekleniyor.”
Crawford’a göre, “Son birkaç yıldır geride kalan küçük ve orta ölçekli hisse senetleri büyümeli ve yatırımcıların daha fazla ilgisini çekmeli.”
- Ufukta birleşme ve satın almalar var
Crawford ayrıca, “Yeni yıl, hükümet düzenlemelerinin gevşemesi ve kredi piyasalarının istekli olmasıyla tetiklenen bir birleşme ve satın alma patlamasına yol açacak,” dedi ve şu öngörüde bulundu: “Bu, son on yılın en önemli anlaşma dalgası olacak ve konsolidasyona hazır sektörlerde konumlanmış yatırımcılar için fırsatlar yaratacak.”
Crawford Fon Yönetimi’ne göre halka arzlar da ortalığı kasıp kavurabilir.
“Yeni ihraç piyasasının uzun bir kuraklığın ardından yeniden açılması için koşullar elverişli ve 2025 yılında hisse senedi piyasasına bir halka arz dalgasının gelmesini ve potansiyel olarak cömert değerlemelerle iyi karşılanmasını bekliyoruz.”
Sorumluluk Reddi: Bu bilgiler finansal tavsiye niteliği taşımamaktadır, özel koşullarınız için doğru olduğundan emin olmak için her zaman kendi araştırmanızı yapın. Ayrıca, bir gazetecilik sitesi olduğumuzu ve uzmanlardan en iyi kılavuzları, ipuçlarını ve tavsiyeleri sağlamayı amaçladığımızı unutmayın. Bu sayfadaki bilgilere güveniyorsanız, bunun riski tamamen size aittir.
Kaynak: EKONOMİ GAZETESİ
Zafer ÖZCİVAN
