{"id":775,"date":"2018-12-25T12:35:27","date_gmt":"2018-12-25T10:35:27","guid":{"rendered":"http:\/\/sektorturk.com\/?p=775"},"modified":"2018-12-25T12:35:27","modified_gmt":"2018-12-25T10:35:27","slug":"spor-keyfiniz-yarida-kalmasin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/?p=775","title":{"rendered":"SPOR KEYF\u0130N\u0130Z YARIDA KALMASIN"},"content":{"rendered":"

Makaleyi Yazan:<\/b>\u00a0Op. Dr. Adnan Karao\u011flu<\/a><\/p>\n

Makale Tarihi:<\/b>\u00a001 Ekim 2018<\/p>\n

Spor ama\u00e7l\u0131 yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc aktivite esnas\u0131nda v\u00fccutta meydana gelebilecek ge\u00e7ici veya kal\u0131c\u0131 hasara spor yaralanmas\u0131 denir. Spor yaralanmalar\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ve basit gibi g\u00f6r\u00fclse de, tam iyile\u015fme i\u00e7in daha uzun bir tedavi s\u00fcreci gerekebilir. Avc\u0131lar Hospital Ortopedi ve Travmatoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Op. Dr. Adnan Karao\u011flu, sporcuyu hem fiziksel hem mental olarak etkileyen spor yaralanmalar\u0131nda ilk yard\u0131m ve tedavi s\u00fcre\u00e7leri hakk\u0131nda bilgiler verdi.<\/p>\n

Spor Yaralanmalar\u0131n\u0131n Nedenleri<\/strong><\/p>\n

Spor yaralanmalar\u0131n sebebi ki\u015fisel ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

1) Ki\u015fisel nedenler:<\/strong>\u00a0Zay\u0131f kas ve kemik yap\u0131s\u0131, anatomik bozukluk, daha \u00f6nce ge\u00e7irilen yaralanmalar ve ameliyatlar, kronik hastal\u0131k ve enfeksiyonlar, psikolojik sorunlar, ya\u015f ve cinsiyet, spor kurallar\u0131n\u0131 bilmemek.<\/p>\n

2) \u00c7evresel nedenler:<\/strong>\u00a0Antrenmans\u0131z olmak, k\u00f6t\u00fc malzeme, spor kurallar\u0131na uyulmamas\u0131, elveri\u015fsiz zemin ve k\u00f6t\u00fc hava ko\u015fullar\u0131.<\/p>\n

Spor Yaralanmalar\u0131 Nelerdir?<\/strong><\/p>\n

\u00d6zellikle temas sporu yapanlarda, kas-iskelet sistemine ait \u00e7e\u015fitli yaralanmalar olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Adale tendon yaralanmalar\u0131: Adale ezilmesi, adale liflerinde y\u0131rt\u0131lmalar ve tendon kopmalar\u0131 (a\u015fil tendon kopmalar\u0131, omuz rotator adale y\u0131rt\u0131klar\u0131, quadriseps tendon y\u0131rt\u0131klar\u0131, kas\u0131kta tendon kopmalar\u0131, uyluk arkas\u0131nda hamstring adale y\u0131rt\u0131klar\u0131.)<\/p>\n

Ba\u011f (ligaman) yaralanmalar\u0131: Eklemlerde burkulma ve d\u00f6nmeler sonucunda ba\u011flarda gerilme, esneme ve kopmalar (ayak bile\u011fi burkulmas\u0131 ile ba\u011f yaralanmalar\u0131, diz i\u00e7 yan, d\u0131\u015f yan ve \u00e7apraz ba\u011f yaralanmalar\u0131.)<\/p>\n

K\u0131r\u0131klar ve \u00e7\u0131k\u0131klar: Temas sporlar\u0131nda travman\u0131n \u015fiddetine, y\u00f6n\u00fcne ve d\u00fc\u015fme \u015fekline g\u00f6re \u00e7e\u015fitli kemik k\u0131r\u0131k ve \u00e7\u0131k\u0131klar\u0131 geli\u015fir. Omuz, dirsek ve parmak \u00e7\u0131k\u0131klar\u0131, k\u00f6pr\u00fcc\u00fck kemi\u011fi, el bile\u011fi, ayak bile\u011fi, el ve ayak tarak kemikleri, dirsek b\u00f6lgesi kemiklerde ve diz \u00e7evresi kemiklerde k\u0131r\u0131klara rastlan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Spor Yaralanmalar\u0131nda \u0130lk Yard\u0131m<\/strong><\/p>\n

Spor yaralanmalar\u0131nda ilk yard\u0131m olay yerinde yap\u0131lan i\u015flemdir. \u0130lk yard\u0131m genel-likle \u00e7evredekiler veya mas\u00f6rler taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r. Spor alan\u0131nda yaralanan herhangi bir sporcuya bilin\u00e7li yakla\u015fmak gerekir. Aksi takdirde istenmeyen, daha k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar geli\u015febilir. Yaralanan sporcu uygun bir \u015fekilde (sedye ile ta\u015f\u0131nma gibi) spor alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yaralanan b\u00f6lge istirahat pozisyo-nuna al\u0131n\u0131r ve \u00f6dem geli\u015fmemesi i\u00e7in hemen buz tedavisine ba\u015flan\u0131r. Buz direk cilt ile temas etmeden, 10-15 dakika s\u00fcre ile uygulanmal\u0131d\u0131r.
\nBuz tedavisi iki saat ara ile g\u00fcnde 5-6 kez uygulanabilir. Daha sonra yaralanan b\u00f6lgeye g\u00f6re bandaj ile kompresyon veya atel uygulan\u0131r. \u00d6zellikle alt ekstremite yaralan-malar\u0131nda bacak y\u00fckse\u011fe (kalp seviyesine) kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk yard\u0131mdan sonra yaralanan sporcu uygun bir merkeze g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek, ortopedi ve travmatoloji uzman\u0131 taraf\u0131ndan muayene ve tetkik edilmelidir. Spor yaralanmas\u0131 olan b\u00f6lgede a\u011fr\u0131, \u015fi\u015flik, hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131, s\u0131yr\u0131k, ekimoz gibi bulgular g\u00f6r\u00fclebilir. Kesin tan\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme i\u015flemleri yap\u0131l\u0131r. K\u0131r\u0131k ve \u00e7\u0131k\u0131klar i\u00e7in direk grafi veya bilgisayarl\u0131 tomografi tetkiki, yumu\u015fak doku yaralanmalar\u0131 i\u00e7in manyetik rezonans veya ultrason tetkiki yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\u2018\u2018Spor alan\u0131nda yaralanan herhangi bir sporcuya bilin\u00e7li yakla\u015fmak gerekir.\u2019\u2019<\/strong><\/em><\/p>\n

Spor Yaralanmalar\u0131n\u0131n Kesin Tedavisi<\/strong><\/p>\n

Spor yaralanmas\u0131n\u0131n \u015fiddetine, hasar\u0131na ve yerine g\u00f6re konservatif veya cerrahi tedavi yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Konservatif tedavi;<\/em><\/strong>\u00a0bandaj, atel, sirk\u00fcler al\u00e7\u0131, ortez ile ekstremite istirahate al\u0131n\u0131r. A\u011fr\u0131 kesici ve \u00f6dem giderici ila\u00e7lar verilir.<\/p>\n

Fizik tedavisi;<\/em><\/strong>\u00a0akut durum ge\u00e7tikten sonra adale kuvvetlendirici ve hareket a\u00e7\u0131c\u0131 egzersiz programlar\u0131 yap\u0131labilir. Cerrahi tedavi yap\u0131lan sporcularda, ameliyat sonras\u0131 fizik tedavi yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Cerrahi tedavi;<\/em><\/strong>\u00a0baz\u0131 spor yaralanmalar\u0131 (gerekli endikasyonu olan k\u0131r\u0131k ve \u00e7\u0131k\u0131klarda) cerrahi tedavi yap\u0131l\u0131r. Eklem i\u00e7i yaralanmalar artroskopik olarak tedavi edilirler (men\u00fcsk\u00fcs yaralanmalar\u0131, \u00e7apraz ba\u011f kopuklar\u0131, k\u0131k\u0131rdak lezyonlar\u0131).<\/p>\n

Spor Yaralanmalar\u0131ndan Nas\u0131l Korunuruz?<\/strong><\/p>\n

Ki\u015fisel Tedbirler:<\/strong><\/em>\u00a0Spora ba\u015flamadan \u00f6nce sa\u011fl\u0131k taramas\u0131 yap\u0131lmal\u0131, bilinen bir sa\u011fl\u0131k problemi varsa doktor ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek spora ba\u015flanmal\u0131. Yap\u0131lacak sporla ilgili bilgi edinilmeli, uygun giysi ve ayakkab\u0131 tercih edilmelidir. Spora ba\u015flamadan \u00f6nce ortalama 15 dakika \u0131s\u0131nma ve adale germe egzersizleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00c7evresel Tedbirler:<\/em><\/strong>\u00a0Spor faaliyetlerinin yap\u0131laca\u011f\u0131 alan ve zeminin uygun olmal\u0131d\u0131r. Sporda profesyonel aletler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 spor dallar\u0131nda \u00f6zel te\u00e7hizat kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tak\u0131m sporlar\u0131nda bilgili ve yeterli ki\u015filerle birlikte spor yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Spora ba\u015flamadan \u00f6nce neye dikkat etmek gerekir?<\/strong><\/p>\n

Spor sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak d\u00fczg\u00fcn ve kurallara uygun olarak yap\u0131lmazsa kar\u015f\u0131m\u0131za sakatl\u0131klar \u00e7\u0131kar. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sporun v\u00fccudumuza uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na, o spor i\u00e7in uygun ekipman\u0131m\u0131z var m\u0131 yok mu, spor yap\u0131lacak zeminin uygunlu\u011funa bak\u0131lmal\u0131, spor \u00f6ncesi mutlaka \u0131s\u0131nma ve germe hareketleri yap\u0131lmal\u0131 ve asla tok karn\u0131na spor yapmaya \u00e7\u0131k\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

En S\u0131k Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Sakatl\u0131klar Nelerdir?<\/p>\n