{"id":4774,"date":"2026-04-08T12:44:08","date_gmt":"2026-04-08T09:44:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/?p=4774"},"modified":"2026-04-08T12:44:08","modified_gmt":"2026-04-08T09:44:08","slug":"davranissal-kamu-politikalarinin-yukselisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/?p=4774","title":{"rendered":"DAVRANI\u015eSAL KAMU POL\u0130T\u0130KALARININ Y\u00dcKSEL\u0130\u015e\u0130"},"content":{"rendered":"\n

DAVRANI\u015eSAL KAMU POL\u0130T\u0130KALARININ Y\u00dcKSEL\u0130\u015e\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kamu politikalar\u0131 uzun y\u0131llar boyunca \u201crasyonel birey\u201d varsay\u0131m\u0131 \u00fczerine in\u015fa edildi. Vergi oranlar\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131rsa tasarruf artar, cezalar y\u00fckseltilirse kurallara uyum sa\u011flan\u0131r, te\u015fvik verilirse istenen davran\u0131\u015f kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kar\u2026 Oysa ger\u00e7ek hayat, iktisat kitaplar\u0131n\u0131n sade denklemlerinden \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir tablo sunuyor. \u0130nsanlar her zaman hesap yapan, maliyet-fayda analiziyle hareket eden akt\u00f6rler de\u011fil; \u00e7o\u011fu zaman al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na, duygular\u0131na, sosyal normlara ve bili\u015fsel kestirmelere g\u00f6re karar veriyor. \u0130\u015fte tam bu noktada, son y\u0131llarda kamu y\u00f6netiminin merkezine yerle\u015fen yeni bir yakla\u015f\u0131m \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor: davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Rasyonel birey efsanesinden ger\u00e7ek insana<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131n\u0131n temelinde, davran\u0131\u015fsal iktisat ve psikolojinin bulgular\u0131 yat\u0131yor. Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Daniel Kahneman\u2019\u0131n ortaya koydu\u011fu gibi, bireylerin karar alma s\u00fcre\u00e7leri sistematik hatalarla dolu. Kay\u0131ptan ka\u00e7\u0131nma, stat\u00fckoya ba\u011fl\u0131l\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 iyimserlik, bug\u00fcn\u00fc yar\u0131na tercih etme gibi e\u011filimler, insanlar\u0131n hem ekonomik hem de sosyal kararlar\u0131n\u0131 derinden etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Geleneksel kamu politikalar\u0131 bu \u201ckusurlu\u201d karar alma bi\u00e7imini \u00e7o\u011fu zaman g\u00f6z ard\u0131 etti. Ancak uygulamada g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, do\u011fru tasarlanmam\u0131\u015f bir politika ne kadar iyi niyetli olursa olsun beklenen sonucu \u00fcretmiyor. \u00d6rne\u011fin, enerji tasarrufu i\u00e7in yap\u0131lan bilgilendirme kampanyalar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman etkisiz kal\u0131rken, kom\u015fular\u0131n t\u00fcketim ortalamas\u0131n\u0131 g\u00f6steren basit bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma mesaj\u0131, davran\u0131\u015f\u0131 ciddi bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirebiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, sadece fiyat sinyallerine de\u011fil, sosyal k\u0131yaslara da duyarl\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u201cD\u00fcrtme\u201d (nudge) yakla\u015f\u0131m\u0131: Zorlamadan y\u00f6nlendirmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131n\u0131n en bilinen arac\u0131 \u201cd\u00fcrtme\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Richard Thaler ve Cass Sunstein taraf\u0131ndan pop\u00fclerle\u015ftirilen bu kavram, bireylerin se\u00e7im \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlamadan, karar mimarisini de\u011fi\u015ftirerek daha iyi sonu\u00e7lara y\u00f6nelmeyi hedefler. Kimseye zorunluluk getirilmez; ancak varsay\u0131lan se\u00e7enekler, bilgi sunum bi\u00e7imi veya zamanlama de\u011fi\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin emeklilik sistemlerinde otomatik kat\u0131l\u0131m uygulamalar\u0131 bu yakla\u015f\u0131m\u0131n klasik \u00f6rneklerinden biridir. \u00c7al\u0131\u015fanlara \u201cistersen kat\u0131l\u201d demek yerine, sistem otomatik olarak kat\u0131l\u0131m sa\u011flar; \u00e7\u0131kmak isteyenin ayr\u0131ca talepte bulunmas\u0131 gerekir. \u00c7o\u011fu insan stat\u00fckoyu bozmak istemedi\u011fi i\u00e7in sistemde kal\u0131r. Sonu\u00e7: Daha y\u00fcksek tasarruf oranlar\u0131, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sosyal g\u00fcvenlik yap\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Burada dikkat \u00e7ekici olan nokta, politikan\u0131n maliyetinin son derece d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Vergi art\u0131rmak ya da b\u00fcy\u00fck s\u00fcbvansiyon programlar\u0131 ba\u015flatmak yerine, sadece tercih mimarisini yeniden tasarlamak yeterlidir.<\/p>\n\n\n\n

Kamu maliyesinden sa\u011fl\u0131\u011fa: Geni\u015fleyen etki alan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131 bug\u00fcn yaln\u0131zca ekonomiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Sa\u011fl\u0131k, \u00e7evre, e\u011fitim, vergi uyumu ve hatta trafik g\u00fcvenli\u011fi gibi pek \u00e7ok alanda uygulan\u0131yor. Sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in paketlerin \u00fczerinde \u00e7arp\u0131c\u0131 g\u00f6rseller kullan\u0131lmas\u0131, organ ba\u011f\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in \u201cvarsay\u0131lan ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131\u201d sistemlerinin kurulmas\u0131 ya da vergi borcu olanlara g\u00f6nderilen mektuplarda \u201c\u00e7o\u011fu vatanda\u015f vergisini zaman\u0131nda \u00f6d\u00fcyor\u201d ifadesinin yer almas\u0131 bu yakla\u015f\u0131m\u0131n farkl\u0131 y\u00fczleri.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle vergi uyumu alan\u0131nda elde edilen sonu\u00e7lar, kamu idarelerinin dikkatini \u00e7ekmi\u015f durumda. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, cezalar\u0131n sertli\u011finden ziyade, mesaj\u0131n tonu ve i\u00e7eri\u011finin daha belirleyici oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u0130nsanlar, \u201cd\u00fcr\u00fcst vatanda\u015f\u201d kimli\u011fiyle \u00f6zde\u015fle\u015fmek istiyor ve buna hitap eden bir dil, tahsilat oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Davran\u0131\u015fsal politikalar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve ele\u015ftiriler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her yeni yakla\u015f\u0131m gibi, davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131 da ele\u015ftirilerden muaf de\u011fil. En s\u0131k dile getirilen kayg\u0131, bu politikalar\u0131n \u201c\u00f6rt\u00fck bir manip\u00fclasyon\u201d i\u00e7erip i\u00e7ermedi\u011fi sorusu. Devletin, bireylerin kararlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez bi\u00e7imde y\u00f6nlendirmesi etik midir? Bu m\u00fcdahale ne zaman rehberlik olmaktan \u00e7\u0131kar, paternalizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr?<\/p>\n\n\n\n

Bu ele\u015ftiriler, \u00f6nemli bir denge ihtiyac\u0131na i\u015faret ediyor. Davran\u0131\u015fsal ara\u00e7lar\u0131n \u015feffaf, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve kamu yarar\u0131na odakl\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Ayr\u0131ca \u201cher derde deva\u201d gibi sunulmalar\u0131 ciddi bir hata olur. Davran\u0131\u015fsal m\u00fcdahaleler, yap\u0131sal sorunlar\u0131n yerine ge\u00e7emez; ancak do\u011fru tasarlanm\u0131\u015f klasik politikalar\u0131n tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bir di\u011fer s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131k da ba\u011flam meselesidir. Bir \u00fclkede ba\u015far\u0131l\u0131 olan bir d\u00fcrtme uygulamas\u0131, ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcrel ve kurumsal ortamda ayn\u0131 sonucu vermeyebilir. Bu nedenle deneme-yan\u0131lma, pilot uygulamalar ve etki analizleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan potansiyel ve f\u0131rsatlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye gibi gen\u00e7 n\u00fcfusa, h\u0131zl\u0131 kentle\u015fmeye ve karma\u015f\u0131k sosyal yap\u0131lara sahip \u00fclkelerde davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131 \u00f6nemli bir potansiyel bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Enerji verimlili\u011finden tasarruf al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na, \u00e7evre bilincinden e\u011fitimde devaml\u0131l\u0131\u011fa kadar pek \u00e7ok alanda k\u00fc\u00e7\u00fck dokunu\u015flarla b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar elde etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bunun i\u00e7in kamu kurumlar\u0131nda veri temelli d\u00fc\u015f\u00fcnme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lenmesi gerekiyor. Davran\u0131\u015fsal i\u00e7g\u00f6r\u00fcler birimlerinin kurulmas\u0131, akademiyle i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 ve politika tasar\u0131m\u0131nda deneysel y\u00f6ntemlerin benimsenmesi kritik ad\u0131mlar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7: Daha insan odakl\u0131 bir devlet anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131, devleti daha \u201cinsani\u201d k\u0131lan bir yakla\u015f\u0131m sunuyor. \u0130nsanlar\u0131 idealize edilmi\u015f rasyonel varl\u0131klar olarak de\u011fil, ger\u00e7ek halleriyle ele al\u0131yor. Hatalar\u0131yla, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla, \u00e7eli\u015fkileriyle\u2026 Bu da kamu politikalar\u0131n\u0131n sahada daha etkili, daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde mesele, bu ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131p kullanmamak de\u011fil; nas\u0131l, ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ve hangi etik \u00e7er\u00e7eveyle<\/strong> kullanaca\u011f\u0131m\u0131z olacak. G\u00f6r\u00fcnmez elin yerini, art\u0131k daha bilin\u00e7li ve davran\u0131\u015f\u0131 anlayan bir kamu akl\u0131 al\u0131yor. Ve bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, kamu y\u00f6netiminin gelece\u011fini yeniden \u015fekillendiriyor.<\/p>\n\n\n\n

ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN<\/p>\n\n\n\n

Ekonomist-Yazar<\/p>\n\n\n\n

Zaferozcivan59@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

DAVRANI\u015eSAL KAMU POL\u0130T\u0130KALARININ Y\u00dcKSEL\u0130\u015e\u0130 Kamu politikalar\u0131 uzun y\u0131llar boyunca \u201crasyonel birey\u201d varsay\u0131m\u0131 \u00fczerine in\u015fa edildi. Vergi oranlar\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131rsa tasarruf artar, cezalar y\u00fckseltilirse kurallara uyum sa\u011flan\u0131r, te\u015fvik verilirse istenen davran\u0131\u015f kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kar\u2026 Oysa ger\u00e7ek hayat, iktisat kitaplar\u0131n\u0131n sade denklemlerinden \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir tablo sunuyor. \u0130nsanlar her zaman hesap yapan, maliyet-fayda analiziyle hareket eden akt\u00f6rler de\u011fil; \u00e7o\u011fu zaman al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na, duygular\u0131na, sosyal normlara ve bili\u015fsel kestirmelere g\u00f6re karar veriyor. \u0130\u015fte tam bu noktada, son y\u0131llarda kamu y\u00f6netiminin merkezine yerle\u015fen yeni bir yakla\u015f\u0131m \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor: davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131. Rasyonel birey efsanesinden ger\u00e7ek insana Davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131n\u0131n temelinde, davran\u0131\u015fsal iktisat ve psikolojinin bulgular\u0131 yat\u0131yor. Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Daniel Kahneman\u2019\u0131n ortaya koydu\u011fu gibi, bireylerin karar alma s\u00fcre\u00e7leri sistematik hatalarla dolu. Kay\u0131ptan ka\u00e7\u0131nma, stat\u00fckoya ba\u011fl\u0131l\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 iyimserlik, bug\u00fcn\u00fc yar\u0131na tercih etme gibi e\u011filimler, insanlar\u0131n hem ekonomik hem de sosyal kararlar\u0131n\u0131 derinden etkiliyor. Geleneksel kamu politikalar\u0131 bu \u201ckusurlu\u201d karar alma bi\u00e7imini \u00e7o\u011fu zaman g\u00f6z ard\u0131 etti. Ancak uygulamada g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, do\u011fru tasarlanmam\u0131\u015f bir politika ne kadar iyi niyetli olursa olsun beklenen sonucu \u00fcretmiyor. \u00d6rne\u011fin, enerji tasarrufu i\u00e7in yap\u0131lan bilgilendirme kampanyalar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman etkisiz kal\u0131rken, kom\u015fular\u0131n t\u00fcketim ortalamas\u0131n\u0131 g\u00f6steren basit bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma mesaj\u0131, davran\u0131\u015f\u0131 ciddi bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirebiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, sadece fiyat sinyallerine de\u011fil, sosyal k\u0131yaslara da duyarl\u0131. \u201cD\u00fcrtme\u201d (nudge) yakla\u015f\u0131m\u0131: Zorlamadan y\u00f6nlendirmek Davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131n\u0131n en bilinen arac\u0131 \u201cd\u00fcrtme\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Richard Thaler ve Cass Sunstein taraf\u0131ndan pop\u00fclerle\u015ftirilen bu kavram, bireylerin se\u00e7im \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlamadan, karar mimarisini de\u011fi\u015ftirerek daha iyi sonu\u00e7lara y\u00f6nelmeyi hedefler. Kimseye zorunluluk getirilmez; ancak varsay\u0131lan se\u00e7enekler, bilgi sunum bi\u00e7imi veya zamanlama de\u011fi\u015ftirilir. \u00d6rne\u011fin emeklilik sistemlerinde otomatik kat\u0131l\u0131m uygulamalar\u0131 bu yakla\u015f\u0131m\u0131n klasik \u00f6rneklerinden biridir. \u00c7al\u0131\u015fanlara \u201cistersen kat\u0131l\u201d demek yerine, sistem otomatik olarak kat\u0131l\u0131m sa\u011flar; \u00e7\u0131kmak isteyenin ayr\u0131ca talepte bulunmas\u0131 gerekir. \u00c7o\u011fu insan stat\u00fckoyu bozmak istemedi\u011fi i\u00e7in sistemde kal\u0131r. Sonu\u00e7: Daha y\u00fcksek tasarruf oranlar\u0131, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sosyal g\u00fcvenlik yap\u0131s\u0131. Burada dikkat \u00e7ekici olan nokta, politikan\u0131n maliyetinin son derece d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Vergi art\u0131rmak ya da b\u00fcy\u00fck s\u00fcbvansiyon programlar\u0131 ba\u015flatmak yerine, sadece tercih mimarisini yeniden tasarlamak yeterlidir. Kamu maliyesinden sa\u011fl\u0131\u011fa: Geni\u015fleyen etki alan\u0131 Davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131 bug\u00fcn yaln\u0131zca ekonomiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Sa\u011fl\u0131k, \u00e7evre, e\u011fitim, vergi uyumu ve hatta trafik g\u00fcvenli\u011fi gibi pek \u00e7ok alanda uygulan\u0131yor. Sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in paketlerin \u00fczerinde \u00e7arp\u0131c\u0131 g\u00f6rseller kullan\u0131lmas\u0131, organ ba\u011f\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in \u201cvarsay\u0131lan ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131\u201d sistemlerinin kurulmas\u0131 ya da vergi borcu olanlara g\u00f6nderilen mektuplarda \u201c\u00e7o\u011fu vatanda\u015f vergisini zaman\u0131nda \u00f6d\u00fcyor\u201d ifadesinin yer almas\u0131 bu yakla\u015f\u0131m\u0131n farkl\u0131 y\u00fczleri. \u00d6zellikle vergi uyumu alan\u0131nda elde edilen sonu\u00e7lar, kamu idarelerinin dikkatini \u00e7ekmi\u015f durumda. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, cezalar\u0131n sertli\u011finden ziyade, mesaj\u0131n tonu ve i\u00e7eri\u011finin daha belirleyici oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u0130nsanlar, \u201cd\u00fcr\u00fcst vatanda\u015f\u201d kimli\u011fiyle \u00f6zde\u015fle\u015fmek istiyor ve buna hitap eden bir dil, tahsilat oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rabiliyor. Davran\u0131\u015fsal politikalar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve ele\u015ftiriler Her yeni yakla\u015f\u0131m gibi, davran\u0131\u015fsal kamu politikalar\u0131 da ele\u015ftirilerden muaf de\u011fil. En s\u0131k dile getirilen kayg\u0131, bu politikalar\u0131n \u201c\u00f6rt\u00fck bir manip\u00fclasyon\u201d i\u00e7erip i\u00e7ermedi\u011fi sorusu. Devletin, bireylerin kararlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez bi\u00e7imde y\u00f6nlendirmesi etik midir? Bu m\u00fcdahale ne zaman rehberlik olmaktan \u00e7\u0131kar, paternalizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr? Bu ele\u015ftiriler, \u00f6nemli bir denge ihtiyac\u0131na i\u015faret ediyor. Davran\u0131\u015fsal ara\u00e7lar\u0131n \u015feffaf, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve kamu yarar\u0131na odakl\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Ayr\u0131ca \u201cher derde deva\u201d gibi sunulmalar\u0131 ciddi bir hata olur. Davran\u0131\u015fsal m\u00fcdahaleler, yap\u0131sal sorunlar\u0131n yerine ge\u00e7emez; ancak do\u011fru tasarlanm\u0131\u015f klasik politikalar\u0131n tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 olabilir. Bir di\u011fer s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131k da ba\u011flam meselesidir. Bir \u00fclkede ba\u015far\u0131l\u0131 olan bir d\u00fcrtme uygulamas\u0131, ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcrel ve kurumsal ortamda ayn\u0131 sonucu vermeyebilir. Bu nedenle…<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,267],"tags":[],"class_list":["post-4774","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazarlari","category-zafer-ozcivan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4774"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4775,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4774\/revisions\/4775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}