TTEMMUZ 2025 KAPAS\u0130TE KULLANIM ORANI
T\u00fcrkiye imalat sanayisinin kalp at\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en en \u00f6nemli g\u00f6stergelerden biri olan kapasite kullan\u0131m oran\u0131 (KKO), temmuz ay\u0131nda da a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc seyrini s\u00fcrd\u00fcrerek, reel sekt\u00f6rde temkinli duru\u015fun g\u00fc\u00e7lendi\u011fini g\u00f6sterdi. T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n (TCMB) a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re, mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f KKO, Temmuz\u2019da bir \u00f6nceki aya g\u00f6re 0,4 puan gerileyerek %74,2 seviyesine indi. Mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f KKO ise 0,3 puanl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle %74,1 olarak kaydedildi.
Bu veriler, \u00fcretim hatlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte birinin h\u00e2len bo\u015f kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani firmalar\u0131n \u201ctam kapasite\u201d yerine \u201ck\u0131smen kapasiteyle, talepten emin olmadan ve riskleri minimize ederek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.
Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Seyir: 2024 ve 2025 Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131
Son iki y\u0131l\u0131n verileri daha geni\u015f bir perspektiften incelendi\u011finde tablo daha \u00e7arp\u0131c\u0131 h\u00e2le geliyor:
Ay 2024 2025
Ocak 76,2 74,6
\u015eubat 76,4 74,5
Mart 76,2 74,4
Nisan 76,7 74,3
May\u0131s 76,3 75,0
Haziran 76,3 74,6
Temmuz75,9 74,2
2024 y\u0131l\u0131nda KKO, dalgalanmakla birlikte %76 band\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde tutunurken, 2025\u2019in ilk aylar\u0131ndan itibaren bu seviye kademeli olarak geriledi ve temmuz ay\u0131nda son 19 ay\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck noktas\u0131 olan %74,2\u2019ye indi.
Bu tablo, firmalar\u0131n 2025 y\u0131l\u0131na daha zay\u0131f bir talep ve daha y\u00fcksek belirsizlik ortam\u0131nda girdi\u011fini ve \u00fcretim planlar\u0131n\u0131 daha ihtiyatl\u0131 \u015fekilde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.
Sekt\u00f6r Baz\u0131nda G\u00f6r\u00fcn\u00fcm: Kim Daha Fazla Fren Yapt\u0131?
KKO verileri toplam ortalamay\u0131 verse de as\u0131l hik\u00e2ye sekt\u00f6rlerin detay\u0131nda sakl\u0131:
*Otomotiv ve yan sanayi: Avrupa pazar\u0131ndaki yava\u015flama ve artan maliyet bask\u0131s\u0131 nedeniyle sipari\u015flerde duraksama, baz\u0131 fabrikalar\u0131n vardiya azaltmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.
*Tekstil ve haz\u0131r giyim: Hem i\u00e7 piyasada al\u0131m g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc hem de ihracatta sipari\u015flerdeki azalma, kapasite kullan\u0131m\u0131nda gerilemeyi tetikledi.
*Kimya ve plastik: Hammadde fiyatlar\u0131ndaki dalgalanma ve enerji maliyetlerinin y\u00fcksek seyretmesi, firmalar\u0131 \u00fcretim k\u0131s\u0131nt\u0131s\u0131na itti.
*Makine ve te\u00e7hizat: K\u0131smen daha diren\u00e7li kald\u0131; \u00f6zellikle yat\u0131r\u0131m mallar\u0131na olan talebin zay\u0131f da olsa s\u00fcrmesi sayesinde kapasite kullan\u0131m\u0131nda daha s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc.
Bu tablo, \u00f6zellikle ihracat ba\u011f\u0131ml\u0131 ve enerji-yo\u011fun sekt\u00f6rlerin 2025\u2019in ilk yar\u0131s\u0131nda daha k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu ortaya koyuyor.
D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn Arkas\u0131nda Ne Var?
Kapasite kullan\u0131m oran\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f tek ba\u015f\u0131na bir mevsimsel dalgalanma de\u011fil; ard\u0131nda pek \u00e7ok fakt\u00f6r var:
*\u0130\u00e7 talepteki so\u011fuma: Y\u00fcksek enflasyon ve kredi maliyetleri, t\u00fcketicilerin dayan\u0131kl\u0131 mal ve otomobil gibi y\u00fcksek tutarl\u0131 harcamalar\u0131n\u0131 ertelemesine yol a\u00e7t\u0131.
*D\u0131\u015f pazarda zay\u0131fl\u0131k: Avrupa ba\u015fta olmak \u00fczere ana ihracat pazarlar\u0131ndaki ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin yava\u015flamas\u0131, sipari\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 zay\u0131flatt\u0131.
*Maliyet bask\u0131s\u0131: Enerji, i\u015f\u00e7ilik ve hammadde maliyetlerinin h\u00e2len y\u00fcksek seyretmesi, firmalar\u0131 \u201cdaha az kapasiteyle, daha se\u00e7ici \u00fcretim\u201d modeline itti.
*Belirsizlik: Kur oynakl\u0131\u011f\u0131, k\u00fcresel ticaretteki riskler ve i\u00e7 siyasetteki beklentiler, firmalar\u0131n yeni yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ve \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 planlar\u0131n\u0131 frenlemesine neden oldu.
D\u00fcnya ile Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma: T\u00fcrkiye Nerede Duruyor?
T\u00fcrkiye\u2019de kapasite kullan\u0131m oran\u0131 Temmuz itibar\u0131yla %74,2 seviyesindeyken, Euro B\u00f6lgesi\u2019nde son a\u00e7\u0131klanan veriler %80 civar\u0131nda. Almanya ve \u0130talya gibi sanayi devlerinde de 2025\u2019in ilk yar\u0131s\u0131nda hafif d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclse de oran h\u00e2len T\u00fcrkiye\u2019nin 5-6 puan \u00fczerinde.
Bu fark; daha y\u00fcksek teknoloji ve katma de\u011ferli \u00fcretimin, istihdam ve yat\u0131r\u0131mda devam eden istikrar\u0131n, sanayinin kapasitesini daha verimli kullanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.
Gelece\u011fe Bak\u0131\u015f: Temkinli \u0130yimserlik
Peki, y\u0131l\u0131n kalan\u0131nda ne bekleniyor?
*\u0130\u00e7 talepte toparlanma ihtimali: Turizm gelirlerinin art\u0131\u015f\u0131 ve yaz sonu harcamalar\u0131, y\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde \u00fcretime destek verebilir.
*\u0130hracatta yeni pazarlar: Orta Do\u011fu, Kuzey Afrika ve Orta Asya \u00fclkelerine a\u00e7\u0131lma giri\u015fimleri, kapasitenin daha etkin kullan\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilir.
*Yat\u0131r\u0131m ortam\u0131: Kur ve faiz beklentilerindeki istikrar, ertelenen yat\u0131r\u0131mlar\u0131n devreye al\u0131nmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilir.
*Teknoloji ve verimlilik yat\u0131r\u0131mlar\u0131: Dijitalle\u015fme ve enerji verimlili\u011fi projeleri, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli firmalarda \u00fcretim kapasitesini daha etkin h\u00e2le getirebilir.
Ancak t\u00fcm bu olumlu senaryolar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, k\u00fcresel ekonomide ciddi bir \u015fok ya\u015fanmamas\u0131 ve i\u00e7 piyasada enflasyonist bask\u0131lar\u0131n kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olacak.
Sonu\u00e7: Yava\u015flayan \u00c7arklar, Bekleyen F\u0131rsatlar
Temmuz 2025 verileri, T\u00fcrkiye imalat sanayisinin \u00fcretim temposunda frene bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bi\u00e7imde g\u00f6steriyor. Yine de tablo tamamen umutsuz de\u011fil: \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f talepte canlanma, yeni pazar aray\u0131\u015flar\u0131 ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n devreye girmesiyle, kapasite kullan\u0131m oran\u0131n\u0131n y\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde %75 band\u0131na yeniden yakla\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn.
Sanayiciler ve ekonomi y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik olan; ge\u00e7ici dalgalanma ile yap\u0131sal sorunlar\u0131 ay\u0131rt ederek, uzun vadede kapasiteyi y\u00fckseltecek ad\u0131mlar\u0131 cesaretle atmak olacak.
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN
Ekonomist-Yazar
Zaferozcivan59@gmail.com<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TTEMMUZ 2025 KAPAS\u0130TE KULLANIM ORANIT\u00fcrkiye imalat sanayisinin kalp at\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en en \u00f6nemli g\u00f6stergelerden biri olan kapasite kullan\u0131m oran\u0131 (KKO), temmuz ay\u0131nda da a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc seyrini s\u00fcrd\u00fcrerek, reel sekt\u00f6rde temkinli duru\u015fun g\u00fc\u00e7lendi\u011fini g\u00f6sterdi. T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n (TCMB) a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re, mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f KKO, Temmuz\u2019da bir \u00f6nceki aya g\u00f6re 0,4 puan gerileyerek %74,2 seviyesine indi. Mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f KKO ise 0,3 puanl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle %74,1 olarak kaydedildi.Bu veriler, \u00fcretim hatlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte birinin h\u00e2len bo\u015f kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani firmalar\u0131n \u201ctam kapasite\u201d yerine \u201ck\u0131smen kapasiteyle, talepten emin olmadan ve riskleri minimize ederek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Seyir: 2024 ve 2025 Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131Son iki y\u0131l\u0131n verileri daha geni\u015f bir perspektiften incelendi\u011finde tablo daha \u00e7arp\u0131c\u0131 h\u00e2le geliyor:Ay 2024 2025Ocak 76,2 74,6\u015eubat 76,4 74,5Mart 76,2 74,4Nisan 76,7 74,3May\u0131s 76,3 75,0Haziran 76,3 74,6Temmuz75,9 74,22024 y\u0131l\u0131nda KKO, dalgalanmakla birlikte %76 band\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde tutunurken, 2025\u2019in ilk aylar\u0131ndan itibaren bu seviye kademeli olarak geriledi ve temmuz ay\u0131nda son 19 ay\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck noktas\u0131 olan %74,2\u2019ye indi.Bu tablo, firmalar\u0131n 2025 y\u0131l\u0131na daha zay\u0131f bir talep ve daha y\u00fcksek belirsizlik ortam\u0131nda girdi\u011fini ve \u00fcretim planlar\u0131n\u0131 daha ihtiyatl\u0131 \u015fekilde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.Sekt\u00f6r Baz\u0131nda G\u00f6r\u00fcn\u00fcm: Kim Daha Fazla Fren Yapt\u0131?KKO verileri toplam ortalamay\u0131 verse de as\u0131l hik\u00e2ye sekt\u00f6rlerin detay\u0131nda sakl\u0131:*Otomotiv ve yan sanayi: Avrupa pazar\u0131ndaki yava\u015flama ve artan maliyet bask\u0131s\u0131 nedeniyle sipari\u015flerde duraksama, baz\u0131 fabrikalar\u0131n vardiya azaltmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.*Tekstil ve haz\u0131r giyim: Hem i\u00e7 piyasada al\u0131m g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc hem de ihracatta sipari\u015flerdeki azalma, kapasite kullan\u0131m\u0131nda gerilemeyi tetikledi.*Kimya ve plastik: Hammadde fiyatlar\u0131ndaki dalgalanma ve enerji maliyetlerinin y\u00fcksek seyretmesi, firmalar\u0131 \u00fcretim k\u0131s\u0131nt\u0131s\u0131na itti.*Makine ve te\u00e7hizat: K\u0131smen daha diren\u00e7li kald\u0131; \u00f6zellikle yat\u0131r\u0131m mallar\u0131na olan talebin zay\u0131f da olsa s\u00fcrmesi sayesinde kapasite kullan\u0131m\u0131nda daha s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc.Bu tablo, \u00f6zellikle ihracat ba\u011f\u0131ml\u0131 ve enerji-yo\u011fun sekt\u00f6rlerin 2025\u2019in ilk yar\u0131s\u0131nda daha k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu ortaya koyuyor.D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn Arkas\u0131nda Ne Var?Kapasite kullan\u0131m oran\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f tek ba\u015f\u0131na bir mevsimsel dalgalanma de\u011fil; ard\u0131nda pek \u00e7ok fakt\u00f6r var:*\u0130\u00e7 talepteki so\u011fuma: Y\u00fcksek enflasyon ve kredi maliyetleri, t\u00fcketicilerin dayan\u0131kl\u0131 mal ve otomobil gibi y\u00fcksek tutarl\u0131 harcamalar\u0131n\u0131 ertelemesine yol a\u00e7t\u0131.*D\u0131\u015f pazarda zay\u0131fl\u0131k: Avrupa ba\u015fta olmak \u00fczere ana ihracat pazarlar\u0131ndaki ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin yava\u015flamas\u0131, sipari\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 zay\u0131flatt\u0131.*Maliyet bask\u0131s\u0131: Enerji, i\u015f\u00e7ilik ve hammadde maliyetlerinin h\u00e2len y\u00fcksek seyretmesi, firmalar\u0131 \u201cdaha az kapasiteyle, daha se\u00e7ici \u00fcretim\u201d modeline itti.*Belirsizlik: Kur oynakl\u0131\u011f\u0131, k\u00fcresel ticaretteki riskler ve i\u00e7 siyasetteki beklentiler, firmalar\u0131n yeni yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ve \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 planlar\u0131n\u0131 frenlemesine neden oldu.D\u00fcnya ile Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma: T\u00fcrkiye Nerede Duruyor?T\u00fcrkiye\u2019de kapasite kullan\u0131m oran\u0131 Temmuz itibar\u0131yla %74,2 seviyesindeyken, Euro B\u00f6lgesi\u2019nde son a\u00e7\u0131klanan veriler %80 civar\u0131nda. Almanya ve \u0130talya gibi sanayi devlerinde de 2025\u2019in ilk yar\u0131s\u0131nda hafif d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclse de oran h\u00e2len T\u00fcrkiye\u2019nin 5-6 puan \u00fczerinde.Bu fark; daha y\u00fcksek teknoloji ve katma de\u011ferli \u00fcretimin, istihdam ve yat\u0131r\u0131mda devam eden istikrar\u0131n, sanayinin kapasitesini daha verimli kullanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.Gelece\u011fe Bak\u0131\u015f: Temkinli \u0130yimserlikPeki, y\u0131l\u0131n kalan\u0131nda ne bekleniyor?*\u0130\u00e7 talepte toparlanma ihtimali: Turizm gelirlerinin art\u0131\u015f\u0131 ve yaz sonu harcamalar\u0131, y\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde \u00fcretime destek verebilir.*\u0130hracatta yeni pazarlar: Orta Do\u011fu, Kuzey Afrika ve Orta Asya \u00fclkelerine a\u00e7\u0131lma giri\u015fimleri, kapasitenin daha etkin kullan\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilir.*Yat\u0131r\u0131m ortam\u0131: Kur ve faiz beklentilerindeki istikrar, ertelenen yat\u0131r\u0131mlar\u0131n devreye al\u0131nmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilir.*Teknoloji ve verimlilik yat\u0131r\u0131mlar\u0131: Dijitalle\u015fme ve enerji verimlili\u011fi projeleri, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli firmalarda \u00fcretim kapasitesini daha etkin h\u00e2le getirebilir.Ancak t\u00fcm bu olumlu senaryolar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, k\u00fcresel ekonomide ciddi bir \u015fok ya\u015fanmamas\u0131 ve i\u00e7 piyasada enflasyonist bask\u0131lar\u0131n kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olacak.Sonu\u00e7: Yava\u015flayan \u00c7arklar, Bekleyen F\u0131rsatlarTemmuz 2025 verileri, T\u00fcrkiye imalat…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3672,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,267],"tags":[341,339],"class_list":["post-3671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazarlari","category-zafer-ozcivan","tag-uretim","tag-uretimde-kapasite-kullanimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3673,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3671\/revisions\/3673"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}