Son y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de derinle\u015fen ekonomik kriz art\u0131k sadece en yoksul kesimi de\u011fil, giderek daha geni\u015f halk kitlelerini etkisi alt\u0131na al\u0131yor. Artan enflasyon, i\u015fsizlik, hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck gelir d\u00fczeyleriyle ba\u015f edemeyen milyonlarca vatanda\u015f, \u00e7areyi sosyal yard\u0131mlarda ar\u0131yor. Bunu rakamlar \u00e7ok net bir \u015fekilde ortaya koyuyor: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yard\u0131m hatt\u0131 olan Alo 144, sadece son 4 y\u0131lda 34 milyon 3 bin 818 kez aranm\u0131\u015f. Her bir arama, temel ya\u015fam ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakta zorlanan bir insan\u0131 temsil ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu durum art\u0131k s\u0131radan bir ekonomik g\u00f6stergenin \u00e7ok \u00f6tesinde; yoksullu\u011fun kitleselle\u015fti\u011fini, sosyal yard\u0131m\u0131n ise ola\u011fan hale geldi\u011fini g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye\u2019de devlet yard\u0131m\u0131 bir destek olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, bir hayatta kalma arac\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n
BA\u015eVURULARIN SAYISI YIL YIL KATLANARAK ARTTI<\/p>\n\n\n\n
Veriler, ekonomik gidi\u015fat\u0131n halk \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkisini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Bakan Mahinur \u00d6zdemir G\u00f6kta\u015f\u2019\u0131n verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re:<\/p>\n\n\n\n
2020 y\u0131l\u0131nda Alo 144\u2019e 6 milyon 638 bin 270 ki\u015fi yard\u0131m i\u00e7in ba\u015fvurdu.<\/p>\n\n\n\n
2021 y\u0131l\u0131nda bu say\u0131 6 milyon 26 bin 918 oldu.<\/p>\n\n\n\n
2022\u2019de rekor k\u0131r\u0131ld\u0131: 9 milyon 7 bin 545 ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
2023\u2019te az da olsa bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fansa da ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 yine 7 milyon 383 bin 143 oldu.<\/p>\n\n\n\n
2024 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, sadece ilk be\u015f ayda bile 4 milyon 947 bin 942 ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu rakamlar tek ba\u015f\u0131na bile T\u00fcrkiye\u2019de derin bir sosyal yara oldu\u011funu ispatl\u0131yor. \u00d6zellikle k\u00f6m\u00fcr, g\u0131da ve bar\u0131nma yard\u0131m\u0131 gibi temel ya\u015fam gereksinimleri i\u00e7in yap\u0131lan ba\u015fvurular, toplumun \u00f6nemli bir kesiminin art\u0131k en temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bile kendi ba\u015f\u0131na kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
BAKANLI\u011eIN A\u00c7IKLAMASI: FARKINDALIK MI, GER\u00c7EKLERDEN KA\u00c7I\u015e MI?<\/p>\n\n\n\n
Aile Bakan\u0131 Mahinur \u00d6zdemir G\u00f6kta\u015f ise bu art\u0131\u015f\u0131, yoksullu\u011fun derinle\u015fmesine de\u011fil, sosyal devletin daha fazla ki\u015fiye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131yor. Bakan, \u201cYararlan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f, yoksullu\u011fun artmas\u0131ndan ziyade sosyal devlet uygulamalar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor\u201d diyerek tabloyu farkl\u0131 bir yerden okumay\u0131 tercih ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Buna ek olarak, vatanda\u015flar\u0131n sosyal yard\u0131mlarla ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bilgi d\u00fczeyinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunarak, ba\u015fvuru say\u0131lar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015fi olumlu bir geli\u015fme gibi sunuyor. Oysa ger\u00e7ek \u015fu ki: E\u011fer her y\u0131l milyonlarca insan yard\u0131m istemek zorunda kal\u0131yorsa, burada konu\u015fulmas\u0131 gereken \u015fey fark\u0131ndal\u0131k de\u011fil, ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye itilen milyonlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 travmad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
G\u00d6RMEZDEN GEL\u0130NEN B\u0130R SORUN: \u00c7ARES\u0130ZL\u0130K<\/p>\n\n\n\n
Bu kadar y\u00fcksek yard\u0131m ba\u015fvurusunu fark\u0131ndal\u0131k art\u0131\u015f\u0131yla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, yoksullu\u011fu g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lmak anlam\u0131na geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7a\u011fr\u0131larda bulunan insanlar, yaln\u0131zca bilgi sahibi olduklar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, mecbur kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in yard\u0131m istiyorlar. \u0130\u015f bulamayan gen\u00e7lerden, ge\u00e7inemeyen emeklilere; \u00fc\u00e7 kuru\u015f maa\u015fla \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okutmaya \u00e7al\u0131\u015fan ailelerden, ay sonunu getiremeyen beyaz yakal\u0131lara kadar geni\u015f bir kesim, art\u0131k sosyal yard\u0131mlara bel ba\u011flam\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n
Bu tablo ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019de sosyal s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda derin bir u\u00e7urum olu\u015ftu\u011funun da g\u00f6stergesi. Zenginler daha da zenginle\u015firken, orta s\u0131n\u0131f h\u0131zla eriyor, alt gelir grubu ise hayatta kalmak i\u00e7in devlet kap\u0131s\u0131nda bekliyor.<\/p>\n\n\n\n
SOSYAL YARDIMLAR KALICI \u00c7\u00d6Z\u00dcM M\u00dc, GE\u00c7\u0130C\u0130 YAMA MI?<\/p>\n\n\n\n
Evet, sosyal yard\u0131mlar k\u0131sa vadede \u00f6nemli bir destek olabilir. Ancak bu yard\u0131mlar, kal\u0131c\u0131 bir ekonomik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn yerini alamaz. Milyonlarca insan\u0131n her y\u0131l devletten k\u00f6m\u00fcr, g\u0131da veya bar\u0131nma yard\u0131m\u0131 talep etmesi, asl\u0131nda \u00fcretime dayal\u0131 olmayan, t\u00fcketimi bile bor\u00e7la s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bir ekonomi modelinin iflas etti\u011fini g\u00f6steriyor. Bu yard\u0131mlar\u0131n sistematikle\u015fmesi, vatanda\u015flar\u0131 \u00fcretken olmaktan \u00e7ok ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Devletin g\u00f6revi sadece yard\u0131m etmek de\u011fil; insanlar\u0131n yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duymadan ya\u015fayabilece\u011fi bir ekonomik d\u00fczeni kurmakt\u0131r. E\u011fer 34 milyon ki\u015fi sosyal yard\u0131m ar\u0131yorsa, bu sistemin de\u011fil, ekonomik modelin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn resmidir.<\/p>\n\n\n\n
SONU\u00c7: YOKSULLUKLA M\u00dcCADELE, YARDIMLA DE\u011e\u0130L ADALETLE OLUR<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut tablo, sosyal yard\u0131mlara olan ihtiyac\u0131n azalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tersine artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde ortaya koyuyor. Her ge\u00e7en y\u0131l bu sistemin daha fazla ki\u015fiyi i\u00e7ine almas\u0131, iktidar\u0131n ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesi de\u011fil, toplumsal bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r. E\u011fer bir \u00fclkede 4 y\u0131lda 34 milyon ki\u015fi yard\u0131m i\u00e7in arama yap\u0131yorsa, bu art\u0131k bir sosyal politika ba\u015far\u0131s\u0131 de\u011fil, bir yoksulluk krizi alarm\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm; ge\u00e7ici yard\u0131mlar de\u011fil, adil gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, istihdam olanaklar\u0131, ya\u015fam maliyetlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve \u00fcretime dayal\u0131 bir ekonomiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Aksi halde bu yard\u0131m kuyru\u011fu, yaln\u0131zca uzamakla kalmaz; yeni nesillerin de gelece\u011fini ipotek alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN<\/p>\n\n\n\n
Ekonomist-Yazar<\/p>\n\n\n\n