Pek \u00e7ok ki\u015fi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 soka\u011f\u0131n ne denli deprem riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya binalar\u0131n\u0131n dayan\u0131kl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor. Peki AFAD\u2019\u0131n etkile\u015fimli deprem tehlikesi haritas\u0131 nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r?
23 Nisan\u2019da Silivri a\u00e7\u0131klar\u0131nda meydana gelen 6,2 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem ve devam\u0131ndaki art\u00e7\u0131lar \u0130stanbullular\u0131 pani\u011fe sevk ederken, sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 hem bireysel hem de kurumsal \u00e7apta hangi \u00f6nlemleri alabileceklerini tart\u0131\u015f\u0131yor.
Uzmanlar 7 \u00fczeri olas\u0131 bir depremin yarataca\u011f\u0131 ivmenin \u015fehrin her soka\u011f\u0131n\u0131 farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Ancak pek \u00e7ok ki\u015fi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 soka\u011f\u0131n ne denli deprem riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya binalar\u0131n\u0131n dayan\u0131kl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor.
\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n (AFAD) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Deprem Tehlike Haritalar\u0131n\u0131n etkile\u015fimli internet sitesi, \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan yurtta\u015flara kendi sokaklar\u0131n\u0131n deprem riskini analiz etme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131yor.
Kullan\u0131c\u0131lar adres veya koordinat girerek ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerin deprem ivmesini ve risk de\u011ferini \u00f6\u011frenerek bu etkile\u015fimli haritay\u0131 bir hareket noktas\u0131 olarak kullanabilir.
\u0130lk olarak 1996\u2019da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren harita 2018\u2019de AFAD taraf\u0131ndan g\u00fcncellenmi\u015fti. S\u00f6z konusu g\u00fcncellemede bir \u00f6nceki haritadan farkl\u0131 olarak \u201cdeprem b\u00f6lgeleri\u201d yerine \u201cen b\u00fcy\u00fck yer ivmesi\u201d de\u011ferleri g\u00f6sterilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.
AFAD \u00f6nceki hafta 2025 y\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Deprem Tehlike Haritas\u0131n\u0131 yay\u0131nlayarak yeniden bir g\u00fcncelleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Etkile\u015fimli haritalar, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n belirli koordinatlar\u0131 se\u00e7ebilece\u011fi, b\u00f6lgelere \u00f6zel bilgiler edinebilece\u011fi ve farkl\u0131 alanlar aras\u0131nda gezegebilece\u011fi web siteleri anlam\u0131na geliyor.
AFAD\u2019\u0131n etkile\u015fimli risk haritas\u0131na da https:\/\/tdth.afad.gov.tr adresinden ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.
Adrese girdikten sonra a\u00e7\u0131lan sayfada kullan\u0131c\u0131lar, e-Devlet bilgilerinizle sisteme giri\u015f yap\u0131yor. Bu ad\u0131m kimlik do\u011frulamas\u0131 i\u00e7in gerekli.
Giri\u015f yapt\u0131ktan sonra ana sayfan\u0131n sol \u00fcst k\u00f6\u015fesinde \u201cAdres Sorgulama\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc yer al\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131lar buradan il, il\u00e7e ve mahalle bilgilerinizi girerek sorgulama yapabiliyor.
\u0130vme yak\u0131n sokaklarda bile de\u011fi\u015febiliyor
Etkile\u015fimli haritada herhangi bir mahalle veya sokakta arama yapan kullan\u0131c\u0131lar bir soka\u011f\u0131n risk g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn hemen yak\u0131ndaki bir di\u011fer sokaktan farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rebilir.
Zira bu riski etkileyen bir dizi fakt\u00f6r var. Zemin t\u00fcr\u00fc bunlardan biri. Kaya zeminler deprem dalgalar\u0131n\u0131 daha az b\u00fcy\u00fct\u00fcrken, yumu\u015fak, gev\u015fek zeminler (\u00f6rne\u011fin dolgu alanlar, al\u00fcvyonlar) deprem dalgalar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcyor ve daha b\u00fcy\u00fck ivmelere yol a\u00e7\u0131yor.
Benzer \u015fekilde fay hatt\u0131na uzakl\u0131k, yer \u015fekilleri ve yeralt\u0131 su seviyesi de bu ivmeleri etkileyebiliyor. Nitekim suya doygun zeminler s\u0131v\u0131la\u015fabiliyor ve bu da ivmeyi art\u0131rabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
23 Nisan g\u00fcn\u00fc meydana gelen 6.2\u2019lik depremde bina i\u00e7indeki yap\u0131larda hasar olu\u015ftu\u011funa dair g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler sosyal medyaya yans\u0131rken Silivri Devlet Hastanesi\u2019ndeki hastalar, hastanenin bah\u00e7esine tahliye edilmi\u015fti.
Hastane binas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu soka\u011f\u0131 ve mahalleyi etkile\u015fimli haritada g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek m\u00fcmk\u00fcn.
Haritada Silivri Devlet Hastanesi\u2019nin yer ald\u0131\u011f\u0131 Nedim Beyaz g\u00fcl Sokak\u2019\u0131n deprem risk analizinde a\u00e7\u0131k renkte, hastaneye \u00e7ok yak\u0131n konumdaki di\u011fer sokaklar\u0131n ise daha koyu bir k\u0131rm\u0131z\u0131yla i\u015faretlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir.
Nedim Beyaz g\u00fcl Sokak\u2019\u0131n risk analizini g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in \u015fu ad\u0131mlar\u0131 izlemek gerekiyor:
1. Sol men\u00fcdeki \u201cBilgi al\u201d butonuna t\u0131klay\u0131n.
2. Ard\u0131ndan imleci bilgi almak istedi\u011finiz soka\u011fa getirerek \u00fczerine t\u0131klay\u0131n.
3. A\u00e7\u0131lan pencerede Katman, De\u011fer, Enlem ve Boylam bilgileri yer al\u0131r.
Burada kullan\u0131c\u0131lar Katman ve De\u011fer bilgilerini kaydedebilir. Bu bilgiler se\u00e7ili soka\u011f\u0131n deprem riski analizini yapmay\u0131 sa\u011fl\u0131yor.
Silivri Devlet hastanesi \u00f6rne\u011finde haritadan elde edilen bilgiler, \u201cPGA 475 \/ 0.320 g\u201d \u015feklinde.<\/p>\n\n\n\n
PGA 475 katman\u0131 kabaca, \u201cBu b\u00f6lgede 475 y\u0131lda bir olacak b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir depremde, yerin sallanmas\u0131 (ivmesi) ne kadar olur?\u201d demek.
475 y\u0131lda bir olan seyrek depremler genelde b\u00fcy\u00fck ve ciddi sars\u0131nt\u0131lar anlam\u0131na geliyor ki bu da uzmanlar\u0131n bekledi\u011fi b\u00fcy\u00fck \u0130stanbul depremiyle uyumlu.
Yani AFAD haritas\u0131ndaki risk analizi 475 y\u0131lda bir olacak b\u00fcy\u00fck bir deprem senaryosuna g\u00f6re hesaplanm\u0131\u015f oluyor.
Buradaki PGA ifadesi \u201cmaksimum yer ivmesi\u201d demek. S\u00f6z konusu ifade beklenen deprem s\u0131ras\u0131nda yerin en h\u0131zl\u0131 sallanaca\u011f\u0131 an\u0131 belirtiyor.
\u201c0.320 g\u201d ise risk de\u011ferini belirtmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Bu ifadedeki \u201cg\u201d harfi de yer\u00e7ekimi (\u0130ngilizce gravity) i\u00e7in kullan\u0131lan bir \u00f6l\u00e7\u00fc birimi.
S\u00f6z konusu de\u011ferlerin deprem riski a\u00e7\u0131s\u0131ndan yorumlan\u0131\u015f\u0131 \u015fu \u015fekilde:
0.1 g ve alt\u0131: D\u00fc\u015f\u00fck riskli b\u00f6lgeler
0.1 g \u2013 0.3 g aras\u0131: Orta riskli b\u00f6lgeler
0.3 g \u2013 0.6 g aras\u0131: Y\u00fcksek riskli b\u00f6lgeler
0.6 g \u00fczeri: \u00c7ok y\u00fcksek riskli b\u00f6lgeler
Silivri Devlet Hastanesi \u00f6rne\u011finde harita \u00fczerinde i\u015faretlenen b\u00f6lgeye verilen 0.320 g de\u011feri, 475 y\u0131lda bir olabilecek b\u00fcy\u00fck bir deprem s\u0131ras\u0131nda yer\u00e7ekiminin y\u00fczde 32\u2019si kadar bir ivmeyle yerin sallanaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor.
0.320 g, tam olarak \u201cy\u00fcksek risk\u201d b\u00f6lgesinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu hesaplama hastane binas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgenin deprem a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlikeli say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yani buradaki yap\u0131lar\u0131n mutlaka deprem y\u00f6netmeli\u011fine uygun yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.
Uygun olmayan yap\u0131larda bu deprem riski alt\u0131nda ciddi hasar olu\u015fabilir.
Kullan\u0131c\u0131lar b\u00f6lgelerinin deprem riskini \u00f6\u011frendikten sonra bina tespit uygulamalar\u0131n\u0131 kullanarak belediye y\u00f6netimlerinden binalar\u0131n\u0131 incelemesini isteyebilir.
\u00d6rne\u011fin \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin (\u0130BB) H\u0131zl\u0131 Tarama Tespiti Projesi mevcut.
Kullan\u0131c\u0131lar https:\/\/binatespitiformu.ibb.gov.tr\/basvuru\/<\/a> adresinden ba\u015fvuru olu\u015fturarak talepte bulunabiliyor.
Yap\u0131lacak inceleme sonucunda Y\u00fcksek Risk bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tespit edilen binalara ait sonu\u00e7 bilgileri, binan\u0131n bulundu\u011fu \u0130l\u00e7e Belediyesi ile payla\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece il\u00e7e belediyesinin yetkisi d\u00e2hilinde yap\u0131n\u0131n sahiplerinden 6306 say\u0131l\u0131 Kanun veya T\u00fcrkiye Bina Deprem Y\u00f6netmeli\u011fi (2018) kapsam\u0131nda inceleme yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 isteniyor.
Hem kirac\u0131lar hem de konutun sahipleri bu ba\u015fvuru sistemini kullanarak talepte bulunabiliyor. Ancak istenen bilgiler aras\u0131nda tapu foto\u011fraf\u0131, ada ve parsel bilgileri de var.<\/p>\n\n\n\n