Sanayi ve Teknoloji Bakan\u0131 Mehmet Fatih Kac\u0131r taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan ve 2030 y\u0131l\u0131 sonuna kadar ge\u00e7erli olacak Yeni Yat\u0131r\u0131m Te\u015fvik Sistemi, T\u00fcrkiye\u2019nin sanayile\u015fme s\u00fcrecinde k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fim yaratma iddias\u0131 ta\u015f\u0131yor. Bu sistem yaln\u0131zca ekonomik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgesel kalk\u0131nma, dijitalle\u015fme, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve yerli \u00fcretimi de \u00f6nceleyen bir yap\u0131ya sahip. A\u00e7\u0131klanan maddeler do\u011frultusunda hem mevcut yat\u0131r\u0131m iklimi daha cazip hale getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor hem de \u00fclkenin kalk\u0131nma dengesizliklerine yap\u0131sal bir yan\u0131t verilmek isteniyor.<\/p>\n\n\n\n
YATIRIMIN %20\u2019S\u0130NE, 240 M\u0130LYON TL\u2019YE VARAN TE\u015eV\u0130K<\/p>\n\n\n\n
Yat\u0131r\u0131m kredilerine sa\u011flanacak faiz\/k\u00e2r pay\u0131 deste\u011fiyle birlikte yat\u0131r\u0131m tutar\u0131n\u0131n %20\u2019sine ve azami 240 milyon TL\u2019ye kadar nakdi destek verilecek olmas\u0131, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli ve stratejik yat\u0131r\u0131mlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir finansman rahatl\u0131\u011f\u0131 sunuyor. Bu t\u00fcr desteklerin yat\u0131r\u0131mc\u0131ya do\u011frudan kaynak sa\u011flamas\u0131, reel sekt\u00f6r\u00fcn finansman y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131rken yat\u0131r\u0131m yapma kararlar\u0131n\u0131 da h\u0131zland\u0131racakt\u0131r<\/p>\n\n\n\n
Faiz\/k\u00e2r pay\u0131 deste\u011fi gibi mekanizmalar, y\u00fcksek faiz ortam\u0131nda yat\u0131r\u0131m\u0131 cazip k\u0131lmak ad\u0131na yerinde bir hamle. Ancak destekten faydalanacak projelerin ger\u00e7ekten \u00fcretim odakl\u0131 ve ithalat ikamesi sa\u011flayacak nitelikte se\u00e7ilmesi \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n
D\u0130J\u0130TAL VE YE\u015e\u0130L D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcME AYRI\u015eTIRICI TE\u015eV\u0130K<\/p>\n\n\n\n
Yeni sistem, dijitalle\u015fme ve ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yat\u0131r\u0131mlar\u0131na \u00f6zel destek sunmay\u0131 vadediyor. Yerel Kalk\u0131nma Hamlesi \u00e7er\u00e7evesinde her il i\u00e7in d\u00f6rt ana yat\u0131r\u0131m konusu belirlenecek ve yerel \u00f6nceliklere g\u00f6re destek sa\u011flanacak.<\/p>\n\n\n\n
Dijital ve \u00e7evreci \u00fcretim art\u0131k sadece l\u00fcks de\u011fil, bir zorunluluk. Bu y\u00fczden bu alanlara \u00f6zel te\u015fvik verilmesi isabetli. Ancak bu te\u015fviklerin sahada nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131, b\u00fcrokrasiden ne kadar ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 belirleyici olacak.<\/p>\n\n\n\n
KDV VE KURUMLAR VERG\u0130S\u0130NDE YEN\u0130 \u0130ND\u0130R\u0130MLER<\/p>\n\n\n\n
Te\u015fvik sistemi kapsam\u0131nda KDV muafiyeti ve %20 ila %50 oran\u0131nda kurumlar vergisi indirimi sunulacak. Ayr\u0131ca istihdam te\u015fvikleri 6 b\u00f6lgede sosyo-ekonomik geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyine g\u00f6re kademelendirilecek ve s\u00fcresi art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n
Vergi indirimleri yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131nda do\u011frudan etkili. Ancak esas mesele, bu vergi indirimlerinin sadece yat\u0131r\u0131m s\u00fcrecine de\u011fil, sonras\u0131ndaki \u00fcretim ve ihracat s\u00fcrecine de yay\u0131lmas\u0131. Aksi halde yat\u0131r\u0131m yap\u0131l\u0131yor ama s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik sa\u011flanam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
SGK PR\u0130M\u0130 10-14 YIL DEVLETTEN: \u0130ST\u0130HDAMA DEV DESTEK<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6lge illeri, depremden etkilenen il\u00e7eler ve cazibe merkezleri gibi \u00f6ncelikli b\u00f6lgelerde, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n SGK primlerinin hem i\u015fveren hem \u00e7al\u0131\u015fan pay\u0131 devlet taraf\u0131ndan uzun y\u0131llar boyunca kar\u015f\u0131lanacak. Bu da do\u011frudan istihdam maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrecek.<\/p>\n\n\n\n
Bu destek \u00f6zellikle deprem b\u00f6lgesi i\u00e7in can suyu niteli\u011finde. Ancak kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7 al\u0131nabilmesi i\u00e7in altyap\u0131, bar\u0131nma, ula\u015f\u0131m gibi unsurlar\u0131n da bu yat\u0131r\u0131mlarla e\u015fzamanl\u0131 geli\u015ftirilmesi gerekiyor. Aksi halde te\u015fvik uygulan\u0131r ama yat\u0131r\u0131mc\u0131 gitmez.<\/p>\n\n\n\n
GENEL TE\u015eV\u0130K S\u0130STEM\u0130 SONA ERD\u0130: ARTIK SE\u00c7\u0130C\u0130 DESTEK VAR<\/p>\n\n\n\n
Kapasite fazlas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck verimlili\u011fe sahip sekt\u00f6rler te\u015fvik d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Art\u0131k yaln\u0131zca \u201cHedef Sekt\u00f6rler\u201d kapsam\u0131ndaki yat\u0131r\u0131mlar desteklenecek ve yerli makine \u00fcreticilerine \u00f6zel koruma sa\u011flanacak.<\/p>\n\n\n\n
Te\u015fviklerin se\u00e7ici olmas\u0131 do\u011fru. Geni\u015f yelpazede verilen te\u015fvikler verimsiz alanlara y\u00f6nelimi art\u0131r\u0131yordu. Ancak yerli makine \u00fcreticisinin ger\u00e7ekten desteklenebilmesi i\u00e7in bu firmalara Ar-GE, tasar\u0131m ve pazarlama deste\u011fi de verilmesi \u015fart.<\/p>\n\n\n\n
MARMARA’DAN ANADOLU\u2019YA SANAY\u0130 TA\u015eIMA STRATEJ\u0130S\u0130<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6lgedeki sanayi tesislerinin, 4., 5. ve 6. b\u00f6lgelere ta\u015f\u0131nmas\u0131 durumunda, ta\u015f\u0131n\u0131lan b\u00f6lgedeki t\u00fcm te\u015fviklerden faydalan\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak. Bu \u015fekilde Marmara \u00fczerindeki altyap\u0131 ve \u00e7evre y\u00fck\u00fc azalt\u0131lacak, Anadolu ise sanayile\u015fmede daha etkin hale getirilecek.<\/p>\n\n\n\n
Marmara’da sanayi art\u0131k doyuma ula\u015ft\u0131 ve \u00e7evresel y\u00fck \u00e7ok artt\u0131. Anadolu’ya y\u00f6nelimin te\u015fvik edilmesi do\u011fru. Ancak bu ta\u015f\u0131nma s\u00fcreci lojistik, i\u015f g\u00fcc\u00fc ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 gibi bir\u00e7ok alanda kapsaml\u0131 planlama gerektiriyor. Bu sadece \u201cyer tahsisi\u201d ile olacak bir i\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
PLANLI SANAY\u0130LE\u015eME \u0130\u00c7\u0130N \u00dcST B\u00d6LGE TE\u015eV\u0130K\u0130<\/p>\n\n\n\n
OSB ve End\u00fcstri B\u00f6lgeleri\u2019nde yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar, bir \u00fcst geli\u015fmi\u015flik b\u00f6lgesinin te\u015fviklerinden yararlanacak. B\u00f6ylece yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirilmesi daha planl\u0131 hale getirilecek.<\/p>\n\n\n\n
Bu te\u015fvik, sanayile\u015fmenin sadece rastlant\u0131sal de\u011fil planl\u0131 bi\u00e7imde y\u00f6nlendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli. Ancak uygulamada bu t\u00fcr b\u00f6lgeler aras\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131n yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131na etkisinin netle\u015fmesi zaman alabilir.<\/p>\n\n\n\n
GENEL DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n\n\n\n
Yeni Yat\u0131r\u0131m Te\u015fvik Sistemi, yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 sadece ekonomik de\u011fil; co\u011frafi, teknolojik ve stratejik \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re \u015fekillendirmeyi hedefliyor. \u00d6zellikle b\u00f6lgesel kalk\u0131nma ve yerli sanayinin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sistemin i\u00e7inde \u00f6nemli mekanizmalar mevcut. Ancak sistemin ba\u015far\u0131s\u0131, bu mekanizmalar\u0131n \u015feffaf, h\u0131zl\u0131 ve b\u00fcrokrasiden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imde i\u015fletilmesine ba\u011fl\u0131.<\/p>\n\n\n\n
A\u00e7\u0131klanan sistem, niyet ve y\u00f6nelim olarak do\u011fru yolda. Ama sahadaki uygulama kalitesi her \u015feyin belirleyicisi olacak. Bu sistem, yaln\u0131zca k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde de\u011fil, Anadolu\u2019daki bir yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n hayat\u0131na ger\u00e7ekten dokunabilirse ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN<\/p>\n\n\n\n
Ekonomist-Yazar<\/p>\n\n\n\n