Hala oy say\u0131m\u0131n\u0131n devam etti\u011fi yerler olsa da Trump, ABD ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 garantiledi. \u0130\u015fte, se\u00e7imlerden \u00e7\u0131kar\u0131lacak be\u015f \u00f6nemli sonu\u00e7.<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump, Pensilvanya ve Wisconsin gibi kilit \u00f6neme sahip eyaletleri kazanarak ABD’nin 47. ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n
Anketler eski ba\u015fkan ile Demokrat aday Kamala Harris’in haftalard\u0131r k\u0131ran k\u0131rana bir yar\u0131\u015f i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Se\u00e7imlerin hen\u00fcz sonu\u00e7lanmad\u0131\u011f\u0131 eyaletler olsa da Trump \u00e7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc zaferi garantiledi.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte bu \u00e7alkant\u0131l\u0131 se\u00e7imden \u00e7\u0131kar\u0131lacak baz\u0131 sonu\u00e7lar:<\/p>\n\n\n\n
1. Trump, Pensilvanya’da fark\u0131 a\u00e7t\u0131<\/p>\n\n\n\n
Trump, Georgia, Pennsylvania ve Wisconsin gibi \u00f6nemli eyaletlerde rakibine k\u0131yasla bask\u0131n performans g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n
Pensilvanya, Harris’in kampanyas\u0131 i\u00e7in kazan\u0131lmas\u0131 gereken bir eyalet olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu ancak yar\u0131\u015f\u0131n \u00e7eki\u015fmeli ge\u00e7mesi de bekleniyordu. Mevcut Ba\u015fkan Joe Biden 2020’de bu eyaleti sadece 81.000 oy farkla kazanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Eyalet daha \u00f6nce 1992 ve 2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Demokratlar\u0131 tercih etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Cumhuriyet\u00e7i e\u011filimli k\u0131rsal il\u00e7elerde Trump eyalette daha iyi performans g\u00f6sterdi ve Biden’\u0131n 2020’de az bir farkla kazand\u0131\u011f\u0131 eyaletin kuzeydo\u011fusundaki Erie County’yi almas\u0131 muhtemel g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n
Harris, Philadelphia ve Pittsburgh gibi sol e\u011filimli \u015fehirlerde Biden’\u0131n 2020 se\u00e7imlerine k\u0131yasla daha d\u00fc\u015f\u00fck performans g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n
2. Trump lehine demografik de\u011fi\u015fim se\u00e7im sonucunu etkiledi<\/p>\n\n\n\n
AP VoteCast’in 120.000’den fazla se\u00e7menle yapt\u0131\u011f\u0131 ankete g\u00f6re, siyah ve Latin se\u00e7menlerin Harris’i destekleme olas\u0131l\u0131klar\u0131 2020 se\u00e7imlerinde Biden’a olan desteklerinden daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Trump, se\u00e7menlerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 68’inin Latin k\u00f6kenli oldu\u011fu Florida’daki Miami-Dade il\u00e7esini kazand\u0131. Bu b\u00f6lge daha \u00f6nce Demokratlar\u0131n kalesiydi.<\/p>\n\n\n\n
AP VoteCast anketinde ayr\u0131ca, Trump’\u0131n gen\u00e7 se\u00e7menler aras\u0131nda 2020 se\u00e7imlerinde oldu\u011fundan daha iyi bir performans g\u00f6sterdi\u011fi ortaya konuldu.<\/p>\n\n\n\n
ABD’deki Purdue \u00dcniversitesi’nde siyaset bilimi profes\u00f6r\u00fc olan James McCann oylama \u00f6ncesinde Euronews’e verdi\u011fi deme\u00e7te, “Daha fazla etnik ve \u0131rksal farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n do\u011fal olarak Demokratlara avantaj sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki genel kan\u0131 vard\u0131 ve Demokratlar\u0131n medeni haklar\u0131 destekledi\u011fi 1960’lardan kalan bir miras olarak bunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rebilirsiniz,” dedi.<\/p>\n\n\n\n
McCann, “\u015eimdi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey, bu eski b\u00f6l\u00fcnmelerde baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin olabilece\u011fidir,” diye konu\u015ftu ve anketlere g\u00f6re, Trump’\u0131n, \u00f6nceki ba\u015fkanlara k\u0131yasla siyah erkek se\u00e7menler aras\u0131nda daha iyi performans g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n\n\n\n
3. Cumhuriyet\u00e7iler Senato’yu ald\u0131 ama Temsilciler Meclisi’ne hala belirsizlik h\u00e2kim<\/p>\n\n\n\n
Cumhuriyet\u00e7iler Montana, Bat\u0131 Virginia ve Ohio’da \u00fc\u00e7 sandalye kazanarak Senato’nun kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n
Genellikle Cumhuriyet\u00e7ilere oy veren bir eyalet olan Virginia’da se\u00e7menler, eski bir Demokrat ve ba\u011f\u0131ms\u0131z Joe Manchin’in koltu\u011funu oylad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Eyaletin Cumhuriyet\u00e7i valisi Jim Justice, koltu\u011fu Cumhuriyet\u00e7ilerin lehine kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ohio Senat\u00f6r\u00fc Demokrat Sherrod Brown da koltu\u011funu, Kolombiya’dan be\u015f ya\u015f\u0131nda ABD’ye gelen ve daha \u00f6nce galericilikle u\u011fra\u015fan Cumhuriyet\u00e7i Bernie Moreno’ya kapt\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Montana’da ise, Cumhuriyet\u00e7i Tim Sheehy, g\u00f6revdeki Demokrat Senat\u00f6r Jon Tester’\u0131 yendi.<\/p>\n\n\n\n
Demokratlar\u0131n meclisi de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in sadece birka\u00e7 sandalyeye ihtiya\u00e7 duydu\u011fu Temsilciler Meclisi’ni kimin kazanaca\u011f\u0131 hen\u00fcz belirsizli\u011fini koruyor. Cumhuriyet\u00e7iler 2022’de Temsilciler Meclisi’nin kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Demokratlar Temsilciler Meclisi’ni kazanabilirse, kontrol\u00fcn b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ya da h\u00fck\u00fcmetin b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc mevcut Kongre’ye benzer bir durum ortaya \u00e7\u0131kacak. ABD siyasetinde al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir durum olmasa da bu durum milletvekillerinin yasalar \u00fczerinde daha s\u0131k uzla\u015fmalar\u0131 gerekebilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n
4. Trump’\u0131n zaferi Avrupa’n\u0131n savunmas\u0131nda yank\u0131lanabilir<\/p>\n\n\n\n
Analistler se\u00e7im \u00f6ncesinde Euronews’e Trump’\u0131n “\u00d6nce Amerika” s\u00f6yleminin savunma, g\u00fcvenlik ve Avrupa \u00fclkeleriyle ticareti etkileyebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
Trump \u015fubat ay\u0131ndaki bir mitingde Kuzey Atlantik Antla\u015fmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (NATO) \u00fcyelerinin savunma harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rmamas\u0131 halinde onlar\u0131 korumayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi: “Faturalar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6demek zorundas\u0131n\u0131z.”<\/p>\n\n\n\n
Trump’\u0131n se\u00e7imi kazanmas\u0131 \u00fczerine NATO Genel Sekreteri Mark Rutte yorum yapmakta gecikmedi ve eski ba\u015fkan\u0131 kutlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n\n\n\n
“Onun liderli\u011fi ittifak\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc kalmas\u0131nda yine kilit rol oynayacakt\u0131r. NATO arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00fc\u00e7 yoluyla bar\u0131\u015f\u0131 ilerletmek i\u00e7in onunla yeniden \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 d\u00f6rt g\u00f6zle bekliyorum,” dedi.<\/p>\n\n\n\n
Bir ba\u015fka endi\u015fe konusu da Trump’\u0131n Ukrayna’y\u0131 desteklemeye devam edip etmeyece\u011fi.<\/p>\n\n\n\n
AB’nin Trump’\u0131n zaferine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Ukrayna’ya yard\u0131m\u0131 artt\u0131rmaya haz\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131 soruldu\u011funda Avrupa Komisyonu s\u00f6zc\u00fcs\u00fc, acele edilmemesi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n
Komisyon Ba\u015f S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Eric Mamer ise, \u201cKomisyon’un Ukrayna’da bar\u0131\u015f konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc pozisyonlar\u0131 var ve bu nedenle Ukrayna s\u00f6z konusu oldu\u011funda politikalar\u0131m\u0131z\u0131 ve \u00f6nceliklerimizi uygulamaya devam edece\u011fiz,\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
5. Avrupa sa\u011f\u0131 Trump’\u0131n zaferini ‘uyan\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131’ olarak selamlad\u0131<\/p>\n\n\n\n
Avrupa’daki sa\u011fc\u0131 siyaset\u00e7iler Trump’\u0131n zaferini memnuniyetle kar\u015f\u0131larken, Macaristan Ba\u015fbakan\u0131 Viktor Orb\u00e1n yeni ba\u015fkan\u0131 ilk kutlayan isim oldu ve bunu “\u00e7ok ihtiya\u00e7 duyulan bir zafer” olarak nitelendirdi.<\/p>\n\n\n\n
Trump daha \u00f6nce Orb\u00e1n’\u0131 “g\u00fc\u00e7l\u00fc bir lider” ve “harika” diyerek \u00f6vm\u00fc\u015f ve Trump’\u0131n zaferinin iki \u00fclke aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirece\u011fini belirten \u0130talyan Giorgia Meloni gibi di\u011fer sa\u011fc\u0131 liderlerle \u00e7al\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k oldu\u011funun sinyallerini vermi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Hollandal\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 siyaset\u00e7i Geert Wilders ise sosyal medya hesab\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mda, “Vatanseverler t\u00fcm d\u00fcnyada se\u00e7imleri kazan\u0131yor,” ifadelerini kullanarak, insanlar\u0131n “\u00f6nce \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve kendi uluslar\u0131n\u0131, \u00f6nce kendi halklar\u0131n\u0131 ve en \u00f6nemlisi yasa d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcn sona ermesini” istedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
Fransa’n\u0131n muhalif Ulusal Birlik (RN) partisinin lideri ve Avrupa Parlamentosu (AP) Milletvekili Jordan Bardella ise bu zaferi bir “uyan\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131” olarak nitelendirdi.<\/p>\n\n\n\n
“Bu, g\u00fc\u00e7 ve stratejik \u00f6zerklikle olan ili\u015fkimizi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in bir f\u0131rsatt\u0131r. Donald Trump bizi kendimizi savunmaya te\u015fvik etti\u011fine g\u00f6re, onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinleyelim,” dedi.<\/p>\n\n\n\n
(Yukar\u0131daki yaz\u0131 Euronews sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN<\/p>\n\n\n\n
Ekonomist-Yazar<\/p>\n\n\n\n