Euronews, Portekiz’e giderek buradaki beyin g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn nedenlerini, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Beyin g\u00f6\u00e7\u00fc, kalifiye i\u015f\u00e7ilerin daha iyi \u00fccretler ya da daha iyi ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 aray\u0131\u015f\u0131yla \u00fclkeyi terk etmesi olarak biliniyor.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6ylesine y\u00fcksek e\u011fitimli bir i\u015f g\u00fcc\u00fcne kucak a\u00e7an yerler ise “beyin g\u00f6\u00e7\u00fc” ile geli\u015fim g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Peki ya geride kalan b\u00f6lgeler? Bu b\u00f6lgeler “yetenek geli\u015ftirme tuzaklar\u0131” olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Buralarda nitelikli i\u015f g\u00fcc\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fclebiliyor ve \u00fcretkenlik azalabiliyor. Y\u00fcksek \u00f6\u011frenim oranlar\u0131 d\u00fc\u015ferken, bir yandan demografik de\u011fi\u015fiklikler de ya\u015fan\u0131yor. Bu durum yeni nesil gen\u00e7leri g\u00f6\u00e7 etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zorlayan bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n
Avrupa Komisyonu’na g\u00f6re bu durum AB n\u00fcfusunun neredeyse y\u00fczde 30’unu olu\u015fturan 82 b\u00f6lgeyi etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Portekiz, mevcut zorluklar\u0131n ve ara\u015ft\u0131r\u0131lan olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin a\u00e7\u0131k bir \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Portekizli gen\u00e7lerin y\u00fczde 30’unun yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Portekizli g\u00f6\u00e7menlerin y\u00fczde 70’i ise 40 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Portekiz h\u00fck\u00fcmeti vas\u0131fl\u0131 gen\u00e7leri elinde tutmak i\u00e7in 18-35 ya\u015f aras\u0131 i\u015f\u00e7ilerin vergilerini d\u00fc\u015f\u00fcrmek \u00fczere bir plan ba\u015flatt\u0131. Bu proje ile 400.000 kadar gence yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak bu giri\u015fim Constan\u00e7a ve Joao isimli iki genci beyin g\u00f6\u00e7\u00fc fikrinden cayd\u0131rm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Hukuk mezunu olan bu iki gen\u00e7, 14.000 kilometre uzakl\u0131ktaki G\u00fcneydo\u011fu Asya’daki Do\u011fu Timor’a ta\u015f\u0131nmak \u00fczereler.<\/p>\n\n\n\n
25 ya\u015f\u0131nda bir avukat olan Constan\u00e7a, orada bir hukuk firmas\u0131nda Portekiz’dekinden \u00e7ok daha iyi ko\u015fullara sahip yeni bir i\u015f buldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Constan\u00e7a, \u201cKonut \u00f6dene\u011finden arabaya kadar daha fazla avantaj ve buraya k\u0131yasla \u00e7ok daha y\u00fcksek bir maa\u015f var. Bu da orada, \u00f6rne\u011fin tek odal\u0131 bir dairede ya\u015famak isteseydik burada sahip olaca\u011f\u0131mdan daha fazla sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcne sahip olaca\u011f\u0131m anlam\u0131na geliyor,\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Pek \u00e7ok gen\u00e7 Portekizli gibi Constan\u00e7a ve Jo\u00e3o da Portekiz’i bitmek bilmeyen bir i\u015fsizlik, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler, y\u00fcksek vergiler, kar\u015f\u0131lanamaz konut fiyatlar\u0131 ve k\u00f6t\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 \u00fclkesi olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkesini ne kadar sevdi\u011finden bahseden Joao ise, ‘Hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f hissetmenin \u00f6tesinde, bence bizim neslimiz sinirli hissediyor. \u00dcz\u00fcl\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fclkemi ger\u00e7ekten seviyorum. Ve benim i\u00e7in, bu ko\u015fullar olmasayd\u0131, burada do\u011fru ko\u015fullar\u0131 bulabilseydim, (Portekiz’i) terk etmezdim,’ diyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu durumu ele almak amac\u0131yla Avrupa Birli\u011fi b\u00f6lgeleri, \u00fcye devletler ve Avrupa Komisyonu’nun kendisi de “Yetenek Te\u015fvik Mekanizmas\u0131” ad\u0131n\u0131 verdikleri bir s\u00fcre\u00e7te yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Mekanizman\u0131n etkileri, Alentejo b\u00f6lgesindeki \u00c9vora’da in\u015fa edilmekte olan hastane gibi \u015fantiyelerde \u015fimdiden g\u00f6r\u00fclebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Yakla\u015f\u0131k yar\u0131m milyon ki\u015fiye daha iyi sa\u011fl\u0131k hizmetleri sunmak i\u00e7in 200 milyon euro de\u011ferinde bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yat\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 zamanda \u00f6zellikle beyin g\u00f6\u00e7\u00fcnden etkilenen bir b\u00f6lgede kalifiye sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 e\u011fitmek ve elde tutmak i\u00e7in bu yat\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirildi. B\u00f6lgenin 2080 y\u0131l\u0131na kadar n\u00fcfusunun y\u00fczde 30’unu kaybetmesi bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n
Yetenek Artt\u0131rma Mekanizmas\u0131 b\u00f6lge koordinat\u00f6r\u00fc Tiago Pereira, “\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l\u0131n sonunda (hastane) bitti\u011finde, umdu\u011fumuz gibi, burada sa\u011fl\u0131k profesyonellerimiz olacak ve insanlar bu b\u00f6lgeye gelecek. Uzman teknisyenlerimiz ve e\u011fitimimiz olacak. Bu mikro sekt\u00f6rde insanlar \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki iki ila \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde etkili de\u011fi\u015fiklikler yapabilecekler,” diye belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6lgesel, ulusal ve Avrupal\u0131 yetkililer hastane ve e\u011fitim merkezinin 2000’e kadar vas\u0131fl\u0131 istihdam olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Gazeteci ad\u0131 \u2022 Julian GOMEZ<\/p>\n\n\n\n
(Yukar\u0131daki yaz\u0131 Euronews sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN<\/p>\n\n\n\n
Ekonomist-Yazar<\/p>\n\n\n\n