Hazine ve maliye bakanl\u0131\u011f\u0131, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonominin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek, vergi kay\u0131p ve ka\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla bir dizi \u00f6nlemler almaya devam ediyor ve en do\u011frusunu yapt\u0131\u011f\u0131 da kesindir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fclkemizde kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonominin devlet gelirlerini olumsuz y\u00f6nde etkiledi\u011fi ve bunun sonunda da ba\u015fta enflasyon olmak \u00fczere ekonomiye \u00e7e\u015fitli zararlar verdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde en b\u00fcy\u00fck sorunlardan birisi olan gelir adaletsizli\u011finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi, vergide adaletin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemleri ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f da olsa alk\u0131\u015flamak gerekir. Bu konuda bakan\u0131m\u0131z Sn. Mehmet \u015eim\u015fek yayg\u0131n ve yo\u011fun denetimlerin s\u00fcrekli hale getirilece\u011fini \u00f6nemle vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle \u0130BAN yoluyla yap\u0131lan \u00f6demelerin veya tahsilatlar\u0131n denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131yla birlikte bug\u00fcne kadar yap\u0131lan i\u015flemlerde 1,5 milyar TL tutar\u0131nda kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k tespit edildi ve bu i\u015flemi yapanlara ceza ya\u011fd\u0131. Yap\u0131lan denetimlerde \u00f6nemli sekt\u00f6rleri i\u00e7inde bulunduran kesime 250 milyon TL ceza kesildi\u011fi belirtildi.<\/p>\n\n\n\n
Globalle\u015fen d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde bili\u015fim teknolojilerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n h\u0131zla b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc bir ortamda vergi kay\u0131p ve ka\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi konusunda teknolojiden faydalanarak dijital ortamda denetimin son derece kolay olmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her m\u00fckellefin faaliyetleri vergi daireleri taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Vergi ka\u00e7\u0131rmak i\u00e7in \u0130BAN yerine elden nakit al\u0131\u015fveri\u015fi yapan m\u00fckellefler de denetim alt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve fi\u015f veya fatura d\u00fczenlemeyen m\u00fckellefler de kontrol alt\u0131na al\u0131nacak. Yap\u0131lan denetimlerde fi\u015f ve fatura d\u00fczenlemeyen al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131ya da ceza i\u015flemi uygulanacak. Yani nihai t\u00fcketiciler de bu konuda sorumlu olacak.<\/p>\n\n\n\n
Bir ba\u015fka d\u00fczenleme de art\u0131k 7 bin TL ve \u00fczeri al\u0131\u015fveri\u015fler elden nakitle de\u011fil; banka, PTT veya finansal kurum arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lacak. \u00d6rne\u011fin 15 bin TL tutar\u0131nda bir al\u0131\u015fveri\u015f yapan bir t\u00fcketici vergi m\u00fckellefi olmasa dahi \u00f6demesini finansal kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapmak zorunda kalacak. Bu i\u015fleme uymayanlar nihai t\u00fcketici de dahil olmak \u00fczere her tespit i\u00e7in al\u0131\u015fveri\u015f tutar\u0131n\u0131n %10 u oran\u0131nda ceza \u00f6demek zorunda kalacak ve bu tutar 5000 TL\u2019den d\u00fc\u015f\u00fck olmayacak.<\/p>\n\n\n\n
Yukar\u0131da anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00f6nlemlerin ekonomiye sa\u011flayaca\u011f\u0131 olumlu etkileri olaca\u011f\u0131 kesindir. Ancak \u015fimdiye kadar yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda kurumlar vergisi i\u00e7in cironun minimum %15 i matrah kabul edilece\u011fi belirtilmi\u015fti ama al\u0131nan kararlarda g\u00f6remiyoruz ve neden kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilemiyoruz. Ayr\u0131ca b\u00fcy\u00fck \u015firketlerden silinen vergi bor\u00e7lar\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu al\u0131nan \u00f6nlemlerin genel sebebi devletin gelir kaynaklar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finden yola \u00e7\u0131karsak bundan bir s\u00fcre \u00f6nce a\u00e7\u0131klanan kamuda tasarruf \u00f6nlemlerine de uymak gerekecektir. Ancak vatanda\u015f olarak devlette yap\u0131lan tasarruf \u00f6nlemlerini \u00f6rnek almam\u0131z gerekirken baz\u0131 devler yetkililerinin birka\u00e7 ara\u00e7 kullanmas\u0131, bir bakanl\u0131\u011f\u0131n 24 milyon TL ye tuvalet yapt\u0131rmas\u0131 gibi \u00f6rneklere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tasarruf tedbirlerine uyulmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
Bir ba\u015fka konu da baz\u0131 d\u00f6nemlerde devletin paraya olan ihtiya\u00e7lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak yap\u0131lan vergi aflar\u0131d\u0131r. Durum b\u00f6yle olunca \u00f6zellikle enflasyonun y\u00fcksek oldu\u011fu d\u00f6nemlerde baz\u0131 m\u00fckelleflerin nas\u0131l olsa af gelir d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle vergilerini \u00f6demedikleri olas\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u0131kar\u0131lan bu aflar, vergisini zaman\u0131nda ve tam \u00f6deyen m\u00fckellefleri de bir yerde cezaland\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Vergi, vatanda\u015flara hizmet etmek amac\u0131yla her m\u00fckellefin kazanc\u0131 oran\u0131nda toplanan devletin en \u00f6nemli gelir kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu anlamda inceledi\u011fimizde hepimiz vatanda\u015fl\u0131k g\u00f6revimizi yerine getirmek zorunda oldu\u011fumuz kesindir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde vergi gelirleri incelendi\u011finde \u00fccretli kesimin \u00f6dedikleri vergi toplam\u0131, m\u00fckelleflerin verdi\u011fi toplam vergiden daha fazla oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Demek ki kurumlar veya \u015firketler vergilerini gerekti\u011fi \u015fekilde \u00f6dememekte ve as\u0131l vergi y\u00fck\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n s\u0131rt\u0131ndad\u0131r. \u00d6ncelikle bu konunun d\u00fczeltilmesi ve kamuoyunda konu\u015fuldu\u011fu gibi vergiyi tabana de\u011fil tavana yaymak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN<\/p>\n\n\n\n
Ekonomist-Yazar<\/p>\n\n\n\n