K\u00fcresel olarak moda end\u00fcstrisi y\u0131lda 37 milyon olimpik y\u00fczme havuzunu dolduracak kadar su kullan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
“H\u0131zl\u0131 modan\u0131n” a\u00e7g\u00f6zl\u00fc bir end\u00fcstri oldu\u011fu herkes\u00e7e biliniyor: i\u015f\u00e7ileri s\u00f6m\u00fcr\u00fcyor, do\u011fal kaynaklar\u0131 yutuyor ve d\u00fcnyaya \u00e7\u00f6p y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 pompal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, bunun yerine ikinci el al\u0131\u015fveri\u015f yaparak yapabilece\u011fimiz iyili\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcyor. K\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015f Oxfam’a g\u00f6re, sadece bir \u00e7ift eski kot pantolon ve bir ti\u015f\u00f6rt sat\u0131n almak, 20.000 \u015fi\u015fe suya e\u015fde\u011fer bir tasarruf sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kurulu\u015fun bu son analizi, pamuklu bir ti\u015f\u00f6rt\u00fcn \u00fcretilmesi i\u00e7in 5.400 standart 500 ml’lik \u015fi\u015fe suya e\u015fde\u011fer su gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. Bu da \u0130ngiltere Ulusal Sa\u011fl\u0131k Sistemi (NHS) standartlar\u0131na g\u00f6re bir g\u00fcnde 1.600 ki\u015finin su i\u00e7me ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yetiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir kot pantolonun \u00fcretimi i\u00e7in ise 16.000 \u015fi\u015fe su gerekiyor ki bu da 4.750 ki\u015finin bir g\u00fcnl\u00fck su ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yetecek bir miktar.<\/p>\n\n\n\n
Oxfam’\u0131n perakende direkt\u00f6r\u00fc Lorna Fallon “Bu istatistiklerden a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki moda i\u00e7inde bo\u011fuluyoruz,” dedi.<\/p>\n\n\n\n
“\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle d\u00fcnyan\u0131n tatl\u0131 su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekti\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, gard\u0131roplar\u0131m\u0131z\u0131 ikinci el al\u0131mlarla harmanlarsak, giysi \u00fcretiminin su yo\u011fun maliyeti hayati \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131labilir.”<\/p>\n\n\n\n
Moda end\u00fcstrisi neden bu kadar \u00e7ok su kullan\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n
Moda, do\u011fal liflerin (\u00f6zellikle pamuk) yeti\u015ftirilmesinden kuma\u015flar\u0131n boyanmas\u0131na ve giysilerin y\u0131kanmas\u0131na kadar tedarik zinciri boyunca susuzluk \u00e7eken bir sekt\u00f6r.<\/p>\n\n\n\n
Oxfam, \u0130ngiltere kullan\u0131lan giysilerin toplam su ayak izinin y\u0131lda sekiz milyar metrek\u00fcpe e\u015fit oldu\u011funu belirtiyor. Bu da t\u00fcm \u0130ngiltere n\u00fcfusunun iki y\u0131ll\u0131k su t\u00fcketimini kar\u015f\u0131lamaya yetiyor.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcresel olarak, moda end\u00fcstrisi taraf\u0131ndan y\u0131lda 93 milyar metrek\u00fcp su kullan\u0131l\u0131yor- ki bu miktar, 37 milyon olimpik y\u00fczme havuzunu doldurmaya yetiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu muazzam miktara ra\u011fmen, \u015feffafl\u0131kla ilgili b\u00fcy\u00fck bir sorun da var. K\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen Planet Tracker’\u0131n yak\u0131n tarihli bir raporuna g\u00f6re, moda markalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu (y\u00fczde 90’\u0131) belgelerinde suyla ilgili riskleri a\u00e7\u0131klam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci El Eyl\u00fcl kampanyas\u0131<\/p>\n\n\n\n
Oxfam’\u0131n \u0130kinci El Eyl\u00fcl kampanyas\u0131, 2019 y\u0131l\u0131ndan bu yana insanlar\u0131 hay\u0131r kurumlar\u0131ndan al\u0131\u015fveri\u015f yaparak ve k\u0131yafetlerini ba\u011f\u0131\u015flayarak k\u0131yafetlerin \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmaya te\u015fvik ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Fallon, “Giysilerimizi yeniden dola\u015f\u0131ma sokarak- ikinci el sat\u0131n alarak, giyerek ve ba\u011f\u0131\u015flayarak- yeni giysilere olan talebi azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olabiliriz,” diye a\u00e7\u0131klad\u0131. “Bu da gezegenimize verilen zarar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.”<\/p>\n\n\n\n
\u0130ngiliz TV sunucusu ve aktris Cat Deeley bu y\u0131lki kampanyan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor ve kendisi s\u00f6z konusu uygulaman\u0131n b\u00fcy\u00fck bir savunucusu.<\/p>\n\n\n\n
“D\u00fcnyan\u0131n neresine gidersem gideyim, her zaman bir hay\u0131r kurumu bulurum ve en muhte\u015fem, \u00f6nceden kullan\u0131lm\u0131\u015f par\u00e7alar\u0131 bulmak i\u00e7in hazine av\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131m,” diyen Deeley, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: “\u0130kinci el al\u0131\u015fveri\u015fte, kimsede olmayan, tamamen benzersiz, ki\u015fiselle\u015ftirebilece\u011finiz ve paran\u0131n iyi bir amaca gitti\u011fini ve bu k\u0131yafetlere ikinci bir ya\u015fam \u015fans\u0131 verdi\u011finizi bilerek, giymekten ger\u00e7ekten keyif alaca\u011f\u0131m bir \u015fey bulmay\u0131 seviyorum.”<\/p>\n\n\n\n
Deeley’in s\u00f6zleri ile “ikinci elin kesinlikle ikinci en iyi anlam\u0131na gelmedi\u011fini” kan\u0131tlayan Oxfam, ikinci el online pazar yeri Vinted ile ortakla\u015fa olarak 12 Eyl\u00fcl’de Londra Moda Haftas\u0131’nda baz\u0131 g\u00fczel ikinci el par\u00e7alarla podyuma \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
(Yukar\u0131daki yaz\u0131 Euronews sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n
ZAFER \u00d6ZC\u0130VAN<\/p>\n\n\n\n
Ekonomist-Yazar<\/p>\n\n\n\n