{"id":1517,"date":"2021-05-10T18:23:48","date_gmt":"2021-05-10T15:23:48","guid":{"rendered":"http:\/\/sektorturk.com\/?p=1517"},"modified":"2021-05-10T18:23:50","modified_gmt":"2021-05-10T15:23:50","slug":"covid-19-sikca-sorulan-sorular","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/?p=1517","title":{"rendered":"COVID 19 SIK\u00c7A SORULAN SORULAR"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Soru 1: G\u0131dalardan insanlara Covid-19 vir\u00fcs\u00fc bula\u015f\u0131r m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131dalar\u0131n vir\u00fcs\u00fcn muhtemel bir kayna\u011f\u0131 veya bula\u015fma yolu oldu\u011funa dair bug\u00fcne kadar herhangi bir bilimsel kan\u0131t bulunmamaktad\u0131r. Bununla birlikte bilimsel literat\u00fcrler g\u00fcncel olarak takip edilmekte olup geli\u015fmeler do\u011frultusunda d\u00fczenlemeler yap\u0131lmaktad\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 2 : Covid-19&#8217;dan kaynaklanan potansiyel riski en aza indirmek i\u00e7in evde neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Al\u0131\u015fveri\u015ften \u00f6nce ve sonra ellerinizi su ve sabunla iyice y\u0131kamak, hem kendinizi hem de di\u011fer insanlar\u0131 koruyaca\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hijyen kurallar\u0131n\u0131 tam anlam\u0131yla uygulamak \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131dalar uygun bir \u015fekilde saklanmal\u0131 \u00e7i\u011f t\u00fcketilen g\u0131dalar ile pi\u015fmi\u015f g\u0131dalar aras\u0131nda herhangi bir temastan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131, &nbsp;ambalaj \u00fczerindeki etiket saklanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Meyve ve sebzeler pi\u015firilmeyeceklerse temiz suyla y\u0131kanmal\u0131d\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p>Covid-19 pi\u015firme i\u015flemine dayan\u0131kl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan g\u0131dalar pi\u015firilerek t\u00fcketilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pi\u015fmi\u015f olarak t\u00fcketilecek g\u0131dalar\u0131n pi\u015firme talimatlar\u0131na (zaman, s\u0131cakl\u0131k) uyulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mutfak gere\u00e7lerinin farkl\u0131 g\u0131da maddelerinde kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda deterjanla dikkatlice y\u0131kanarak bula\u015fma \u00f6nlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Buzdolab\u0131 ve mutfak y\u00fczeyleri, artan s\u0131kl\u0131kta ve rutin olarak temizlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 3:&nbsp;<\/strong><strong>G\u0131dalar haz\u0131rlan\u0131rken nelere dikkat etmeliyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131dalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda hijyen kurallar\u0131na uyulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcr\u00fcn ambalajlar\u0131 \u00fczerindeki g\u00fcvenlik \u015feridi\/g\u00fcvenlik band\u0131 bozulmam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r,<\/p>\n\n\n\n<p>Hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda (\u00f6zellikle dondurulmu\u015f olanlar\u0131n \u00e7\u00f6zd\u00fcr\u00fclmesi) s\u0131zan s\u0131v\u0131n\u0131n uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve hemen pi\u015firilme i\u015flemine ge\u00e7ilmelidir,<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcketime haz\u0131r ve \u00e7i\u011f \u00fcr\u00fcnlere i\u015flem yaparken, \u00e7apraz bula\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in ayr\u0131 ekipmanlar kullan\u0131lmal\u0131 (do\u011frama tahtas\u0131, b\u0131\u00e7ak vb.) ya da ayn\u0131 ekipman kullan\u0131lacaksa her bir i\u015flem aras\u0131nda ekipmanlar temizlenip dezenfekte edilmelidir,<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7i\u011f hayvansal g\u0131dalar\u0131n iyi bir \u015fekilde pi\u015firilmelidir,<\/p>\n\n\n\n<p>Sebze ve meyveler t\u00fcketilmeden \u00f6nce bol su ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcsler \u0131s\u0131ya kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 oldu\u011fundan, g\u0131dalara uygulanacak yeterli \u0131s\u0131l i\u015flem ile enfeksiyon riski daha da azalt\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7i\u011f meyve sebze ve \u0131s\u0131l i\u015flem g\u00f6rmeyen \u00fcr\u00fcnlerin haz\u0131rlanmas\u0131 ve t\u00fcketimi \u00f6ncesinde el y\u0131kama gibi genel hijyen kurallar\u0131na dikkat edilmeli, pi\u015firme i\u015flemi yeterli bir \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 4: Covid-19 salg\u0131n\u0131 s\u00fcrecinde<\/strong><strong>g\u0131da i\u015fletmelerinin almas\u0131 gereken \u00f6nlemler nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Personelin g\u0131da hijyeni konusunda e\u011fitilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Personelin ki\u015fisel hijyen kurallar\u0131na uymalar\u0131 ve genel hijyen kurallar\u0131na y\u00f6nelik bilgilerinin g\u00fcncellenmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hammadde tedariklerinde ve \u00fcr\u00fcn sevklerinde hijyen kurallar\u0131na azami \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. (\u00d6rn. Karkas sevklerinde stokinet, g\u0131da ile temas edebilir nitelikte po\u015fet kullan\u0131m\u0131 vb.).<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131da \u00fcretim yerlerinde hijyen bariyerleri, alet ekipman sterilizasyon cihazlar\u0131, el ve v\u00fccut hijyeni i\u00e7in gerekli alet ve ekipmanlar\u0131n tam ve eksiksiz, sa\u011flam ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda olmal\u0131, lavabo, duvar, zemin, tavan ve \u00fcretim alet ekipmanlar\u0131n\u0131n ve personel sosyal alanlar\u0131n\u0131n temizlik ve dezenfeksiyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Perakende sat\u0131\u015f yerlerinde ekmek sat\u0131\u015flar\u0131 \u00f6nceden ambalajl\u0131 olarak yap\u0131lmal\u0131 ya da t\u00fcketicinin do\u011frudan ekme\u011fe ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 engelleyecek, elle \u00e7oklu se\u00e7im yerine g\u00f6zle se\u00e7imi \u00f6ne \u00e7\u0131karacak bir sistemin uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Perakende sat\u0131\u015f yerlerinde \u00fcr\u00fcnlerin (kuruyemi\u015f, bakliyat, \u015fekerleme gibi) sunumunun; \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7evre etkisine ve m\u00fc\u015fterinin do\u011frudan temas\u0131na a\u00e7\u0131k olmas\u0131 engellenmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Perakende sat\u0131\u015f yerlerinde g\u00fcnl\u00fck dezenfeksiyon (ambalajl\u0131 \u00fcr\u00fcnleri de kapsayacak \u015fekilde) yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hijyen uygulamalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in personelin etkin denetimi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Personelin iyi hijyen uygulamalar\u0131 i\u00e7in gerekli ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 5: \u0130\u015fletmelerde eldiven ve bone kullan\u0131m\u0131 zorunlu mudur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>5996 say\u0131l\u0131 Kanun ve ilgili mevzuatlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle eldiven kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin bir zorunluluk yoktur. Bone ve eldiven kullan\u0131m\u0131 i\u015fletme HACCP plan\u0131nda belirtilmi\u015f bir \u00f6nlem olarak yer al\u0131yorsa (i\u015fletmenin \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re bunlardan biri ya da her ikisinin de kullan\u0131m\u0131) kullanmak zorundad\u0131r. Ancak \u00f6zellikle eldiven kullan\u0131m\u0131 HACCP ya da \u00f6n gereklilik plan\u0131nda i\u015fletme taraf\u0131ndan belirtmemi\u015f ise kullanmaz. Yerine el hijyeni i\u00e7in ge\u00e7erli bir y\u00f6ntem tarif etmi\u015f olmal\u0131d\u0131r (\u00e7al\u0131\u015fan\u0131n kolayca ula\u015fabilece\u011fi elle, kolla kumanda edilmeyen musluklu lavabo, s\u0131v\u0131 sabun, tek kullan\u0131ml\u0131k havlu, ka\u011f\u0131t havlu vb.).<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcncel durumun hassasiyeti g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, hijyen seviyesini en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131karmak milli ve insani bir sorumluluktur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 6: G\u0131da i\u015fletmelerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar ne yapabilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer uygun, temiz i\u015f k\u0131yafetleri ve koruyucu giysiler (bone, maske, galo\u015f, eldiven vb.) giymelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Koruyucu eldivenler zaman\u0131nda yenileri ile de\u011fi\u015ftirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyal mesafe korunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hastal\u0131k durumunda ilgili ki\u015filere haber verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 7: \u0130\u015fletmelerde \u00fcretimin devam etmesi i\u00e7in ila\u00e7lama yap\u0131lmas\u0131 gerekmiyor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131da i\u015fletmeleri sadece koronavir\u00fcs ile olarak de\u011fil t\u00fcm d\u00f6nemlerde G\u0131da Hijyeni Y\u00f6netmeli\u011fi gere\u011fi i\u015fletme hijyenini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Resmi kontrollerde hijyen gerekliliklerini sa\u011flamayan i\u015fletmelere 5996 say\u0131l\u0131 Kanun \u00e7er\u00e7evesinde yasal i\u015flem uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 8 : G\u0131da ambalajlar\u0131ndan Covid-19 vir\u00fcs\u00fc bula\u015f\u0131r m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Covid-19 vir\u00fcs\u00fcn yayg\u0131n olarak do\u011frudan (enfekte olmu\u015f bir ki\u015finin v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla temas yoluyla) ve dolayl\u0131 olarak enfekte olmu\u015f bir ki\u015finin \u00f6ks\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc veya hap\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 y\u00fczeylerle temas yoluyla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilindi\u011finden ambalaj y\u00fczeylerinin dolayl\u0131 bula\u015f\u0131 kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcketicilerin konuya gerekli hassasiyeti g\u00f6stermeleri ve y\u00fczeylere temas sonras\u0131nda ba\u015fta el hijyen ve temizli\u011fi olmak \u00fczere ki\u015fisel hijyene \u00f6zen g\u00f6stermeleri dikkat etmeleri gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 9: Covid-19 ile ilgili g\u0131da denetimlerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir \u00e7al\u0131\u015fma var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131da g\u00fcvenilirli\u011fi kontrolleri 5996 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re 81 \u0130l Tar\u0131m ve Orman M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;nde bulunan kontrol g\u00f6revlilerince y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Yap\u0131lan resmi kontroller s\u0131ras\u0131nda ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda uygunsuzluk tespiti halinde kanun kapsam\u0131nda gerekli yasal i\u015flemler uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0131dalar\u0131n koronavir\u00fcs\u00fcn (Covid-19) muhtemel bir kayna\u011f\u0131 veya bula\u015fma yolu oldu\u011funa dair herhangi bir bilimsel veri bulunmamakla birlikte, t\u00fcm g\u0131da i\u015fletmelerinde denetimler artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>Soru 10: Vir\u00fcslere kar\u015f\u0131 etkili takviye edici g\u0131da var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Takviye edici g\u0131dalar, 5996 say\u0131l\u0131 Veteriner Hizmetleri, Bitki Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, G\u0131da ve Yem Kanunu ve 02.05.2013 tarihli ve 28635 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanan Takviye Edici G\u0131dalar\u0131n \u0130thalat\u0131, \u00dcretimi, \u0130\u015flenmesi ve Piyasaya Arz\u0131na \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik gere\u011fi, Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan onay almak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Takviye edici g\u0131dalar ila\u00e7 de\u011fildir ve hastal\u0131klar\u0131 iyile\u015ftirici vb. endikasyon belirten ifadelerle piyasaya arz edilemez ve reklam tan\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 11:&nbsp;<\/strong><strong>Covid-19 s\u00fcrecinde \u00e7<\/strong><strong>i\u011f s\u00fct sat\u0131\u015f\u0131na izin verilmekte midir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7i\u011f s\u00fct\u00fcn son t\u00fcketiciye ne \u015fekilde arz edilece\u011fi 27 Nisan 2017 tarihli &#8220;\u00c7i\u011f S\u00fct\u00fcn Arz\u0131na Dair Tebli\u011f&#8221; ile belirlenmi\u015ftir. Tebli\u011f ile \u00e7i\u011f s\u00fct\u00fcn, arilik belgesi olan hayvanc\u0131l\u0131k i\u015fletmeleri taraf\u0131ndan, bu hayvanc\u0131l\u0131k i\u015fletmelerinden temin edilen s\u00fctlerin perakendeciler vas\u0131tas\u0131yla otomatik sat\u0131\u015f makineleri ile ya da paketlenerek perakendeciler taraf\u0131ndan sat\u0131\u015f\u0131na izin verilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kapsamda \u00e7i\u011f s\u00fct kullanacak olan t\u00fcketiciler Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnleri tercih etmeli ve \u00e7i\u011f s\u00fct\u00fc mutlaka kaynatarak t\u00fcketmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 12: G\u0131dalar\u0131n enfekte olmu\u015f ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015flenmesi yoluyla enfekte olabilir miyim?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa G\u0131da G\u00fcvenilirli\u011fi Otoritesi, mevcut bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u0131dan\u0131n vir\u00fcs\u00fcn muhtemel bir kayna\u011f\u0131 veya bula\u015fma yolu oldu\u011funa dair bir kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Covid-19&#8217;a sebep olan vir\u00fcs\u00fcn g\u0131da \u00fczerinde mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131, orada hayatta kalabilece\u011fi ve insanlar\u0131 enfekte edip edemeyece\u011fi hakk\u0131nda hen\u00fcz bilgi bulunmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, \u015fu ana kadar hasta olan insanlar\u0131n di\u011fer enfekte ki\u015filerle temastan etkilendi\u011fine \u015f\u00fcphe olmamas\u0131na kar\u015f\u0131n g\u0131dan\u0131n enfeksiyon kayna\u011f\u0131 veya arac\u0131 oldu\u011funa dair bir kan\u0131t yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Teorik olarak, enfekte olmu\u015f bir ki\u015fi taraf\u0131ndan kontamine olmu\u015f herhangi bir temas y\u00fczeyi (Kap\u0131 kolu veya ba\u015fka bir y\u00fczey) durumunda bu y\u00fczeye dokunulmas\u0131yla g\u0131da da dolayl\u0131 kontaminasyona neden olabilir. Bu y\u00fczden herkes, ellerin y\u0131kanmas\u0131 konusunda halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 otoritelerinin tavsiyelerine uymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 13: Yurt d\u0131\u015f\u0131ndan ithal edilen bitkisel \u00fcr\u00fcnlerde Covid-19 bula\u015f\u0131 riski var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn rapor ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131, Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zca yak\u0131ndan takip edilmekte ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere ilgili di\u011fer Bakanl\u0131klarla koordineli \u015fekilde s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcne kadar D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc ile Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bilim Kurulumuz, bitkisel \u00fcr\u00fcnlerden insanlara vir\u00fcs ge\u00e7i\u015fine ili\u015fkin bir risk bildirmemi\u015f, bu do\u011frultuda bitkisel \u00fcr\u00fcn ithalat\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f ve tavsiyede bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelen t\u00fcm \u00fcr\u00fcnler, g\u0131da g\u00fcvenilirli\u011fi ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyecek hususlar y\u00f6n\u00fcnden titizlikle resmi kontrole tabi tutulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 14: Egzotik ve pet hayvanlar\u0131n\u0131n yurt i\u00e7i sevklerine herhangi bir k\u0131s\u0131tlama getirilmi\u015f midir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Egzotik ve pet hayvanlar\u0131n\u0131nhayvanlar\u0131n yurt i\u00e7i sevkleri ile ilgili herhangi bir k\u0131s\u0131tlamam\u0131z bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 15: G\u00f6\u00e7men ku\u015flardan insanlara Covid-19 ge\u00e7er mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yeni tip koronavir\u00fcs\u00fcn (Covid-19) g\u00f6\u00e7men ku\u015flardan insanlara bula\u015fabilece\u011fine dair herhangi bilimsel bir veri bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 16:&nbsp;<\/strong><strong>\u00dclkemizde hayvanlarda tespit edilen Covid-19 vakas\u0131 var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Covid-19 ile alakal\u0131 hayvanlarda herhangi bir tespitimiz bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 17: \u00c7iftlik hayvanlar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 ile ilgili s\u0131n\u0131rlama var m\u0131? Hayvan pazarlar\u0131 kapal\u0131 m\u0131? Hayvan Borsalar\u0131nda hayvan sat\u0131\u015f\u0131 devam edecek mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Covid-19 tedbirleri kapsam\u0131nda \u00e7iftlik hayvanlar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 ile ilgili herhangi bir s\u0131n\u0131rlama getirilmemi\u015ftir. Covid-19 tedbirleri nedeniyle faaliyetlerine ara verilen hayvan sat\u0131\u015f yerlerinden alt yap\u0131s\u0131 uygun olan ve kontroll\u00fc giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f sa\u011flanabilecek hayvan pazar ve borsalar\u0131, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bilim Kurulu ve Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z Bilim Komisyonu tavsiyeleri do\u011frultusunda gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 \u015fart\u0131yla faaliyetlerine devam edebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 18: Yurt d\u0131\u015f\u0131ndan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;ne pet hayvanlar\u0131n\u0131n giri\u015finde herhangi bir yasaklama var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizde Covid-19 tedbirleri kapsam\u0131nda egzotik hayvanlar ve pet hayvanlar\u0131n\u0131n (yolcu beraberi kedi-k\u00f6pek-ku\u015f-bal\u0131k) dahil olmak \u00fczere giri\u015fi yasaklanm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 19: Egzotik ve pet hayvanlar\u0131n\u0131n \u00fclkemize giri\u015fi ile ilgili uygulanan yasaklama ne zamana kadar s\u00fcrecektir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z konusu yasaklaman\u0131n sonlanmas\u0131 ile ilgili herhangi tarih bulunmamakla birlikte egzotik ve pet hayvanlar\u0131n\u0131n \u00fclkemize giri\u015fi ile alakal\u0131 durum enfeksiyonun (Covid-19) d\u00fcnyada ve \u00fclkemizdeki seyrine g\u00f6re ilerleyen zamanda tekrar de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Soru 20 Pet hayvanlar\u0131n\u0131n \u00fclkemize giri\u015fi ile uygulanan yasaklama duygusal destek ve servis k\u00f6peklerini de kapsamakta m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Covid-19 tedbirleri kapsam\u0131nda egzotik hayvanlar ve pet hayvanlar\u0131n\u0131n (yolcu beraberi kedi-k\u00f6pek-ku\u015f-bal\u0131k) \u00fclkemize giri\u015fi yasaklanm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>21:Yurt d\u0131\u015f\u0131na pet hayvan\u0131m ile \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapabilir miyim?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yurtd\u0131\u015f\u0131na pet hayvan\u0131n\u0131zla \u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in herhangi bir yasaklama s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Soru 1: G\u0131dalardan insanlara Covid-19 vir\u00fcs\u00fc bula\u015f\u0131r m\u0131? G\u0131dalar\u0131n vir\u00fcs\u00fcn muhtemel bir kayna\u011f\u0131 veya bula\u015fma yolu oldu\u011funa dair bug\u00fcne kadar herhangi bir bilimsel kan\u0131t bulunmamaktad\u0131r. Bununla birlikte bilimsel literat\u00fcrler g\u00fcncel olarak takip edilmekte olup geli\u015fmeler do\u011frultusunda d\u00fczenlemeler yap\u0131lmaktad\u0131r. &nbsp; Soru 2 : Covid-19&#8217;dan kaynaklanan potansiyel riski en aza indirmek i\u00e7in evde neler yap\u0131labilir? Al\u0131\u015fveri\u015ften \u00f6nce ve sonra ellerinizi su ve sabunla iyice y\u0131kamak, hem kendinizi hem de di\u011fer insanlar\u0131 koruyaca\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. Hijyen kurallar\u0131n\u0131 tam anlam\u0131yla uygulamak \u00f6nemlidir. G\u0131dalar uygun bir \u015fekilde saklanmal\u0131 \u00e7i\u011f t\u00fcketilen g\u0131dalar ile pi\u015fmi\u015f g\u0131dalar aras\u0131nda herhangi bir temastan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131, &nbsp;ambalaj \u00fczerindeki etiket saklanmal\u0131d\u0131r. Meyve ve sebzeler pi\u015firilmeyeceklerse temiz suyla y\u0131kanmal\u0131d\u0131r Covid-19 pi\u015firme i\u015flemine dayan\u0131kl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan g\u0131dalar pi\u015firilerek t\u00fcketilmelidir. Pi\u015fmi\u015f olarak t\u00fcketilecek g\u0131dalar\u0131n pi\u015firme talimatlar\u0131na (zaman, s\u0131cakl\u0131k) uyulmal\u0131d\u0131r. Mutfak gere\u00e7lerinin farkl\u0131 g\u0131da maddelerinde kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda deterjanla dikkatlice y\u0131kanarak bula\u015fma \u00f6nlenmelidir. Buzdolab\u0131 ve mutfak y\u00fczeyleri, artan s\u0131kl\u0131kta ve rutin olarak temizlenmelidir. Soru 3:&nbsp;G\u0131dalar haz\u0131rlan\u0131rken nelere dikkat etmeliyiz? G\u0131dalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda hijyen kurallar\u0131na uyulmal\u0131d\u0131r. \u00dcr\u00fcn ambalajlar\u0131 \u00fczerindeki g\u00fcvenlik \u015feridi\/g\u00fcvenlik band\u0131 bozulmam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r, Hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda (\u00f6zellikle dondurulmu\u015f olanlar\u0131n \u00e7\u00f6zd\u00fcr\u00fclmesi) s\u0131zan s\u0131v\u0131n\u0131n uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve hemen pi\u015firilme i\u015flemine ge\u00e7ilmelidir, T\u00fcketime haz\u0131r ve \u00e7i\u011f \u00fcr\u00fcnlere i\u015flem yaparken, \u00e7apraz bula\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in ayr\u0131 ekipmanlar kullan\u0131lmal\u0131 (do\u011frama tahtas\u0131, b\u0131\u00e7ak vb.) ya da ayn\u0131 ekipman kullan\u0131lacaksa her bir i\u015flem aras\u0131nda ekipmanlar temizlenip dezenfekte edilmelidir, \u00c7i\u011f hayvansal g\u0131dalar\u0131n iyi bir \u015fekilde pi\u015firilmelidir, Sebze ve meyveler t\u00fcketilmeden \u00f6nce bol su ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. Vir\u00fcsler \u0131s\u0131ya kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 oldu\u011fundan, g\u0131dalara uygulanacak yeterli \u0131s\u0131l i\u015flem ile enfeksiyon riski daha da azalt\u0131labilir. \u00c7i\u011f meyve sebze ve \u0131s\u0131l i\u015flem g\u00f6rmeyen \u00fcr\u00fcnlerin haz\u0131rlanmas\u0131 ve t\u00fcketimi \u00f6ncesinde el y\u0131kama gibi genel hijyen kurallar\u0131na dikkat edilmeli, pi\u015firme i\u015flemi yeterli bir \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Soru 4: Covid-19 salg\u0131n\u0131 s\u00fcrecindeg\u0131da i\u015fletmelerinin almas\u0131 gereken \u00f6nlemler nelerdir? Personelin g\u0131da hijyeni konusunda e\u011fitilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Personelin ki\u015fisel hijyen kurallar\u0131na uymalar\u0131 ve genel hijyen kurallar\u0131na y\u00f6nelik bilgilerinin g\u00fcncellenmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Hammadde tedariklerinde ve \u00fcr\u00fcn sevklerinde hijyen kurallar\u0131na azami \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. (\u00d6rn. Karkas sevklerinde stokinet, g\u0131da ile temas edebilir nitelikte po\u015fet kullan\u0131m\u0131 vb.). G\u0131da \u00fcretim yerlerinde hijyen bariyerleri, alet ekipman sterilizasyon cihazlar\u0131, el ve v\u00fccut hijyeni i\u00e7in gerekli alet ve ekipmanlar\u0131n tam ve eksiksiz, sa\u011flam ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda olmal\u0131, lavabo, duvar, zemin, tavan ve \u00fcretim alet ekipmanlar\u0131n\u0131n ve personel sosyal alanlar\u0131n\u0131n temizlik ve dezenfeksiyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Perakende sat\u0131\u015f yerlerinde ekmek sat\u0131\u015flar\u0131 \u00f6nceden ambalajl\u0131 olarak yap\u0131lmal\u0131 ya da t\u00fcketicinin do\u011frudan ekme\u011fe ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 engelleyecek, elle \u00e7oklu se\u00e7im yerine g\u00f6zle se\u00e7imi \u00f6ne \u00e7\u0131karacak bir sistemin uygulanmal\u0131d\u0131r. Perakende sat\u0131\u015f yerlerinde \u00fcr\u00fcnlerin (kuruyemi\u015f, bakliyat, \u015fekerleme gibi) sunumunun; \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7evre etkisine ve m\u00fc\u015fterinin do\u011frudan temas\u0131na a\u00e7\u0131k olmas\u0131 engellenmelidir. Perakende sat\u0131\u015f yerlerinde g\u00fcnl\u00fck dezenfeksiyon (ambalajl\u0131 \u00fcr\u00fcnleri de kapsayacak \u015fekilde) yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hijyen uygulamalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in personelin etkin denetimi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Personelin iyi hijyen uygulamalar\u0131 i\u00e7in gerekli ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Soru 5: \u0130\u015fletmelerde eldiven ve bone kullan\u0131m\u0131 zorunlu mudur? 5996 say\u0131l\u0131 Kanun ve ilgili mevzuatlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle eldiven kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin bir zorunluluk yoktur. Bone ve eldiven kullan\u0131m\u0131 i\u015fletme HACCP plan\u0131nda belirtilmi\u015f bir \u00f6nlem olarak yer al\u0131yorsa (i\u015fletmenin \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re bunlardan biri ya da her ikisinin de kullan\u0131m\u0131) kullanmak zorundad\u0131r. Ancak \u00f6zellikle eldiven kullan\u0131m\u0131 HACCP ya da \u00f6n gereklilik plan\u0131nda i\u015fletme taraf\u0131ndan belirtmemi\u015f ise kullanmaz. Yerine el hijyeni i\u00e7in ge\u00e7erli bir y\u00f6ntem tarif etmi\u015f olmal\u0131d\u0131r (\u00e7al\u0131\u015fan\u0131n kolayca ula\u015fabilece\u011fi elle, kolla kumanda edilmeyen musluklu lavabo, s\u0131v\u0131 sabun, tek kullan\u0131ml\u0131k havlu, ka\u011f\u0131t havlu vb.). G\u00fcncel durumun hassasiyeti g\u00f6z&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1518,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64],"tags":[],"class_list":["post-1517","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1517"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1519,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1517\/revisions\/1519"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.sektorturk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}