Pandemi s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131yla, d\u00fcnyadaki lojistik zincirinde kopmalar ve y\u0131\u011f\u0131lmalar oldu\u011funun alt\u0131 \u00e7izilirken, bo\u015f konteyner bulma sorununun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n\n\n\n
Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada \u015fu hususlara yer verildi:
\u201cUzun s\u00fcre \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck karlarla \u00e7al\u0131\u015fan armat\u00f6rler, pandemiden dolay\u0131 olu\u015fan h\u0131zl\u0131 talep art\u0131\u015f\u0131n\u0131 f\u0131rsata \u00e7evirerek, konteyner nakliye fiyatlar\u0131nda fahi\u015f art\u0131\u015flar yapmaya ba\u015flad\u0131. Bunu f\u0131rsat bilen gemi sahipleri de gemi kiralama fiyatlar\u0131n\u0131 ve kontrat s\u00fcrelerini artt\u0131rd\u0131. Bunlar\u0131n sonucu olarak, 2 bin dolar d\u00fczeyinde olan konteyner nakliye \u00fccretleri 12-13 bin dolarlara \u00e7\u0131kt\u0131. Libya\u2019ya 800-900 dolara giden konteynerler 4500-5000 dolarlara \u00e7\u0131kt\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra armat\u00f6rlerin, s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 m\u00fc\u015fterilerine \u00f6ncelik verdi\u011fi i\u00e7in, spot \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fc\u015fterilerine uzun terminler veya y\u00fcksek fiyatlar teklif etti\u011fi ifade edildi.
<\/p>\n\n\n\n
Nakliye fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131, maske lastik imalat\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131\u015f, evlerde rahat k\u0131yafetlere y\u00f6nelimden dolay\u0131 artan taleple ve Avrupa\u2019da d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck likra hammadde \u00fcreticisinin pandemi dolay\u0131s\u0131yla kapasitesini %30 civar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcrmesiyle, likra fiyatlar\u0131 katlanarak artt\u0131. 5 dolar olan likra 20-25 dolarlara kadar \u00e7\u0131kt\u0131. Bu art\u0131\u015fta arac\u0131lar\u0131n ve bayilerin de kar marjlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmalar\u0131n\u0131n etkisi oldu. Likra olarak adland\u0131r\u0131lan elastan\u0131n T\u00fcrkiye\u2019 de tek \u00fcreticisi var ve kapasitesi T\u00fcrkiye\u2019 ye yetmiyor. Mevcut \u00fcretici, \u00fcr\u00fcnlerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 etti\u011fi ve daha \u00f6nce yurtd\u0131\u015f\u0131ndan takviye olarak getirdi\u011fi likralar\u0131 yeteri kadar getiremedi\u011fi i\u00e7in, \u00fclkemizde likra fiyatlar\u0131 fahi\u015f oranda artm\u0131\u015f ve \u201c20 denye likra\u201d \u00a0gibi kalemleri bulmak \u00e7ok zor bir hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 100-120 bin ton ihtiya\u00e7 olan likran\u0131n bulunamamas\u0131 ve fiyatlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 artmas\u0131ndan dolay\u0131, bir\u00e7ok haz\u0131r giyim ve kuma\u015f \u00fcreticisi, \u00fcretimi durdurmak veya kapasitesini d\u00fc\u015f\u00fcrmek zorunda kalm\u0131\u015f ve fiyat tutturmakta zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0130M\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ihracat raporlar\u0131ndan elde edilen bilgilere g\u00f6re, 2021 Ocak-Mart d\u00f6neminde ihracat yap\u0131lan tekstil hammaddenin ortalama kg de\u011feri 3,7$ iken, ayn\u0131 d\u00f6nemde haz\u0131r giyimde yap\u0131lan ihracat\u0131n ortalama kg de\u011feri 13,2$ olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. (tablo1). <\/strong>Yani haz\u0131r giyim ihracat\u0131n\u0131n katma de\u011feri, hammadde ihracat\u0131na g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 4 kat fazlad\u0131r. Pamuk ipli\u011finde de, ham pamuk fiyatlar\u0131n\u0131n dolar baz\u0131nda uluslararas\u0131 piyasalarda artmas\u0131 ve \u00c7in, Rusya, Pakistan gibi \u00fclkelerin T\u00fcrkmenistan ve \u00d6zbekistan gibi \u00fclkelerden y\u00fcksek miktarda sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 ipliklerden dolay\u0131, T\u00fcrkiye\u2019ye gelen iplik miktar\u0131 azalm\u0131\u015f ve fiyatlar artm\u0131\u015ft\u0131r. Pandemi d\u00f6neminde g\u00fcmr\u00fck ithalat vergilerinin artmas\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilen baz\u0131 yerli iplik \u00fcreticileri, d\u00f6viz kurunun da artmas\u0131yla hem ihracata y\u00f6nelmi\u015f hem de i\u00e7 piyasadaki iplik sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131n\u0131 ciddi oranda artt\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. T\u0130M\u2019in yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fu raporda dikkat \u00e7eken hususlardan biri de; haz\u0131r giyim ve konfeksiyondaki ihracat art\u0131\u015f\u0131 dolar baz\u0131nda y\u00fczde 12 iken, tekstil ve ham maddelerindeki ihracat art\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 23 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.\u00a0\u0130hracat art\u0131\u015f oranlar\u0131 da kilogram baz\u0131nda haz\u0131r giyim ve konfeksiyonda y\u00fczde 14 iken, tekstil ve hammaddelerinde y\u00fczde 26 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n\n\n\n ASR\u0130AD Tekstil Sekt\u00f6r\u00fc ad\u0131na yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, zaten s\u0131k\u0131nt\u0131da olan haz\u0131r giyim ve kuma\u015f sekt\u00f6r\u00fcndeki bir\u00e7ok i\u015fletmenin, hammadde temini konusunda ya\u015fanan bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in devletin \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmas\u0131, ihracata g\u00f6zetim getirilmesi, hammadde g\u00fcmr\u00fck ithalat vergilerinin de ge\u00e7ici olarak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fi konusunda hemfikir oldu\u011funun alt\u0131 \u00e7izildi. Aksi takdirde katma de\u011feri daha y\u00fcksek olan haz\u0131r giyim ihracat\u0131nda y\u00fczde 10 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f beklendi\u011fi, m\u00fc\u015fterilerin kal\u0131c\u0131 olarak kaybedilebilece\u011fi ve i\u015fletmelerin durmas\u0131 veya kapasite d\u00fc\u015f\u00fcrmesinden dolay\u0131 i\u015fsizli\u011fin artabilece\u011fi dile getirildi.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n